Búnaðarrit - 01.08.1922, Síða 63

bijnabarb.it
59
ing þeirra. Mörgum stóð á líku, hvort hann drap hrossið
að haustinu eða það valt út af að vetrinum, og sjálfur
hefl jeg þekt menn, er sögðu það eitt við horfelli, að
„það kæmi upp úr haganum aftur, sem færi ofan í hann“.
fví ver var ekkert einsdæmi um síðastl. aldamót, að
menn ættu ekki hús yflr hross sín; en þó tekur út yfir,
er menn gorta af heyfirningum, eftir nýafstaðið hordráp,
bæði hjá sjer og öðrum. Þó hefir þetta heyrst og liðist
óátalið ekki svo sjaldan.
Jeg sleppi hjer að nefna einstök dæmi um horfella
fram að 1700; flestir eiga greiðan aðgang að Árferðis-
annál Þ. Thoroddsen. Þó skal það tekið fram, að á
nokkrum stöðum er að eins talað um óáran að sumrinu.
Yið því hryllir mig mest, að ekki sjest að hross hafi
verið drepin að haustinu vegna fóðurskorts, þó öðrum
skepnum sje stundum unnað þeirrar líknar.
Eftir 1700 eru til skýrslur um hrossafjölda í landinu,
meira eða minna ónákvæmar, en varla telja þær hrossin
of mörg. Leyfi jeg mjer að setja hjer nokkrar tölur um
hrossafjöldann:
Ár. Ár.
1703 1872
1770 1881 38627
1783 1888
1784 8683 1900 41654
1800 1905 48976
1852 41132 1910
1862 40842 1915
Á þessum tölum er auðsjeður öldugangurinn í hrossa-
eigninni, þó móðuharðindin, 1783—’84, höggvi tilfinnan-
legasta skarðið í stofninn. Ekki er útflutningnum um
að kenna fram á miðja 19. öld, því eftir því, sem jeg
veit best, er það fyrst 1851, sem fluttur er hrossahópur
til Englands, þ. á. 219 hross. Næstu árin eru þau álíka
mörg, og fyrst 1871 ná þau þúsundi — þá eru flutt út
1148 hross. Upp frá því er útflutningurinn yfir þúsund