Tímarit Máls og menningar - 01.06.1979, Page 29

Þýddar barnabcekur
flestum þeirra er alið á kynþáttafordómum. Því er haldið að lesendum að
grundvallarmótsetningar séu milli fólks með mismunandi litaraft. Sú megin-
afstaða sem kemur fram í bókunum er þessi: Hvíti kynstofninn er þrátt
fyrir allt sá sem hefur yfirburði á öllum sviðum og hlýtur að hafa þá
áfram vegna eðlislægra hæfileika sinna.
Eitt góðverk á dag ...
Stelpubækur köllum við einar 24 bækur, flestar seríubækur, sem komu út
á þessum árum. Lottubækurnar, Díönubækurnar og Gunnubækurnar eru
m. a. í þessum flokki. Bækurnar segja frá ungum og kátum stelpum, af-
rekum þeirra og smáævintýrum sem þær lenda í. Höfundar þeirra allra,
að einni seríu undanskilinni, eru konur eða fela sig á bak við dulnefni
konu eins og höfundur Lottubókanna Eilif Mortansen sem kallar sig Grethu
Stevns. Bækurnar gerast allar á vettvangi fjölskyldunnar þ. e. á heimilum
söguhetja og nágrenni þeirra eða í sumarleyfi með fjölskyldu og ættingj-
um.
Það er eitt megineinkenni stelpubóka að þar er ekki sögð ein megin-
saga heldur er hver bók margar stuttar frásagnir en aðalpersónur eru tengi-
efni hverrar bókar. Um eiginlegan söguþráð er þannig sjaldnast að ræða,
heldur er megináherslan lögð á nokkra skemmtilega atburði. Efni bókanna
gæti verið eitthvað á þessa leið: Aðalpersónan er ung stúlka (9-14 ára)
og gengur í skóla. I skólanum fær hún tækifæri til að sýna hæfileika sína
t. d. dans-, söng- eða rithæfileika og vekur athygli og virðingu. Bekkjar-
systir söguhetjunnar reynir að gera hana tortryggilega í augum hinna í
bekknum og draga að sér alla athygli. En söguhetjan fyrirgefur stelpunni
og gerist vinkona hennar, oft eftir að hún hefur komist að því að stelpan
á bágt. Söguhetjan fer í sumarleyfi með foreldrum sínum og tekur vin-
konu sína kannski með. Þar bjarga þær einhverjum óvænt frá bráðum lífs-
háska og fá laun fyrir. E. t. v. vinna þær líka góðverk t. d. með því að
hjálpa fátækri fjölskyldu sem á í erfiðleikum. I sumum bókanna koma
upp dularfull mál svona til að auka spennuna, en reynast þó aldrei vitund
dularfull þegar allir þræðir hafa verið raktir. I baksýn má alltaf sjá myndir
af samhentri og hamingjusamri fjölskyldu og foreldrum sem hafa ævinlega
nægan tíma til þess að ræða við börn sín. Eins og nærri má geta vinna
155