Morgunblaðið - 24.10.2001, Side 37

MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 24. OKTÓBER 2001 37
af aldamótakynslóð þeirri, sem nú
er að mestu horfin yfir móðuna
miklu.
Anna var Reykjavíkurbarn, fædd
á Njálsgötunni, elsta dóttir
hjónanna Branddísar Guðmunds-
dóttur frá Litla-Holti í Dölum og
Árna Jónssonar frá Varmá í Mos-
fellssveit. Aðrar dætur þeirra hjóna
voru Unnur, Hlíf og Ragnhildur,
sem nú er ein eftirlifandi þeirra
systra. Þessar systur voru mjög
samrýndar og ólust upp við leik og
störf síns tíma. Amma Branddís
stjórnaði heimilinu af röggsemi, en
afi Árni dekraði dulítið við dætur
sínar og er þessi vísa ort til þeirra á
æskuskeiði:
Anna heitir ágætt víf,
Unnur laus við tildur,
beggja systir brosleit Hlíf,
blíð og góð Ragnhildur.
Anna var fríð kona, dökk á brún
og brá, geislandi af lífskrafti og
hreif alla í kringum sig með næmri
mælskulist sinni og samræðuhæfi-
leikum, hvort sem hún talaði við
lærða eða leika. Anna var sílesandi
bæði sögur og ljóð og hafði stál-
minni allt til síðustu stundar. Á
æskuheimili hennar var tónlist í há-
vegum höfð og ekki hittust fjöl-
skyldan og vinir öðruvísi en að
sungið væri og spilað. Lék þá Anna
undir á píanó – en afi Árni á orgelið
áður. Anna var mikill náttúruunn-
andi og elskaði fegurð lands síns.
Hún kenndi okkur börnunum nöfn
fjalla og flóru og undruðumst við
allt sem hún vissi og mundi. Og
sunnudagsbíltúrarnir okkar, oftast
Þingvallahringurinn, eru eins og
perlur í ljósi minninganna. Anna
giftist ekki, en unnusti hennar til
margra ára var Ásberg Jóhannes-
son, kennari. Dvöl hans á Vífils-
staðaspítala og ytri aðstæður komu í
veg fyrir hjónaband, en saman eign-
uðust þau soninn Davíð Atla. Atli
var líf og yndi móður sinnar. Hann
hefur líka reynst henni góður sonur
og var kærleikur þeirra hvors til
annars fölskvalaus. Varla leið sá
dagur að Atli heimsækti ekki móður
sína eftir að hafa stofnað sitt eigið
heimili, en eiginkona hans er El-
ísabet Erlingsdóttir. Dætur þeirra
eru Anna Rún og Hrafnhildur. Anna
unni fjölskyldu sinni og bar hag
hennar mjög fyrir brjósti, hún gat
líka glaðst yfir góðum árangri henn-
ar í námi og starfi.
Anna í Happó – en svo var hún
gjarnan nefnd, vann nær allan sinn
starfsaldur hjá Happdrætti Háskóla
Íslands. Vinnan hjá Happdrættinu
var hennar hálfa líf. Þar eignaðist
hún góða vini og kunningja sem hún
mat mikils og henni varð tíðrætt
um. Anna var líka í eðli sínu afar
dugleg og samviskusöm og mikils
metin af samstarfsfólki sínu og yf-
irmönnum, en þegar tölvuöldin gekk
í garð, stóð hún upp úr stóli sínum
enda „komin á aldur“ til að eftirláta
hann yngra fólki – nýrri kynslóð.
Heimili Önnu stóð lengst af í
Þverholti 3 hér í borg, en síðustu tíu
árin hefur hún dvalist á Dalbraut 27
í þjónustuíbúðum aldraðra. Þar undi
hún hag sínum vel. Hún fór í göngu-
ferðir, las eða föndraði, en handa-
vinna hennar er sérkapítuli út af
fyrir sig. Það lék allt í höndunum á
henni, hvort sem hún heklaði, prjón-
aði eða saumaði út, og var undravert
að sjá konu á tíræðisaldri með svo
fíngerða handavinnu.
Það var engu líkara en Elli kerl-
ing hefði gleymt Önnu, svo vel bar
hún aldurinn, létt og kvik á fæti og
teinrétt í baki. Þar kom þó að henn-
ar var vitjað. Hún „bognaði þó aldr-
ei, en brotnaði í bylnum stóra sein-
ast“.
Hlíf Samúelsdóttir.
og var vel heima í flestu og ræðinn
þegar á annað borð var farið að ræða
saman. Æskustöðvarnar í Keldu-
hverfi voru honum mjög hugleiknar
og kærar og hann heimsótti þær þeg-
