Eimreiðin


Eimreiðin - 01.05.1911, Blaðsíða 67

Eimreiðin - 01.05.1911, Blaðsíða 67
143 breyttu ástæður nútímans, er svo sjálfgefið, að yfir því ættu engir aðrir að geta kvartað en þeir kredduskjalarar, sem engu tauti verður við komið. Ef til vill mundi slík tillaga sem stendur verða fiestum ís- lenzkum stjórnmálamönnum óboðinn og miður kærkominn gestur, þeim er drukkið hafa sig ölvaða í hátíðlegum og hljómmiklum ríkisréttar-hugmyndum, svo sem málefhasambandi og konungs- sambandi við Dani, — og án samþykkis íslendinga ætti náttúr- lega ekki að gera neina tilraun til að koma slíku fyrirkomulagi á. Pað er því við búið, að sú heilbrigða og praktiska skynsemi, sem sjálfsagt líka er til á Islandi, eigi harða baráttu fyrir höndum við stóryrðaskvaldur kredduliðsins. Hinni nýuppfundnu kenningu um að Island sé frjálst og fullvalda konungsríki samkvæmt Gamla- sáttmála, verður með ákafa haldið fram gegn sérhverri tillögu um að láta ísland verða frjálst sjálfstjórnarland undit krúnu Dana. Getur meira að segja verið, að menn jafnvel í bræði mótmæli því, að setja Island jafnfætis hinum voldugu »eignum Breta handan hafs«, —¦ sem reyndar hafa ríkistitil, enda eru það líka í raun og veru, — með miljónum íbúa, eins og t. d. Dominion of Canada, Commonwealth of Australia og Bandaríkin í Suðurafríku, þar sem líka eru margs konar þjóðerni, og meðal þeirra ein þjóð, sem heimsveldi Breta hefir grætt og unnið, fyrst með brezkum vopn- um, en síðan með brezku frjálslyndi og hleypidómaleysi. Og einkum mundi það sjálfsagt vekja mikla mótspyrnu, að skilyrðið fyrir slíku fyrirkomulagi hlyti að verða, að Island héldi áfram að vera hluti Danaveldis, og að framkvæmd hugmyndarinnar um konungssamband, sem er svo aðlaðandi fyrir marga kreddufasta íslenzka stjórnmálamenn, hlyti að verða skotið á frest um langan aldur. En auk heilbrigðrar skynsemi ætti hugmyndin um jarlsstjórn að geta átt von á öflugum stuðningi annarstaðar að. Pað er þá fyrst og fremst frá minningunni um Jón Stgurðsson, þar sem hann sjálfur sem foringi alls alþingis bæði 1867 og 1869 greiddi atkvæði með því, að Island skyldi vera »óaðskiljanlegur hluti Danaveldis« og hafa ríkisráð, ríkisskuldir, ríkiseignir og fæðingja- rétt sameiginlegt við Dani,1) og hann sjálfur, eins og áður var *) Sbr. ræðu Hannesar Hafsteins í neðri deild alþingis 28. apríl 1909, Alþt. 1909 B, II, 747.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.