Morgunblaðið - 06.09.2003, Blaðsíða 8

FRÉTTIR
8 LAUGARDAGUR 6. SEPTEMBER 2003 MORGUNBLAÐIÐ
Skóflan sf
Sími 896 5191 og heimasími 544 5191
Vinnuvél til sölu
Ein vél fyrir öll tækin
MÚRBRJÓTUR GAFFALL STAURABOR
TRJÁUPPTÖKUVÉL
SNJÓBLASARIGÖTUSÓPARI BENS SEM VÉLIN KEMST
INN Í EKINN 50.000 KM
SAND OG SALTDREIFARI TVÍ VIRK FRAMSKÓFLA
Það er eins gott að vera ekki að blaðra mikið um hvað höfðingjarnir hafast að.
Gagnreynd heilbrigðisþjónusta
Ný hugsun í
heilbrigðiskerfi
NÝLEGA er farin aflandi brott banda-ríski hjúkrunar-
fræðingurinn dr. Marita
Titler frá Iowa, en hún
hélt fyrirlestra hér á landi
í vikunni og kynnti fyrir
hlustendum reynslu sína
og störf við gagnreynda
heilbrigðisþjónustu.
Morgunblaðið náði tali af
prófessornum áður en hún
hélt af landi brott og
spurði hana fyrst hvert til-
efni heimsóknarinnar
hingað til lands hefði ver-
ið.
„Ég kom hingað til
lands fyrst og fremst til að
flytja fyrirlestra um mitt
sérsvið sem er hvernig
nýta megi þekkingu
fengna með rannsóknum
til að veita gagnreynda heilbrigð-
isþjónustu. Við Landspítala – há-
skólasjókrahús stendur nú yfir
umfangsmikil undirbúningsvinna
við að koma á slíkum vinnubrögð-
um.“
Á hvers vegum varstu gestur
hér á landi?
„Ég kom hingað til lands á veg-
um hjúkrunarforstjóra Landspít-
ala – háskólasjúkrahúss í sam-
vinnu við hjúkrunarfræðideild
Háskóla Íslands og Rannsóknar-
stofnun í hjúkrunarfræði við Há-
skóla Íslands.“
Geturðu útskýrt þetta nánar,
hvað er gagnreynd heilbrigðis-
þjónusta?
„Hér er á ferðinni verklag sem
hófst hjá okkur í Iowa um og upp
úr 1986 og hefur náð töluverðri
útbreiðslu, bæði í Bandaríkjunum
og víðar.
Það snýst um betri þjónustu
við sjúklinga, svo og að ná betri
árangri í umönnun þeirra. Segja
má að þetta verklag snúist í
grundvallaratriðum um að nýta
þekkingu fengna með rannsókn-
um til að veita þessa gagnreyndu
heilbrigðisþjónustu sem við höf-
um svo nefnt. Ef koma á þessu
verklagi í heilbrigðisþjónustu
þarf mikla hugarfarsbreytingu
innan heilbrigðiskerfis.“
Stefndir þú að einhverju með
komu þinni hingað?
„Íslendingar eru mjög víðsýnir
og allir þeir sem ég hef fyrirhitt í
heimsókn minni hingað eru opið
fólk og lærdómsfúst. Ég sá fyrir
mér að með því að kynna þá vinnu
og þann árangur sem náðst hefur
heima í Iowa myndi ég leggja
mitt af mörkunum til að hjálpa Ís-
lendingum að koma þessu verk-
lagi á heilbrigðisþjónustu sína.
Gefa þeirri vinnu og þeim hug-
myndum sem þegar eru komin
fram aukinn kraft og sannfær-
ingu.“
Þú telur sem sé að gagnreynd
heilbrigðisþjónusta eigi við hér á
landi?
„Ég tel að það sé ekki nokkur
spurning. Hún á alls staðar við.
Alls staðar þar sem verklagið hef-
ur verið innleitt hníga öll rök að
því að þjónusta og árangur hafi
batnað til mikilla
muna.
Það sama gildir um
Ísland og ef eitthvað
er, ætti ykkur að reyn-
ast auðveldara en
mörgum öðrum að tileinka ykkur
þessi vinnubrögð, því þið hafið
bæði fámenni og afburða fagfólki
á að skipa.“
Er þetta dýrt ferli?
„Það er einhver stofnkostnað-
ur, en sannast sagna er þetta
einkum og sér í lagi breytt hug-
arfar, ný vinnubrögð og meiri
samvinna faghópa í millum.
Rannsóknir sýna hins vegar, að
þar sem gagnreynd heilbrigðis-
þjónusta er komin vel á veg spar-
ast gífurlegar fjárhæðir. Rann-
sókn hjá okkur í Iowa sýndi t.d.
að verklagið sparaði 1.500 dollara
á dag í umönnun aldraðra ein-
staklinga með brot á mjöðm.“
Er gagnreynd heilbrigðisþjón-
usta eitthvað sem menn einfald-
lega koma á fót, eða er þetta ferli
sem er endalaust í þróun?
„Þetta er ferli sem er í stöðugri
þróun, enda miðast gagnreynd
heilbrigðisþjónusta við að notuð
sé ævinlega nýjasta þekkingin og
rannsóknarniðurstöður.
