Morgunblaðið - 14.12.2007, Blaðsíða 29

MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 14. DESEMBER 2007 29
Höfuðborgarsvæðið Um 150
hjálparbeiðnir bárust lögreglu
og Slysavarnafélaginu Lands-
björg. Fyrstu beiðnirnar bárust
um miðnætti og fjölgaði ört.
Meðal verkefna voru fjúkandi
ruslatunnur, oltnir gámar, brotn-
ar rúður, laus þök, fallnar girð-
ingar og brotnir staurar. Einnig
fuku hjólhýsi til.
Meðal þess sem fauk voru
þrjár höggmyndir Hallsteins Sig-
urðssonar sem voru í Gufunesi.
Myndirnar fuku marga tugi
metra og segir Hallsteinn að það
sé undarlegt í ljósi þess að þær
taki ekki á sig vind, séu í sjálfu
sér járnrimlar. Hann er með 24
höggmyndir á svæðinu.
Suðurnes Ein af vélum Iceland
Express skemmdist nokkuð þeg-
ar togbíll IGS-flugþjónustunnar
fauk á skrokk hennar á Kefla-
víkurflugvelli. Um er að ræða
milljónatjón, en flugáætlun rask-
aðist ekki mikið vegna óhapps-
ins. Af öryggisástæðum var vélin
tekin úr umferð og fengin auka-
vél.
Borgarnes Hluti húsþaks við Eg-
ilsgötu fauk og skemmdir urðu á
ellefu bifreiðum við sömu götu.
Vinnupallar fuku frá nýbyggingu
og þakið á Bónus var farið að
losna, en björgunarsveit-
armönnum tókst að fergja það.
Þá eyðilagðist helmingur fjár-
húsa á bænum Munaðarnesi í
Stafholtstungum. Hætt var að
nota fjárhúsin en þau voru
byggð um miðja síðustu öld.
Akranes Bárujárnsplötur fuku
víðsvegar og aðrir lausamunir,
s.s. fiskikör og ruslafötur. Um
tvöleytið fauk söluskúr ÍA og
skemmdist mikið. Um fjögur-
leytið splundraðist kerrugeymsla
við verslun Krónunnar og skilti
fauk af verslun BT. Við hest-
húsin við Æðarodda hafði hluti
þaks eins hússins fokið af og
hluti af öðru var laus.
Vestfirðir Á bænum Melum I í
Árneshreppi losnaði þakklæðn-
ing og þakjárn rifnaði af nánast
öllum öðrum helmingi þaksins.
Skepnur sem inni voru sakaði
ekki. Á Ísafirði fuku fiskikör til
og laus aftanívagn fauk um 500
metra áður en hann endaði á
ljósastaur. Einnig fauk til bygg-
ingarefni og -pallar. Þá fauk
skúta sem var á kerru við Sunda-
höfn, fannst hún síðar í Skutuls-
firði.
Ýmis verk-
efni björg-
unarsveita
Í tilkynn-
gir að kl.
hamralína
ingum að
stöðinni í
auk þess
í einum
firði. Tal-
num hafi
ur komst
fum tíma
220 kV
rn í Þyr-
Hvalfirði,
num. Við
rðuráli og
ar vélar í
Að sögn
darstjóra
andsneti,
ð að gera
það var
u raforku
ldum
landi
Morgunblaðið/Júlíus
æjarskóla. Bifreiðin undir er hins vegar ónýt.
laðið/Golli
aði
eið.
tíma.“
völl
yfir
m til
onum
nd/Hróar
óveðrið.
MIKLAR annir eru hjá starfsfólki
Vinnumálastofnunar við að gefa út
vottorð um áunninn atvinnuleysis-
bótarétt erlendra verkamanna sem
nú eru að ljúka vinnu hér og snúa
aftur til síns heimalands. Þannig
kom í fyrradag fullur pappakassi
með umsóknum frá starfsfólki
Bectel sem er að ljúka frágangi við
álver Alcoa. Það sem af er ári eru
komnar meira en fjórfalt fleiri um-
sóknir en verið hefur og er meira en
helmingur þeirra óafgreiddur.
