Tímarit Máls og menningar - 01.06.1979, Síða 37

Þýddar barnabcekur
mönnum eftir flokkum. í 1. flokki er aðaláherslan á útliti þeirra. Þeir eru
ljótir og ófrýnilegir og hafa flestir einkenni á borð við svarta skeggbrodda,
hása rödd eða skræka, illskuleg augu o. fl. Þetta á líka að nokkru leyti við
um glæpamenn í 2. flokki. I 1. og 2. flokki eru afbrotamennirnir venjulega
af sama þjóðerni og aðalpersónurnar. I þeim bókum ógna glæpamenn ekki
sjálfri þjóðfélagsgerðinni, þeir eru frekar skemmdarverkamenn innan kerfis-
ins, sníkjudýr eins og faðir Jonna kallar þá: „Faðir hans hafði alltaf sagt
að það væri skylda hvers þjóðfélagsborgara að berjast gegn sníkjudýrunum
- og glæpamenn væru alltaf sníkjudýr."19 I þessari tilvitnun kemur fram
sú almenna afstaða til afbrotamanna sem birtist í bókum í þessum flokk-
um. Lausn bókanna er að loka afbrotamennina bak við lás og slá, þá er
þjóðfélaginu borgið.
Af samfélagi hinna löghlýðnu borgara - sem virðast allir aðrir en glæpa-
mennirnir — er dregin mjög björt mynd. Einu mein þess eru afbrotamenn
og væru þeir ekki, ætti samfélagið að vera fullkomið, samkvæmt bókunum.
Það er aldrei vikið að því hvers vegna fólk leiðist út á þessa braut eða
hver sé þjóðfélagslegur uppruni afbrotamanna.
I bókunum í 3. flokki er óvinurinn orðinn miklu voldugri og jafnframt
hættulegri. Eins og áður er sagt er í mörgum bókanna um að ræða útsend-
ara stórvelda sem hyggja á heimsyfirráð og ógna hinum vestrænu lýðræðis-
þjóðfélögum. Glæpamennirnir eru þar kommúnistar, rússneskir og kín-
verskir, skæruliðar o. fl. Hér svífur vofa kommúnismans yfir vötnum, áróð-
ur kalda stríðsins ódulbúinn. Ahersla er ekki lengur á útlit glæpamannsins,
heldur á innræti hans. I þessum bókum er miklu meira í húfi sem réttlætir
dráp á glæpamönnum ef þeir nást ekki með öðru móti. Höfundar virðast
þó minnast þess að þeir eru að skrifa fyrir börn, því áhrifin af manndráp-
unum eru oft slævð með alls kyns blekkingum. Til dæmis notar Christopher
Cool svæfigas í stað skotvopna til þess að gera andstæðinginn óvirkan.
Ohugnaðurinn er minni þegar óvinurinn liggur ekki særður í blóði sínu
heldur aðeins í dái. Sama blekking liggur að baki þegar látið er líta svo
út sem ekki sé verið að drepa manneskjur heldur villimenn eða ófreskjur
svo sem dakóítana í bókunum um Bob Moran.
Enn einn hópur manna kemur fyrir í hverri bók. Það er lögreglan. Hún
gegnir ávallt ábyrgðarmiklu hlutverki. I 1. og 2. flokki vinna unglingarnir
með lögreglunni eða þeir kalla hana til hjálpar þegar þeir hafa leyst saka-
málið. Almennt leikur mikill ljómi um lögregluna, einkum yfirmenn henn-
ar, lögreglustjórana. Þeir eru vingjarnlegir og vinna í þágu fólksins. I 3.
163