Tilfellið er að það tekur nið-
urstöður rannsókna oft 10 til 20
ár að skila sér út í þjónustu
sjúkrahúsanna og þá geta menn
séð að þetta er eilífðarverkefni
sem þó getur aldrei gert annað en
að aukast að gæðum og bæta
þjónustu og árangur.“
Hvað er algert grundvallarat-
riði í þessu máli?
„Ég myndi hiklaust segja að
það væri hugarfarsbreytingin
sem nauðsynleg er. Að menn
hætti að sitja hver í sínu horni
með eigin meiningar og sannfær-
ingar. Að samvinna verði reglan,
sama hvert litið er og öll meðferð
og þjónusta við sjúklinga byggist
alltaf og undantekningarlaust á
bestu þekkingu sem völ er á
hverju sinni. Allt lýtur þetta jú að
því að veita sjúklingum betri
þjónustu og umönnun.“
Og þú ert bjartsýn á
að Íslendingum vegni
vel á þessari braut?
„Já, ekki spurning.
Áhugi allra sem ég
hitti og hlýddu á fyrirlestra mína
var einlægur og í mínum huga
gera íslenskir heilbrigðisstarfs-
menn sér fulla grein fyrir kostum
þessa verklags, enda er þróttmik-
il vinna á þessum línum þegar
hafin. Þetta á vissulega framtíð
fyrir sér hér á landi og ég vona að
heimsókn mín, þekking og
reynsla hafi hjálpað Íslendingum
eitthvað.“
Marita Titler
 Dr. Marita Titler er í forsvari
fyrir deild er nefnist Research;
Quality; and Outcome Manage-
ment innan hjúkrunar- og
umönnunarsviðs háskólasjúkra-
hússins í Iowa-ríki í Bandaríkj-
unum. Hún er einnig klínískur
prófessor við University of Iowa
Collage of Nursing. Hún er félagi
í American Academy of Nursing,
sem er heiðursfélag hjúkr-
unarfræðinga sem skarað hafa
fram úr í Bandaríkjunum, og í al-
þjóðlegri vinnunefnd Sigma
Theta Tau um gagnreynda þekk-
ingu. Hún hefur hlotið marg-
víslega viðurkenningu fyrir störf
sín við rannsóknir og fyrir-
lestrahald.
Snýst um
betri þjónustu
við sjúklinga
IMPREGILO hefur samið um kaup
á níu stálgrindarhúsum frá fyrirtæki
í Sádi-Arabíu, Zamil Steel Industr-
ies, sem setja á upp við Kárahnjúka-
virkjun. Frá þessu er greint á vef-
síðu er flytur viðskiptafréttir af
fyrirtækjum í Miðausturlöndum.
Þar kemur fram að andvirði samn-
ingsins við Zamil Steel sé 1,2 millj-
ónir evra, eða um 100 milljónir
króna. Afhenda á stálgrindarhúsin á
næstu fimm vikum en alls eru þau
um sex þúsund fermetrar að flatar-
máli og vega rúm 700 tonn. Mun fyr-
irtækið vera leiðandi aðili í fram-
leiðslu á forsmíðuðum stálgrindar-
húsum og í hópi stærstu fyrirtækja í
Miðausturlöndum.
Samkvæmt heimildum Morgun-
blaðsins hyggur Zamil Steel
Industries á frekari viðskipti hér á
landi og fulltrúi fyrirtækisins er
væntanlegur til landsins í því skyni.
Impregilo
kaupir níu stál-
grindarhús frá
Sádi-Arabíu
KJARTAN Jakob Hauksson ræðari
heldur enn kyrru fyrir í Bolungarvík
sökum veðurs. Fyrsta haustlægðin
er nú að ganga yfir landið sam-
kvæmt upplýsingum Veðurstofunn-
ar og hefur hvassviðrið sem henni
fylgir tafið brottför Kjartans frá Bol-
ungarvík. Kjartan bíður þar nú þol-
inmóður og vinnur áfram að endur-
bótum í bátnum, m.a. hefur hann
komið fyrir seglyfirbreiðslu, eða eins
konar blæju, á bátinn til að verjast
regni og ágjöf. Vonir standa til að
lægðin verði gengin yfir í dag eða á
morgun og blæs Kjartan til brott-
farar um leið og það gerist.
Kjartan hyggst róa einn á árabát,
sem fengið hefur nafnið Rödd hjart-
ans, umhverfis landið til styrktar
Sjálfsbjörg. Samkvæmt upplýsing-
um frá Sjálfsbjörg í gær er nauðsyn-
legt að veður sé skaplegt þegar
Kjartan siglir fyrir Hornstrandir.
Um leið og hann kemur inn á Húna-
flóa verður róðurinn léttari. Áfang-
inn Bolungarvík – Húsavík er u.þ.b.
172 sjómílur eða nokkru styttri en
vegalengdin sem nú er að baki, en
alls er óvíst hve langan tíma tekur að
róa hana þar sem veður ræður öllu.
Kjartan lagði af stað frá Reykja-
vík 21. ágúst og kom til hafnar í Bol-
ungarvík tíu dögum síðar.
Hægt er að fylgjast með ferðum
hans á heimasíðu Sjálfsbjargar,
Sjalfsbjorg.is.
Kjartan Hauksson ræðari bíður af sér veður í Bolungarvík
Bíður enn eftir að haust-
lægðin gangi yfir landið
♦ ♦ ♦