ar hann fékk því komið við, alveg
fram á síðustu ár.
Stefán fékk friðsælt andlát í bráða-
móttöku Landspítalans að morgni
þriðjudagsins 16. október, eftir lang-
varandi veikindi. Það er undarleg til-
finning að kveðja í síðasta sinn mann
sem hefur verið í nánasta skylduliði á
svo langri leið. Láta sér skiljast að
hann er horfinn af þessum heimi fyrir
fullt og allt. En svo tekur við ný til-
finning, þakklæti okkar fyrir sam-
fylgdina í gegnum lífið. Að leiðarlok-
um vottum við Björg Guðrúnu,
Sigurði Boga og Rögnu Hafdísi, Jóni
Loga og barnabörnunum dýpstu
samúð. Þau hafa mikið misst.
Árni Benediktsson.
Við systkinin kölluðum frænda
okkar, Stefán Bogason, aldrei annað
en Ædda og börnin okkar þekkja
hann ekki undir öðru nafni. Gælu-
nafnið varð til þegar sú elsta okkar á
öðru ári bar orðið ,,frændi“ þannig
fram að úr varð æddi. Nafnið var
gripið á lofti og festist við nánasta
frænda okkar.
Æddi var eina systkin mömmu og
hann sýndi börnum systur sinnar
mikinn áhuga og alúð. Samskipti fjöl-
skyldu minnar við litlu kjarnafjöl-
skylduna hennar mömmu og stóru
stórfjölskylduna móðurmegin voru
alltaf mikil. Þetta fólk var ýmist flutt
á mölina eða bjó enn í Kelduhverfi eða
Húsavík. En allt var það að norðan og
bar þess skýr merki. Kelduhverfið
með sinni blessaðri veðurblíðu og fjöl-
skrúðuga mannlífi í fábreytninni var í
augum okkar systkinanna sælureitur
þó að við þekktum þann stað aðallega
úr sögum og samræðum afa og
ömmu, Ædda og mömmu og allra
ættingjanna að norðan sem voru
ósparir á sögur sínar.
Æddi sagði ekki bara sögur heldur
festi hann æsku okkar á filmu. Öll
tækin hans voru merkileg í okkar
augum og við vissum ekki um annan
mann sem átti kvikmyndavél og gat
sýnt veruleikann bæði afturábak og
áfram. Myndir – ekki síst lifandi
myndir – hjálpa okkur að muna og
minnast. Átta millimetra myndavélin
hans Ædda fylgdist með og skjalfesti
þroska okkar og útlitsbreytingar og
gerði atburði æskunnar eftirminni-
legri en ella. Dæmi um lítið atvik sem
myndavélaropið hefur gert ódauðlegt
í fjölskyldu okkar er þegar amma
stóð rjóð og brosandi við steikarpott-
inn nýbúin að taka upp úr honum fal-
legustu laufaköku þeirrar aðventu. Á
meðan Æddi filmaði ömmu með kök-
una brotnaði listaverkið af gafflinum
og datt með gusugangi í sjóðandi feit-
ina á meðan brosið fraus á andliti
ömmu.
Sjálfsagt hefur Æddi skorið þessa
köku sjálfur – hann skar alltaf falleg-
ustu kökurnar. Handbragð Ædda var
fallegt hvort sem um var að ræða
laufaskurð, bókband eða fegrun
heimilisins. Æddi og Guðrún voru
samtaka um að eiga fallegt heimili og
taka á móti gestum af myndarbrag og
örlæti. Reyndar voru þau samhent
um flesta hluti.
Annað sem einkenndi Ædda var
fróðleiksfýsnin. Bækurnar sem hann
batt inn voru keyptar hjá fornsölum
og hann hafði lesið þær spjaldanna á
milli, ef svo má að orði komast, áður
en hann batt þær inn. Hann sótti
námskeið í sænsku og latínu, sögu og
bókmenntum og sjálfsagt ýmsu
fleiru, oft í félagsskap Sigurður Boga,
sonar síns. Eftir að langri starfsævi
sem heimilis- og svæfingarlæknir
lauk, hóf hann nám í viðskiptafræði
við Háskóla Íslands, en varð frá að
hverfa því heilsan var þá farin að gefa
sig.
Æddi var bakhjarl í lífi okkar.
Hann var rólyndur, en hafði sterka
kímnigáfu og smitandi, lágværan
hlátur. Í návist hans voru engin
vandamál óyfirstíganleg. Þó að hann
kynni sjálfsagt betur við sig fyrir aft-
an myndavélina en framan hafði hann
sterka nærveru og þurfti í raun
hvorki að segja neitt né aðhafast til að
