Uppeldi og menntun - 01.07.2006, Page 14

Uppeldi og menntun - 01.07.2006, Page 14
14 markaðarins fyrir starfskrafta foreldra. í Finnlandi var framboð á opinberri dagvist takmarkaðra, en þar voru sett lög um rétt foreldra ungra barna til umönnunargreiðslu ef þau dvöldu ekki á dagvistarstofnun. Þá hafði sú staðreynd að finnskar mæður unnu ekki hlutastörf í sama mæli og algengt var annars staðar á Norðurlöndum áhrif á eftir- spurn eftir dagvistun (Rauhala o.fl., 1997). í Noregi var áherslan fyrst og fremst lögð á hagsmuni barna en mjög takmarkað tillit tekið til þarfa vinnumarkaðarins. Framboð á dagvist fyrir börn yngri en þriggja ára var takmarkað og fyrir eldri börnin var fram- boðið mest á dvöl hluta úr degi (Sipilä, 1997). arnlaug Leira, sem hefur um árabil rannsakað norska umönnunarstefnu, hefur gagnrýnt hversu lítið framboð hefur verið á dagvist fyrir norsk börn. Niðurstaða hennar er að norsk velferðarstefna hafi ekki verið mótuð í samræmi við þarfir barnafjölskyldna (Leira, 1992). Þegar tölur yfir framboð á dagvist fyrir ólíka aldurshópa eru skoðaðar nánar verður munurinn á milli Norðurlandanna mjög skýr, eins og meðfylgjandi tafla 1 sýnir. Hug- takið dagvist (e. day care) vísar hér til dvalar barna á dagheimilum, leikskólum og hjá dagmæðrum/foreldrum. Tafla 1 – Hlut­fall barna á aldrinum 0–2 ára og 3–6 ára í dagvist­, Norð­urlönd 1984. 0–2 ára 3–6 ára Dagheimili/ Dagmæður Dagheimili/ Dagheimili/ Dagmæður Leikskólar Leikskóli Leikskóli Heils dags dvöl Dvöl hluta úr degi Danmörk 18 23 43 8 7 Finnland 7 12 17 10 4 ísland 5 14 9 34 12 Noregur 6 1 16 25 1 Svíþjóð 17 13 33 21 19 Hanssen og Elvehøj, 1997:181;183 Tafla 1 sýnir að framboð á dagvistun fyrir börn var svipað á íslandi og í Noregi. Bæði löndin buðu hlutfallslega litla dagvistun fyrir yngri börnin (0–3 ára), framboð á dvöl fyrir þau eldri var meira en þar var einkum um dvöl hluta úr degi að ræða. Hérlendis var dvöl hjá dagmæðrum algengari en í Noregi. Niðurstaða samanburðarrannsóknar á þróun félagsþjónustu sveitarfélaga á Norðurlöndum styður þessa niðurstöðu, sam- kvæmt henni átti ísland mest sameiginlegt með Noregi hvað varðaði þróun dagvistar á níunda áratugnum. Bent var á að í báðum löndunum hefði megináherslan verið lögð á uppeldisleg markmið og minna gætt áherslu á þarfir foreldra fyrir dagvist til að geta sinnt þátttöku á vinnumarkaði (Guðný Björk Eydal o.fl., 1997; Rauhala o.fl., 1997). Réttur til þriggja mánaða fæðingarorlofs fyrir allar vinnandi konur var tryggður með breytingum á lögum um atvinnuleysistryggingar árið 1975 (nr. 57) eða tveimur árum eftir að fyrstu lögin um rekstur dagvistarheimila voru sett (Lög um hlutdeild rík- isins í byggingu og rekstri dagvistunarheimila nr. 29/1973). Það voru tveir þingmenn sem hófu máls á þörfinni fyrir fæðingarorlof, þær Bjarnfríður Leósdóttir alþýðubanda- lagi og Ragnhildur Helgadóttir Sjálfstæðisflokki. Bjarnfríður lagði fram þingsálykt- Þró­Un og e inkenni í s­ lens­krar Um­önnUnars­tefnU 144–2004
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118

x

Uppeldi og menntun

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Uppeldi og menntun
https://timarit.is/publication/581

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.