Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.07.1977, Síða 95

Tímarit Máls og menningar - 01.07.1977, Síða 95
Evrópukommúnismi það lýðræðislegra og réttlátara. Þannig hafa viðhorf kommúnistaflokk- anna einkennst af æ meiri endurbótaviðleitni. Gagnrýnin á stalínismann frá vinstri byggist hins vegar á því að hin stalíníska þróun hafi ekki verið afleiðing byltingarinnar heldur hafi hún orðið vegna þess að bylt- ingin var ekki nógu altæk. Kínverjar hafa mjög heint spjótum sínum gegn vígorði Krústjoffs um „friðsamlega samhúð“ á alþjóðavettvangi. En byggist ekki utanríkisstefna kínverja nú á því sama í stað þess að miðast við „alþjóðahyggju öreig- anna“? Nei, ég fellst ekki á það. Kínverjar hafa ætíð lagt mikla áherslu á frelsun þriðja heimsins. Slík frelsun mun að þeirra mati leiða til kreppu heimsvaldastefnunnar vegna þess að hún sviptir hana efnalegum grund- velli sínum. Þetta er nokkuð einfeldnisleg framtíðarsýn en hún er frá- brugðin þeirri sem Sovétríkin aðhyllast. Krústjoff og síðar Brésnéff hafa mótað stórveldastefnu sem miðast við að skapa heimsveldi með því að halda uppi samskiptum við bandaríkjamenn sem byggjast á gagn- kvæmum skilningi og samkeppni. Með því er sovétmönnum tryggður sinn sess sem meðstjórnendur heimsins, jafnframt því sem þeir eru háðir tæknilegri og efnahagslegri samvinnu við Bandaríkin. A sama tíma reyna Sovétríkin að ná fótfestu þar sem heimsvaldastefnan á í örðugleikum. Það er ekki hægt að segja með réttu að kínverjar hagi sér svipað. Jafnvel þótt stefna kínverja sé samsett og oft röng er Kína ekki stórveldi sem stefnir að því að deila heimsyfirráðum með Bandaríkj- unum. Þú leggur mikla áherslu á að setja kenningasmíð og stefnu kínverja fram sem andstalíníska. En það athyglisverða við Kína er samþætting andstalínisma og stalínískra þátta sem oft er mjög áberandi. Það mót- sagnakennda við stefnu kínverja er einmitt þessi gagnrýni á stalínismann í nafni Stalíns. Það er ekki hægt að segja að hún sé gerð í nafni Stalíns. En það er rétt að í henni er viss mótsögn — það finnst mér líka. En þannig birtist hún kínverjum ekki, í þeirra augum er allt á hreinu. Því miður setja hinir kínasinnuðu ml-hópar í Evrópu fram mjög fátæklega og ófull- komna mynd af kínverska „fyrirbærinu“. En þegar allt kemur til alls vitum við hvað kínverjar segja og aðhafast þrátt fyrir tilvist ml-hópanna og þrátt fyrir lélegan áróður kínverja sjálfra. Það sem við vitum fellur hins vegar ekki í kramið hjá kommúnistaflokkunum því það varpar rýrð 205
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.