Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 1987, Síða 22

Náttúrufræðingurinn - 1987, Síða 22
ALDUR LANDBROTSHRAUNS Þess var áður getið að aldur Land- brotshrauns hafi verið áætlaður a. m. k. 5200 ár og á hvaða grundvelli það var gert. Hvað þetta snertir var einn staður athugaður, nefnilega bakki Rásar hjá Ytri Dalbæ. Engin vissa var fyrir að þar væru þau jarðlög, sem fyrst mynduðust ofan á hrauninu. Því var eðlilegt að leita að fleiri stöð- um. Öllum hlýtur að vera ljóst að jarð- vegsmyndun verður að öllum jafnaði fyrst við rönd hrauns og færist svo smátt og smátt inn á það eftir því sem skilyrði leyfa, en í því sambandi er vatnið afgerandi þátturinn. Það hefur sýnt sig að margnefnd aldursákvörðuð öskulög má finna víðs vegar um Landbrot. Þau hafa t. d. fundist í Há- túnum þegar þar var grafið fyrir hlöðu fyrir all mörgum árum, og voru þar á um 5 m dýpi undir yfirborði. Þau fund- ust einnig við Grímaborg suðvestur af Efri Vík, en nú er sá staður örfoka. Víða eru þessi öskulög slitrótt og trufl- uð nokkuð , einkum þar sem þau eru í nokkrum halla. Eðlilegt er að svo verði á meðan öskulögin eru aðeins lítið sokkin í jörðu. Á vori hverju þeg- ar efstu jarðlög eru þíð orðin en standa á klaka, skríður jarðvegurinn til þótt halli sé lítill. Hljóta öskulögin þá að sjálfsögðu að verða fyrir hreyf- ingu, færast í fellingar, slitna og trufl- ast á ýmsan hátt. Einnig hljóta ösku- lögin að endurspegla í smáu yfirborð þess lands, sem þau féllu á. Hafi verið um þýfða jörð eða pöldrótta að ræða hljóta öskulögin að verða óregluleg. Það má því heita mjög óvænt að finna fullkomlega regluleg og ótrufluð öskulög í valllendi ef um einhvern halla hefur verið að ræða. Mýrlendi er öllu vænlegra í þessu sambandi. Því var leitað að stað þar sem ætla mátti að askan hefði fallið á sem næst sléttan 12. mynd. Ljósmynd af sniðinu í Ásgarðs- hálsum. Tommustokkurinn er 2 m. Efstu ljósu lögin tvö eru nr. 2 og 3 í upptaln- ingunni í textanum og nr. 5 er við neðri enda tommustokksins (sbr. snið og texta). — Photo of the soil section at Ásgarðsháls- ar. The rod is 2 m long. The uppermost two light tephra layers are nr. 2 and 3 mention- ed in the text and nr. 5 is at the lower end of the rod. (MyndJphoto Jón Jónsson). 16
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104

x

Náttúrufræðingurinn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.