Starfsfólkið sem er að snúa heim
óskar gjarnan eftir staðfestingu
Vinnumálastofnunar á áunnum
réttindum hér, til dæmis til þess að
geta fengið aukinn rétt til atvinnu-
leysisbóta í heimalandi sínu, ef á
þarf að halda. Gissur Pétursson,
forstjóri Vinnumálastofnunar, segir
að slíkar beiðnir komi í stórum
bunkum þessa dagana og aðeins sé
farið að safnast upp. Töluverð
handavinna sé við afgreiðsluna. Til
dæmis þurfi að fá staðfestingu frá
skattyfirvöldum um tímafjölda og
fleira.
Betra ástand í Póllandi
Að sögn Jóngeirs Hlinasonar hjá
Vinnumálastofnun voru gefin út 900
vottorð fyrstu ellefu mánuði ársins,
eða um tvöfalt fleiri vottorð en gef-
in hafa verið út á ári síðustu árin.
1100-1200 umsóknir til viðbótar eru
óafgreiddar, þar af 700 umsóknir úr
kassanum frá Bectel.
Verið er að setja fleira fólk í
þetta verk hjá Vinnumálastofnun
en ljóst er að það tekur einhverjar
vikur að ljúka útgáfu vottorðanna.
Erlenda verkafólkið fær vottorðin í
pósti.
Margir Pólverjar hafa verið við
vinnu við Kárahnjúka og í Reyðar-
firði en einnig fólk frá fjölda ann-
arra landa. Gissur segir að auk þess
sem verkum sé að ljúka við fram-
kvæmdirnar fyrir austan hafi
margir pólskir verkamenn og iðn-
aðarmenn í byggingariðnaði þann
háttinn á að taka sér langt frí um jól
og áramót og komi ekki aftur hing-
að til vinnu fyrr en undir lok janúar.
Ekki er að sjá að þeir Pólverjar
sem hér eru að ljúka verkefnum
þurfi að örvænta um sinn hag því
efnahagur Póllands hefur verið á
miklu skriði. Margir Pólverjar
hafa sótt vinnu til annarra Evrópu-
landa og er nú svo komið að heima-
fyrir er skortur á vinnuafli í ýms-
um greinum og mismunur á
launum þar og í öðrum löndum hef-
ur minnkað.
Hafa ekki undan að gefa
út evrópsk atvinnuvottorð
Morgunblaðið/Steinunn Ásmundsdóttir
Verklok Hverjum verkþættinum á fætur öðrum lýkur við framkvæmd-
irnar á Austurlandi og tiltölulega fáir menn eftir miðað við það sem var.
Í HNOTSKURN
»Vinnumálastofnun gefur útsamevrópsk vottorð, E-301,
um réttindi sem erlent verka-
fólk hefur áunnið sér hér á
landi. Geta réttindin nýst því til
viðbótarréttinda við atvinnu-
leysi í heimalandi þess.
»Vinnumálastofnun hefurgefið út 370 til 500 vottorð á
ári. Það sem af er þessu ári hafa
verið gefin út 900 vottorð og
annar eins fjöldi umsókna og
ríflega það er óafgreiddur.
»Ekki þurfa nærri allir aðnota vottorðin enda hefur
atvinnuástandið farið batnandi í
Póllandi.
FRÉTTASKÝRING
Eftir Davíð Loga Sigurðsson
david@mbl.is
FARI svo að Ísland taki sæti í
öryggisráði Sameinuðu þjóðanna
starfsárin 2009-2010 liggur fyrir að
Íslendingar yrðu með formennsku í
ráðinu strax í janúar 2009, á fyrsta
mánuði setu okkar þar. Þetta er
heilmikið verkefni, enda fellur í
skaut formennskuríkisins að stýra
fundum ráðsins og taka þátt í
undirbúningi dagskrár þess.
Formennska í öryggisráðinu
skiptist milli ríkjanna fimmtán sem
sitja í öryggisráðinu á hverjum
tíma og sinna þau verkefninu mán-
uð í senn. Formennskan færist á
milli í stafrófsröð og ef sú dagskrá
er skoðuð fram í tímann og ef Ís-
landi tækist að tryggja sér annað af
tveimur sætum í ráðinu, sem kosið
verður um í október á næsta ári, er
ljóst að Ísland færi með for-
mennsku í janúar 2009, sem fyrr
segir.