draga að sér athygli.
Með árunum hafa tengsl okkar
systkinanna við upprunafjölskylduna
minnkað eins og gengur. Afi og amma
dóu og við eignuðumst aðrar stórfjöl-
skyldur. En nú þegar enn eitt skarðið
er höggvið í móðurfjölskyldu okkar
að norðan stöldrum við við og hugsum
um hve einkennilegt það er að tengsl-
in við fólkið sem áður var svo stór
hluti af lífinu skuli nú eingöngu vera
lifandi um jólin. Á síðasta jóladag
upplifðum við sannarlega æskujólin.
Þá hittum við Ædda og Guðrúnu og
afkomendur þeirra. Við sungum og
gengum í kringum jólatréð, borðuð-
um kalt hangikjöt og laufabrauð, spil-
uðum bingó og púkk og síðast en ekki
síst horfðum við á gömlu átta milli-
metra upptökurnar sem nú voru
komnar á nútímalegra myndbands-
form. Þarna sátu þrjár kynslóðir af-
komenda afa og ömmu og horfðu á
sameiginlega fortíð á meðan yngsta
kynslóðin var frædd um fjölskyldu-
tengsl og henni sagðar ódauðlegar
sögur af afa og ömmu. Enda þótt ætt-
fræði og ættrækni séu yfirleitt ekki
aðaláhugamál unglinga blundar þessi
fræðsla örugglega með þeim alla ævi
og hjálpar þeim í hinni eilífu leit að
sjálfum sér.
Missir Guðrúnar, Sigurðar Boga,
Rögnu Hafdísar, Jóns Loga, Guðrún-
ar Völu og Sigurbjarnar Boga er
mestur. Við samhryggjumst þeim
innilega.
Margrét, Björg og Benedikt.
Nú er hún Steina farin. Hún var
barnfóstran mín, kom fljótlega eft-
ir að hún var fermd. Hún kom með
Laxfossi frá Akranesi, það var
mikið ferðalag fyrir stúlku vart af
barnsaldri, þannig var það þá.
Bernska hennar náði fram að þeim
tíma, vinnuævin tók við. Hún var
manneskja, sem gaf svo undur
mikið af sjálfri sér. Hún var al-
þýðukona, hlý og góð.
Bernskuminningar mínar um
hana eru mér dýrmætar, þær
hrannast upp hver af annarri. Ég
STEINUNN ÁSTA
GUÐMUNDSDÓTTIR
✝ Steinunn Ásta Guðmundsdótt-ir fæddist á Akranesi 5. nóv-
ember 1929. Hún lést 16. október
síðastliðinn. Foreldrar hennar
voru hjónin Guðmundur Einars-
son í Nýborg og Marta Jónsdóttir.
Steinunn giftist Guðmundi Þ.
Guðbjörnssyni, f. 27. mars 1922, d.
23. október 1995. Börn þeirra eru:
Sigurbjörn Þór, f. 9. desember
1952; Marta Jóns, f. 23. mars 1955;
Halldóra, f. 12. janúar 1957;
drengur, f. 26. desember 1958, d.
18. apríl 1959; Guðmundur Smári,
f. 21. mars 1960, og Sigurlaug
Guðbjörg, f. 20. september 1961.
Útför Steinunnar fer fram frá
Akraneskirkju í dag og hefst at-
höfnin klukkan 14.
man, þegar við láugum saman í
grasinu, ég pínulítil og hún stærri,
já miklu stærri, og hún sagði okkur
hvað blómin hétu, kenndi okkur
um náttúruna. Þá skein sólin, allt
var bjart og hlýtt hið ytra og sem
innra. Hún var Borgfirðingur og
elskaði sveitina sína og systkina-
hópinn sinn stóra. Ég skildi það
svo að berin í Borgarfirðinum væru
alveg sérstök, safaríkari og eftir-
sóknarverðari en gerist og gengur,
og réttardagarnir þar væru hátíð-
isdagar, sem ættu hvergi sinn líka.
Tíminn leið og ég varð líka stór.
Ég fór að heilmsækja hana þar
sem hún var gift og búsett á Akra-
nesi. Nú var það Akraborgin, sem
flutti mig. Ilmandi kökulyktin tók á
móti mér á myndarheimilinu, sem
hún hafði búið sér. Þar ól hún upp
börnin sín fimm, verk móðurinnar
og húsmóðurinnar voru mörg eins
og alltaf hefur verið en það var
hennar hlutverk, matseld, prjóna-
skapur, umhyggja. Hugðarefnin
voru heimilið, fjölskyldan, vinnan.
Ég kveð nú konu, sem var mér
kær, var mér og mínum góð. Ég er
þakklát fyrir hana. Ég votta ykkur
öllum, fjölskyldu hennar, mína
dýpstu samúð. Blessuð sé minning
Steinu.
Erla Hallgrímsdóttir.
>
 
