Tímarit Máls og menningar - 01.06.1979, Side 87

Hvað er gott og hvað er vont?
Við getum ekki treyst kerfinu til að koma okkur til aðstoðar. Hér í
Svíþjóð er til stofnun sem heitir Alþýðuhúshreyfingin (Folkets Hus-rörelse).
Hún á 382 kvikmyndahús og hefur einkarétt á að sýna kvikmyndir á 336
stöðum í Svíþjóð. Ef ekki hefur orðið kraftaverk þá kemur Alþýðuhús-
hreyfingin til með að sýna Ijótu mannætumyndina sem ég nefndi áðan
víða á þeim stöðum þar sem hún sýnir ein kvikmyndir.
Alþýðusambandið á hluta í sænska blaðasjoppuhringnum gegnum Afton-
bladet, sem hefur fulltrúa í stjórninni. Þegar njósnasögur um glæsileg
afrek útsendara CIA slógu í gegn upp úr 1950 þá var sósíaldemókratinn
Axel Gjöres formaður stjórnarinnar. Og þegar klámaldan reis upp úr 1960
var sósíaldemókratinn Gösta Netzén stjórnarformaður í blaðasjoppuhringn-
um.
Menning er ekki spurning um dreifingu heldur framleiðslu. Það erum
við sem berum ábyrgðina!
Ég hef lengi velt því fyrir mér hvað við getum lært af börnunum sem
við skrifum fyrir. Við ættum að geta lært það að halda undruninni vak-
andi. Undruninni og forvitninni.
Brecht hefur sagt frá því hvernig Galilei uppgötvaði lögmálið um
stöðugleika pendúlhreyfingar með því að horfa á loftlampa sem sveiflað-
ist til og frá. Hann horfði á þetta hissa, en í augum annarra var það sjálf-
sagt mál að lampinn sveiflaðist til. Við eigum að líta á allt söguefni með
undrun og forvitni. Ef við skrifum bók um eiturlyfjaneytendur þá er hægt
að gera úr því bók um einkavandræði. Aðalpersónan neytir eiturlyfja af
því að hún þjáist af ástarsorg eða eitthvað svoleiðis. Um leið lítum við á
það sem sjálfsagt mál að eiturlyfjaneytendur séu til. Við gætum líka skrifað
bók um eiturlyf og útskýrt hvernig allt hangir á sömu spýtunni, allt frá
bóndanum sem ræktar ópíum í Gullna þríhyrningnum í Burma, hlutverki
CIA í dreifingunni, frjálslyndi hollenska ríkisins í eiturlyfjamálum - og
að ólukkulega sjúklingnum í sögunni okkar. Þá lítum við ekki á eiturlyf
sem sjálfsagt mál heldur höfum við reynt að bregða ljósi á vandann.
Um leið og við tökum það sem er fullkomlega galið eins og það sé
eðlilegur hlutur, þá erum við búin að tapa glórunni.
Það er ekki eðlilegt að borgaraleg stjórn sitji í Svíþjóð.
Það er ekki eðlilegt að Alþýðuhúshreyfingin og Europafilm sýni ofbeldi,
klám og mannát.
213