Þetta þýðir að menn þurfa að
undirbúa sig vel á þeim tveimur
mánuðum rúmum sem líða frá því
að kosið er í október og þar til
starfsárið 2009 hefst. Grétar Már
Sigurðsson, ráðuneytisstjóri í utan-
ríkisráðuneytinu, segir að utan-
ríkisþjónustan muni á þessum tíma
– og raunar allan þann tíma sem Ís-
land ætti sæti í öryggisráðinu –
þurfa að sýna sveigjanleika, allir
muni þurfa að leggja sitt af mörk-
um og átta sig á því að áherslur ut-
anríkisþjónustunnar hafi breyst
tímabundið, dregið verði úr um-
svifum á öðrum sviðum.
Ekki svartsýnn á möguleikana
Ríkið sem fer með formennsku í ör-
yggisráðinu fær raunar aðstoð
embættismanna SÞ og Grétar Már
segir því ekki ástæðu til að kvíða
verkefninu. Þvert á móti verði það
afar spennandi. Fyrst þurfi þó að
ná settu marki, þ.e. tryggja Íslandi
sætið í ráðinu en Íslendingar etja
kappi við Austurríki og Tyrkland
um tvö sæti, sem í boði eru.
Fram kom í Morgunblaðinu í vor
að meira en 100 ríki hefðu þegar
heitið Íslandi stuðningi í atkvæða-
greiðslu vegna kosninganna, en
hún fer fram í allsherjarþingi SÞ
þar sem öll 192 aðildarríkin hafa at-
kvæðisrétt. Morgunblaðið hefur
heimildir fyrir því að loforðum um
stuðning hafi fjölgað töluvert.
Stuðning tveggja þriðju aðildar-
ríkja SÞ þarf til að ná kjöri, oftast
er miðað við atkvæðatöluna 128 í
þessum efnum en sú tala er þó ekki
heilög því að ekki er alltaf öruggt
að allir taki þátt í atkvæðagreiðsl-
unni og það kann að hafa áhrif á
hversu mörg atkvæði menn þurfa á
kjördag til að ná kjöri.
Hitt er þó mikilvægara, að
reynslan af fyrri atkvæðagreiðslum
vegna kjörs í öryggisráðið sýnir að
brottfall er jafnan mikið, gjarnan á
bilinu 20–30%; þ.e.a.s. öllum er full-
ljóst að ekki er á endanum staðið
við öll fyrirheit, ekki öll atkvæði
skila sér í kassann á kjördag. Af
þeim sökum hætta menn ekki að
reyna að afla framboði stuðnings þó
að 128 loforða markinu sé náð.
Grétar Már segist ekki vera
svartsýnn, Ísland eigi möguleika í
þessari baráttu. Róðurinn verði þó
klárlega afar erfiður, Austurríki og
Tyrkland séu mjög öflugir keppi-
nautar, hafi víðtækt net sem komi
þeim til góða. Framundan sé
strembin barátta og menn muni
ekki unna sér hvíldar fyrr en yfir
lýkur. Framboðsmálin verða helsta
viðfangsefnið á árlegri sendiherra-
stefnu hér heima á Íslandi nú um
jólin. „Íslensk utanríkisþjónusta er
að stilla saman strengi sína eins og
hún getur. Það er metnaðarmál
allra í utanríkisþjónustunni að vel
takist til í þessum efnum,“ segir
Kristín A. Árnadóttir, sem stýrir
kosningabaráttu Íslendinga.
Yrðum í forsæti öryggis-
ráðsins strax í upphafi
AP
Lykilhlutverk Öryggisráðið ber meginábyrgð á því skv. stofnsáttmála SÞ að friður og öryggi ríki í heimi hér.
Í HNOTSKURN
»Ísland sækist eftir sæti í ör-yggisráðinu starfsárin 2009-
2010. Tvö sæti eru í boði í þeim
ríkjahópi sem Ísland tilheyrir
hjá SÞ og keppa þrjú lönd um
þau, Ísland, Austurríki og Tyrk-
land.
»Fimmtán ríki eiga sæti í ör-yggisráðinu á hverjum tíma,
tíu ríki sem kjörin eru til tveggja
ára setu í senn og svo fimm fasta-
ríki; Kína, Bandaríkin, Bretland,
Frakkland og Rússland.
»Ísland hefur aldrei áður sósteftir sæti í öryggisráðinu.
Ákvörðun um að bjóða fram var
hins vegar tekin 1998 og njótum
við stuðnings Norðurlandaþjóð-
anna í baráttunni, um norrænt
framboð er að ræða.