Eimreiðin


Eimreiðin - 01.05.1911, Blaðsíða 2

Eimreiðin - 01.05.1911, Blaðsíða 2
78 með þjóðsálarinnar eigin hendi. Pjóðirnar geyma nær æfinlega stórmenni sín í lifanda minni, sem menjagrip eða fasteign. En um leið fegra þær og magna mynd hetjunnar, svo hún skýrist sem bezt og verði sem líkust — ekki veruleikanum, sem var, heldur þjóðarinnar eigin hugsuðu mynd og líkingu. fessu hrýs sagnfræðingnum hugur við að hreyfa, því að ljósmyndir eru brot- hættar. Vilji hann leita réttra heimilda og fullra raka, veit hann fyrir, að skuggar muni falla á myndina, því að »tvinnað er æ í athöfh manna ilt og gott sem dæmin votta.« En ætli hann sér að semja sögu hetjunnar þannig, að alþýðu-myndin héldi sér hreinni, verður hann gullgerðar-maður, en ekki sagnameistari; enda er það hið sama og að vilja gylla gull. Ég hef nú miklu léttara verkefni að leysa, og vil einungis reyna að mynda stutt sýnishorn af Jóni biskupi og samtíð hans, og verð að vísa þeim, sem meiri fróðleiks æskja, til sjálfra heimildanna, sem flestar eru komnar á prent; hefi ég fyrir löngu kynt mér þær allar, án þess að koma þeim saman; það er og víða ekki unt. Langbeztu not hefi ég haft af Árbókum Espólíns, því þótt hann þá hefði ekki nær allar þær heimildir, sem vér nú höfum, og frásögn hans sé stundum athugaverð, geta fáir farið betur með sögur en sá meistari; og um Jón Arason tókst honum einna bezt að rita og efiaust næst hinu sanna. Jón Arason var borinn árið 1484 (ári síðar en hans mikli samtíðarmaður Lúther) á Syðra-Laugalandi í Eyjafirði; var hann kominn af hinum beztu ættum, þótt foreldrar hans væri engir auðmenn. Var Ari faðir hans sonur Sigurðar príors á Möðru- völlum, en Elín móðir Jóns var frændkona Einars ábóta lsleifs- sonar á Pverá, er var góður maður og réttvís. Móðir Jóns varð snemma ekkja og fluttist þá með einkason sinn Jón að smábýlinu Grýtu, skamt frá klaustrinu á ÍVerá. Hún var engiu búkona, en Jón óþroskaður; lifðu þau því við lítinn kost. Eitt sinn hafði Jón leitt heim á til skurðar úr innstæðu jarðarinnar, og hafði lagt niður, en í því kom móðir hans að, og bað hann bíða, meðan hún vitjaði um kú sína. Jón gerði svo, og kom þá móðir hans með það fagnaðarerindi, að kýrin væri borin. sPá verð ég eitthvað annað en sauðaþjófur,« svaraði piltur. Á klaustrinn var
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.