Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1958, Síða 144

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1958, Síða 144
TÍMARIT MÁLS OG MENNINGAR Agnar Mykle: Frú Lúna í snörunni Islenzk þýðing eftir Jóhannes úr Kötlura. Bláfellsútgáfan 1958. að er meiri vantli en svo, að skrifa rit- dóm um bók sem ýmist hefur verið haf- in til skýjanna eða sölluð niður, að ég treysti mér til þess. Þetta verður því aðeins stutt umsögn um ofannefnda bók í tilefni af þýðingu hennar á íslenzku. Það hefur stauið mikill styr um tvær síð- ustu bækur þessa höfundar og málaferli út- af annarri þeirra, Sangen om den röde rubin. Það sem deilt hefur verið um á jafnt við um báðar bækurnar. Síðari bókin er sízt berorðari um kynmök persónanna en þessi er. Nú getur það verið æði misjafnt hve vel lesendur una sér við lestur kynóra, sumum eru þeir hreinn viðbjóður, öðrum heimul- legur losti. En það er broslegt að vera að hindra með lagaaðför útgáfu skáldsagna sem ræða þessi mál af meiri bersögli en aðrar, á þeim grundvelli að sáluhjálp æsku- lýðsins sé í veði. Ég held að æskulýður allra tíma viti meira um þessi feimnismál en sum- ir virðast ætla, og að hann fari ekki að hlaupa amokk í saurlifnaði af þeim ástæð- um einum að hann kemst yfir bækur sem þessar skáldsögur, og mannlegu eðli verður ekki breytt með nokkrum rituðum orðum, til þess er það alltof íhaldssamt og samt við sig. En þeir menn sem hafa þá skoðun heiðarlega að slíkar bækur séu skaðlegar ættu að rifja upp fyrir sér þann þátt í sínu eigin mannlega eðli sem girnist mest for- boðna ávexti og vera ekki að auglýsa þær með banni eða fyrirbænum. Annað mál er svo hitt, að mér finnst sög- unni stórspillt, frá listrænu sjónarmiði séð, með þeirri krufningu sem höfundur við- hefur þegar hann þarf að láta unga mann- inn fara á öriagaríkt kvennafar, ekki sýnist heldur þörf á að blanda inn í það óeðli. Og manni virðist ekki sagan hafa að baksviði kynæði eða niðurbælda kynþörf sem rétt- læti þessar nákvæmu og smásmyglislegu lýsingar sem engu leyna og ekkert skilja eftir handa ímyndunarafli lesandans. Þær eru ekki fallnar til að auka listræna nautn hans. Gagnstætt því verka þær á hann eins og framhaldsklámsaga sem sjómaður segir yfir brennivínsglasi og er alltaf að bæta við og inn í, þangaðtil allt púður er farið úr henni og hlustandanum leiðist. Því verður ekki í móti mælt að þetta er mikil skáldsaga og kunnáttusamlega samin. Söguhetjan er kornungur maður, fátækur stúdent, sem í býr skapandi tónlistargáfa. Honum er hrundið út á braut verzlunar- skólastjóra af rektor sínum þegar hann er nýsloppinn frá prófborðinu. Hinn ungi mað- ur í sögunni er ekki sérstaklega aðlaðandi persónuleiki, maður með foreldris-lokmein og æstar tilfinningar, huglítill og framtaks- laus. Hann er ekki, þegar hér er komið, far- inn að gera sér grein fyrir köllun sinni, tón- listinni, hún er honum enn óljós grunur, enda hefur ekki verið svo búið að honum á heintili foreldra hans að hún hafi mátt þró- ast. Faðirinn hafði sjálfur einusinni sams- konar tilhneigingu, en er af þeirri manngerð sem vill að aðrir fái ekki það sem hann ekki fékk. En Askur, söguhetjan, veit það eitt að með því að taka að sér skólastjóra- stöðuna losnar hann að heiman, þar sem honum líður líkt og emi í búri, og að hann getur sennilega unnið sér inn fé til fram- haldsnáms. Hann þiggur því stöðuna og fer norður á hjara Noregs. Og þar lendir hann í kvennastússi með þeim afleiðingum að hann verður faðir tveggja bama nærri sam- tímis, og á sitt með hvorri konunni. Þegar hann, ári síðar, kemur heim aftur sem hálfgerður strokumaður frá skyldum sínum tekst honum að útvega sér lán til há- 318
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.