Eimreiðin - 01.04.1934, Side 138

234
RITS]Á
EIMREIS‘N
Höfundur er yfirleift mjög ánægður með bókina og segir í lok f°r
málans, að hún hafi „risið á legg í góðum klæðum". í byrjun formálanS
segir höf: „Þó er það von mín, að alþýðuskólar okkar hafi hennar
nokkur nof, einkum þeir er mesfa áherzlu leggja á sjálfstæða vinnu nem
enda. Mun hún og geta orðið kennurum handhæg bók“. — Þetta er alveS
rétt. Bókin getur orðið til fyrirmyndar handa kennurum og nemöndum
um það, hvernig kenslubækur eiga ekki að vera. Auk þess hefðu nem
endur í alþýðuskólum, sem samankomnir eru úr mörgum héröðum, e'n^
ar gott af að leiðrétta villurnar og fjarstæðurnar — hver fyrir sitt hérað-
— Þá segist höf. hafa gert sér far um, „að villur yrðu sem fæstar í
inni“. — Þessvegna tekur hann fram: „Allar landfræðibækur um Isl30
eru með villum og ónákvæmni, og einnig bækur Þorvaldar Thoroddsen
En svo lýsir höf. ágæti sínu í fullkomnum sigurfögnuði: „Ég hef
nokkuð öðrum reglum en alment gerist um landfræðibækur". — Mes*J
aragrúi er af prentvillum í bókinni, og fylgja henni engar leiðréttinSar J
því efni. Mun það alt fullgoft í Eskimóann ásamt öðrum lýð, sem
er sjáanlegur og hvergi fyrirfinst. Ein prentvilla er þó skemtileg í
inni. Er hún á blaðsíðu 69 og heitir „Landanáma". Brugg er nú orð'
algengt í mörgum sveifum landsins. Og „landinn" er að verða þjóðIeSur
drykkur. Væri gerandi að finna eina slíka námu til að hressa samvizkunU
eítir lestur bókarinnar. Mundi þá ef til vill sannast það, sem stendur a
blaðsíðu 153 í bókinni „Land og lýður": „Hverfjall á fáa sína h'ka 3
jörðinni, en marga á tunglinu"! Jochum M. Eggertsson■
Guðmundur Finnbogason: ÍSLENDINGAR — Nokkur drög að þi°
arlýsingu. — Reykjavík 1933 (Bókadeild Menningarsjóðs). — Það er ertl
verk og vandasamt, sem höf. hefur tekið sér fyrir hendur. Hann reyn'r
að Iýsa íslendingum, eins og sagan og sérstakir staðhættir hafa mótað P
og skilið við þá. í hverjum hinna sextán kapítula bókarinnar ræðir hann
eitt eða fleiri atriði úr Iífslýsingu þjóðarinnar. Það geta verið skif,ar
skoðanir um hvort þessi sextánþætta flokkun sé tæmandi. Það mí111
benda á atriði, sem ástæða væri til að rita um ítarlegar en hér er Sern
En að öllu athuguðu hefur höf. tekist svo vel að flokka niður efnið, a
vart verður betur gert með því rúmi, sem hér er til að dreifa.
Höf. nefnir bók sína drög að þjóðarlýsingu, enda er vafamál hvo
unt er að rita fulikoma þjóðarlýsingu, á því menningarstigi sem vér en|
stöndum á. En höf. hefur þrætt þær leiðir með nákvæmni og glöggskyS1"’
sem færar eru enn sem komið er tii slíks verks sem þetta er. Hanrl
hefur viðað að sér miklu efni um Ísland og íslendinga x fornöld og frarn
., . • • oð
til vorra daga, um stjórnarskipun vora, trú, tungu bókmentir, listir
svo um þjóðina sjálfa, eins og hún hefur komið sjálfum sér og öðrun1
fyrir sjónir. Af reynslu alls þessa hefur hann svo dregið nokkrar ályk*
anir. Sem sýnishorn elju höf. má nefna töfiuna fróðlegu á 274. og u
bls., um einkunnir presta og sýslumanna, og yfirleitt allan kaflann Mar,n
lýsingar. Sá kafli hefur kostað höf. mikla vinnu. En svo er reyndar 11