Saga


Saga - 1967, Blaðsíða 84

Saga - 1967, Blaðsíða 84
376 RITFREGNIR og Þórhallur Vilmundarson hafa séð. Grænlendinga saga, e. t. v. rituð fyrir 1200, fer víst eins nærri sannleikanum og þá var hægt að komast, nema hún þegi yfir einhverjum munnmælum, sem finn- anleg hafi verið. Hins vegar er Eiríks saga sýnilega söguleg skáld- saga, rituð til dýrðar Ólafi konungi Tryggvasyni, er á að hafa sent Leif til að kristna landið, en það atriði virðist uppspuni Gunn- laugs munks. Enn einn munur er, sem athygli er vakin á í bók Mowats. í Grænlendinga sögu eru engir Eskimóar, heldur fellur lýsing henn- ar á innfæddum vel við Indíána, og hafa þeir höfðingja, sem ég hélt, að hlytu að vera af íslenzku 12. aldar bergi brotnir (sbr. öx- ina í Þorgils sögu og Hafliða og öxi þá, sem höfðingi Skrælingja í Grænlendinga sögu kastaði langt á haf út). Nú vill Mowat sýna, að þetta söguatriði sé góð lýsing á Beothuk-Indíánum. Á hinn bóg- inn er lýsing Eiríks sögu á íbúum landsins greinilega miðuð við Eskimóa, lýst er útliti þeirra og algerri vankunnáttu að nota vopn úr málmi svo sem öxi. Gæti það verið, að sagnir um útlit og þjóð- hætti innfæddra, varðveittar munnlega öldum saman, hefðu þá fyrst verið teknar fram, þegar Eiríks saga var samin, og annað efni í hana væri sótt í Grænlendinga sögu? — Það er lítt hugsan- legt. Grænlendinga saga hlýtur að standa næst upphaflegu munn- mælunum, en Eiríks saga er skreytt yngri hugmyndum, sem mið- ast við grænlenzka Eskimóa. Vangá Mowats er það, að í sögunum báðum segi frá fíkn þeirra í rautt skrúð, það er aðeins í Eiríks sögu. Hann tekur réttilega fram, að aðeins Indíánar, ekki Eski- móar, gátu haft á boðstólum þá skinnavöru, sem sögurnar lýsa- Eitt af því, sem þessi herskái gagnrýnir kyngir gagnrýnislaust, er trúin á Kensingtonsteininn. Fylgir hann þar dæmi Vilhjálms Stefánssonar. Hefði Mowat verið nær að afla sér vitneskju um, hvert fádæma gabb sá steinn var (sbr. Erik Wahlgren: The Kens- ington Stone). Ekkert skortir á ímyndunarafl Mowats. En stundum leiðir þessi góða gáfa höfundinn afvega; hann skortir þekkingU’ Hann hyggur, að víkingar hafi flutt með sér saltað smjör, en vit- anlega hefur smjör þeirra verið súrt, eða það var „önglað saman gráðasmjör“. Þá hyggur hann, að þeir hafi haft það, sem Amerík- anar kalla „clam bakes“, við Leifsbúðir, en það eru skeljar bak- aðar við eld úti. En víkingar hafa víst aldrei ætlað sér að supa dauða úr skel og hvorki lagt þær né krabba sér til munns, hva þá humra. Það er fráleitt, að Cronland hafi nokkurn tíma get,a orðið Grænland í munni íslendinga. Þótt höfundi og öðrum ensku mælandi mönnum virðist ekkert sjálfsagðara en það, að íslending ar hafi tekið erlend orð inn í málið með sama hætti og orð bárus úr frönsku eða latínu í enskuna, fer því fjarri. Aftur á móti val
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142

x

Saga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Saga
https://timarit.is/publication/775

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.