Eimreiðin - 01.04.1934, Side 141

E|MREIÐin
RITSJÁ
237
em gerðar hafa verið lil að mynda alþjóðamál, nokkurra þeirra mála
"j61^ hvers um sig, og fjallar einn kaflinn um lilbúnu málin Ido, Occi-
^ ‘a‘> Interlingua og Novial. Þá er kafii um höfund Esperantos dr.
4amenhof. Er þessi fyrri hluti bókarinnar 75 bls., en síðan er öll bókin
þ 9 ^75 bls. eingöngu um Esperanlo, úlbreiðslu þess, myndun, málfræði
Ss og kosti, o. s. frv. Nokkrar myndir fylgja og kort, sem sýnir mjög
1 merkilega hina einföldu og fljótlærðu málfræði Esperantos.
^að þarf nlj var]a um þag að deila, hversu ákjósanlegt það væri, éf
ar þjóðir tækju upp tilbúið mál sem Esperanto til að nota í alþjóða-
^ skiftum. Sízt ætti smáþjóð eins og íslendingar að vera á móti því,
slikt gæti tekist. Margir ágætir menn með stórþjóðunum hafa verið
"e,tir talsmenn Esperantos. Hér á landi hefur áhugi fyrir Esperanto
aukist á seinni árum. En eru nokkur líkindi til að Esperanto sigri í bar-
a,,llnni við þjóðtungurnar? Úr því verður framtíðin að skera. Eins og
as,a,t er getum vér íslendingar ekki komist hjá að læra a. m. k. eina af
að 9Um s,órWóðanna að n0,a ' millilandaviðskiftum. Hugsanlegt er
^ einhverntíma takist vísindamönnum að finna upp áhald til að flytja
u9sanirnar manna á milli án meðalgöngu orðanna. Vér getum tæpast
^ert oss í hugarlund hvílíka byltingu slík uppgötvun mundi hafa f för
í"6® sér fyrir alt tungumálanám og þá einnig planmálin, sem höf. bókar-
.ntlar nefnir svo. En meðan þetta er ekki orðið, og það á sjálfsagt langt
. and, og meðan vér íslendingar verjum bæði geysimiklum tíma og fé
j ,UnSUmáIanám, sem sumt er með öllu óþarft, þá er Esperanfo sannar-
®a þess vert að því sé gaumur gefinn, með þvf að það er fljótlærðara
onnur mál og hefur þegar ómótmælanlega, þrátt fyrir mikla mótspyrnu,
Uað all-mikilli útbreiðslu.
^ftir ag kenslubók Þorsteins Þorsteinssonar í Esperanto kom út árið
j9> fór ég að kynna mér málið, eignaðist kenslubókina og las. Seinna
e betfa Esperanto-nám mitt niður, og hefur vikið fyrir öðrum störfum.
g Eftir að hafa lesið þessa bók Þórbergs, hefur þessi gamli áhugi fyrir
^sPeranto glæðst að nýju. Höf. hefur tekist að fara þannig með efnið,
það verður skemtiiegt. Annars er málfræði og þó einkum orðmynd-
Unarfraeði hvorttveggja fræðigreinar, sem margir íslendingar hafa gaman
’ en beggja gætir mikið í þessari bók.
s-g^m Það hefur verið deilt, hvort Esperanto gæti kept við enskuna, og
ast hér í Eimreiðinni fyrir skömmu. Eins og nú er ástatt um vald
^skirnnar í Norðurálfunni, og þá ekki sízt þar sem smáþjóðir eiga í
ul> nær það auðvitað engri átt, að oss íslendingum gagnaði að taka
UPP Esperantonám í stað enskunáms. Esperanto hefur ekki enn þá hag-
þýðingu sem enskan. En frá því jafnréttis-sjónarmiði skoðað, sem
Uauðsynlegt er, ef friður og bræðralag á nokkurntíma að verða annað
'nnantóm orð, er þjóðlaust alheimsmál mikilvægt atriði. Þjóðtúnga
^e,Ur varla orðið alþjóða mál, nema beitt sé málkúgun, en slík kúgun
Ur > för með sér margvíslegar hættur.
Sv. S.