Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1969, Side 51

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1969, Side 51
Staða rithöfundar í litlu málsamjélagi hvort eð er runnið af einhverjum öðrum gróða en af bókaútgáfu. Sumir reka útgáfu í tengslum við skyld fyrirtæki, svo sem prentsmiðju, bókbandsstofu eða bóka- og ritfangaverzlun. Eftirlæti íslendinga næst því að skrifa bækur er að gefa þær út. Nokkrir áskriftarklúbbar starfa blómlega (einn þeirra er 143 ára) og láta prenta bækur í ódýrum útgáfum og borga rithöfundum til- tölulega vel. í góðum síldarárum, þegar peningar eru nógir, vaknar tilhneig- ing til spákaupmennsku í þessari grein, sem ekki er tiltökumál í samfélagi þar sem úir og grúir af ástríðufullum bókamönnum. Útgefandi minn hér heima er þj óðsagnapersóna. Fyrir kemur að hann greiðir hærri ritlaun en ég hef heyrt getið um annars staðar. Hann hefur bjargað efnahag margs höfundarins frá hruni. Með löngu millibili greiðir hann reikninga mína hjá matvörukaupmanninum, þegar þeir hafa hrúgast upp uggvænlega í 2—3 ár. Eftir svo umfangsmikil fj ármálaafrek mætti ætla að nú færi að sneyðast um umtalsverð markmið í lífinu fyrir rithöfundinum. En óhefðbundnar aðferðir útgefanda míns leyfa honum örlæti og eyðslusemi, sem venjulegir útgefendur hafa ekki efni á. Útgáfufyrirtæki hans er ekki einu- sinni á firmaskrá, starfslið í lágmarki og yfirvöxtur enginn: aðeins tveir starfsmenn sem vinna í bókageymslunni. í litlu samfélagi hafa margir menn fleira en eitt starf á hendi; þannig gegnir útgefandi minn ábyrgðarstöðum í stjórnum ýmissa fyrirtækja, þar á meðal prentsmiðju, listsýningaskála, smjör- líkisgerðar, kvikmyndahúss, tónlistarskóla og tónlistarfélags, sem flytur inn heimsfræga tónsnillinga til hljómleikahalds í Reykjavík fyrir 2—3000 félags- menn sína. Enda þótt bókaútgáfa á íslandi sé meiri en annars staðar í heiminum að tiltölu við fólksfjölda, er augljóst að allri bóksölu er þröngur stakkur skorinn meðal 200.000 manna þjóðar. Flestar útgáfur á íslandi hafa svipaðan ein- takafjölda og meðalútgáfa í stærra málsamfélagi. Nýlega las ég í dagblaði að í Danmörku, sem er lítið málsamfélag, þó það sé 20 sinnum mannfleira en Island, er meðaleintakafjöldi bókar 1000—1200 eintök. Á íslandi væri ein- takafjöldi undir þessu lágmarki svo til frágangssök. Ég minnist þess, að William Faulkner sagði blaðamönnum fáum árum fyrir andlát sitt, að hann þættist góður, ef ný saga eftir hann seldist í 8000 eintökum í Ameríku. Slík- ur fróðleikur er furðulegur í augum íslenzks rithöfundar, sem hefur í huga hina einföldu hlutfallstölu 1 á móti 1000, og gerir ráð fyrir 1000 sinnum meiri lesendafjölda í Bandaríkjunum en á íslandi. Þar að auki var Faulkner einn þekktastur skáldsagnahöfundur síns tíma og stolt Ameríku. í því litla 18 TMM 273
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188
Side 189
Side 190
Side 191
Side 192
Side 193
Side 194
Side 195
Side 196
Side 197
Side 198
Side 199
Side 200
Side 201
Side 202
Side 203
Side 204

x

Tímarit Máls og menningar

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.