 "  

" 




&
% (,

8H
8( O
##  
+ P

 33 -#I@
DM*  6- 


  ? (@
  
  
1! "#!)1! !
 #5##)
#"
-" - 
2)
#
,+! &   0* 2
"
/ 0+#1 &  "
/ 0+#1 ) 1)"
2/  
# "#,+ ) 1)>)
"#!  !$
"
-  -%
 8 

A 

 








7B3A3CDB3$!AEF7E@:-:GDDE3  
  
1! "# !)5! !
)1 )-
+ 6- $

"  


" 



&  '8<H8 8H
8( " 6"#4;
+5 * 6- 
  
 );! "# 


  

,    

9! "#!) !5 !
) 1))2) "
 0  ( 
 #/+ ))  7#) "
0+#  #  
 6- $
$) 1)"
) - )'$) 1)
. # ) 1)$
'

  
 

 




<(
&
1 )
)1  J

3 6"#


  
   (

4! "#!)4! !
05-- 
( )- " 8)
#
) - )-  1 >1)"

"!-  -L "
#1 - " ##+ )
" 

-- 
       !  !"#!  !  !$
/,



 %  


 
,
 
 " 
78.
(
.!+#"
"#* 5 $
H 

 +
  & 
%


,%(
,
  
 
   

 "



"




%
8H
8( 0 1 /- =:$
'-
 , )6+"

E
"
      !  !"#!  !  !$