Tímarit lögfræðinga - 01.06.1963, Page 16

5 daga varðhald. Af reglu þessari leiðir, að ekki þótti
rétt að ákveða í lögunum neinn tiltekinn afplánunarstiga
(skala), eins og gert er í sumum erlendum hegningarlög-
um, þ. e. að sama sektarfjárhæð afplánist alltaf með sömu
dagatölu. Annað mál er það, að í þeim fjölmörgu tilvikum,
þar sem sektir eru ákveðnar án tillits til efnahags, svo sem
fyrr var getið, þá verður að hafa samræmi um afplánunar-
tímann.
VII. Notkun sektarefsingar.
Ekki þarf að fara mörgum orðum um, hvernig hlut-
verki er skipt i löggjöfinni milli refsivistar og fésekta, það
er svo alkunnugt. Sektir eru vægari refsitegund en refsi-
vist, þ. e. hæsta selctargreiðsla er að lögum vægari refsing
en skemmsta refsivist. I hin almennu hegningarlög eru
tekin þau afbrot, sem mikilvægust eru talin, enda liggur
refsivist, varðhald eða fangelsi, við þeim flestum. I örfá-
um tilvikum varða brot eftir almennum hegningarlögum
aðeins sektum, sbr. 117. gr., 3. málsgr. 123. gr., 153., 2.
málsgr. 161. gr. og 237. gr. Aftur á móti er algengt, að dóm-
stólunum er heimilað að velja á milli refsivistar og sekta.
Er þá oftast ráðgert, að aðallega sé beitt refsivist, en sekt-
um því aðeins, að brot sé smáfellt eða sérstakar málsbætur
fyrir hendi. I sumum tilvikum er þó ætlazt til, að sektum
sé að jafnaði beitt, en refsivist þvi aðeins, að brot sé stór-
fellt eða önnur atvik liggi til þess, að refsing sé þyngd.
Svo er t. d. yfirleitt háttað um brot gegn friðhelgi einka-
hfs og æru, svo og um ýmis brot gegn eignarumráðum,
sem ekki teljast til auðgunarbrota. Þess má sérstaklega
geta, að samkvæmt 20. gr. hegningarlaganna má dæma
sektir fyrir tilraun til afbrots, þó að fullframið brot varði
eingöngu refsivist. Einnig má samkvæmt 2. málsgr. 22.
gr. ákveða sektarrefsingu við hlutdeildarbroti, þegar til-
tekin skilyrði eru fyrir hendi, þó að aðalbrot varði refsi-
vist. Loks geta refsilækkunarástæður samkvæmt 74. gr.
og 75. gr. leitt til þess, að sektir séu dæmdar fyrir afbrot,
sem ella varða refsivist.
62
Tímarit lögfræðinga