Búnaðarrit - 01.08.1922, Page 64

60
BÚNAÐARRIT
hross á ári (nema 4 árin: ’74, ’92, ’97 og 1905). Flest
hross eru flutt út 1899, 5696, og meðalverð þá talið
54 kr. = 317584 kr.
Þó þetta árið sjeu flest hross fiutt út úr landinu, er
útflutningurinn vanalega 2—4 þúsund; auk þess hafa
hrossa-framleiðendur árlega selt fjölda hrossa í kaup-
staðina og þau hjeruð iandsins, sem lakar eru fallin til
hrossaræktar. Fyrir hrossin hafa framleiðendur fengið
svo mikla peninga, auk vinnunnar heima fyrir, að ástæða
sýnist fyrir þá, að hlúa eitthvað að hrossastofninum,
bæði með kynbótum, bygðum á úrvali, og bættri með-
ferð. Virðum þá fyrir okkur hvernig þetta hefir gengið.
Eins og áður er tekið fram, fengust fornmenn mjög
mikið við hrossa-kynbætur, sjáanlega með góðum árangri.
Þessi umbóta-viðleitni dvínar svo, eftir því sem metorða-
girnin og valdafýknin teymir menn lengra út í forað
sundrungar og spillingar, og hverfur að mestu, er van-
sæld þjóðarinnar heflr náð að kúga hana til íullnustu.
Eitt af því fyrsta er heyrist um nauðsyn að hlú eitt-
hvað að hrossunum er ritgerð eftir Magnús Stephensen,
í „Klausturpóstinum" 1825. Þar talar hann um nauð-
syn á að bæta hestakynið „með vönduðu vali stóðhesta
og stóðkapla, til undaneldis, einkum af gæðingakyninu,
en fengjum bægt bikkjukyninu frá, og við þvílíkt val
haft fyrir augum bæði gang og hraustleik, gervi og
stórt, reist vel lagað vaxtarlag, lit og ógallaða, góða og
svarta hófa og annað, sem reyndir menn og hyggnir
þekkja prýða góða hesta; en í uppeldinu veitt þeim góða
forsorgun og hirðingu, og varnað þeim samblandi við
bikkjukynið, hvað hjer mun erfiðast, þá myndum vjer,
eftir fá ár, sjá nýtt og gjörvulegt gæðinga- og vinnu-
hesta-kyn, uppspretta í voru landi, af eigin rammleika
og stofni, oss hjer hentugra og girnilegra í öllu en stærra
útlent".
Þrátt fyrir þessa hugvekju og fleira, er skrifað var
um þetta, er þó ekkert hreyft opinberlega við þessu um