Tímarit Máls og menningar - 01.06.1979, Síða 114

Tímarit Máls og menningar
þessu, þá sjaldan hún var heima.
Þannig var um margt fleira en kaffið.
(Börn eru bezta fólk, bls. 156)
Drengurinn glímir við ráðgátuna um
föður sinn og sér mögulegan föður í
næstum hverjum karlmanni:
... enginn var svo Ijótur eða lítil-
mótlegur, að ekki væri betra að eiga
hann að föður en engan.
(Börn eru bezta fólk, bls. 5)
Sérstaðan sem föðurleysið og heimilis-
ástæðurnar valda hafa gert drenginn dá-
lítið lyginn og hortugan. Hann lendir í
útistöðum í skólanum og ekki er hægt
að segja að dregin sé upp fögur mynd
af starfsfólki þeirrar stofnunar. Hann
hættir að mæta í skólann og vegna þess
meðal annars er honum komið í sveit
sumarlangt.
I þessari sögu njóta ýmis höfundar-
einkenni Stefáns sín vel. Með kímni,
háði og skarpskyggni eru dregnar upp
myndir af persónum og atvikum. Sér-
staklega vel takast lýsingar þeirra
mæðgna móður Asgeirs og ömmu.
I seinni bókinni, Sumar í Sóltúni,
hefur skipt um svið og persónur allar
nema aðalsöguhetjuna.
Ekki þarf að efast um sögusviðið því
í næsta nágrenni þess vó Þjóstólfur
Glúm. Stefán er því nú sem oft fyrr á
heimaslóðum í Borgarfirði. Ásgeir kynn-
ist hér mörgu fólki og flestu ágætu.
Sjálfur reynist hann mesti dugnaðar- og
sómapiltur þegar í sveitina er komið.
Persónur eru margar og samband þeirra
stundum flókið. Smám saman læðist að
drengnum og lesandanum grunur og
síðar vissa um faðerni hans. Ymis atvik
fyrri sögunnar verða harla brosleg í ljósi
þeirrar vitneskju.
Málfar er vandað og kjarngott og
hinn sérstæði og persónulegi stíll Ste-
fáns, sem meðal annars byggir á endur-
tekningum og stuttum málsgreinum, er
listilegur að vanda. Að vísu er málfar
Ásgeirs stundum harla fullorðinslegt af
Reykjavíkurstrák, um tólf ára gömlum,
og þeir félagar Fúsi og hann í spak-
vitrasta lagi.
Það er enginn barnaskapur sem setur
svip sinn á sögu þessa drengs. Hann
kynnist dauðanum í nálægð við sig í
fyrsta sinn, hann kynnist, sem áhorfandi,
vandamálum í sambúð hjóna og elsk-
enda og ýmiss konar mannlegum sam-
skiptum. Hér eiga því vel við orð Ste-
fáns sjálfs um aðra sögu sína:
„Sumir kunna að álíta lengstu söguna
naumast við barna hæfi. Ég vona hið
gagnstæða. Ég held, að það sé áreiðan-
lega skaðlegt, að barna- og unglinga-
sögur séu nær eingöngu barnaskapur."
(Dísa frænka, Rvk 1975, bls. 5).
Sigurborg Hilmarsdóttir.
HANNA MARÍA
OG LEYNDARMÁLIÐ
eftir Magneu frá Kleifum.
Bókaforlag Odds Björnssonar, Ak. 1978.
Hanna María og leyndarmálið er 5. bók-
in í flokknum um ærslabelginn Hönnu
Maríu sem elst upp í Koti hjá afa og
ömmu i afskekktri, ótiltekinni sveit á
4. áratug þessarar aldar. Frásögnin nær
yfir tæpt ár í lífi Hönnu, sem virðist
vera kringum 12 ára gömul þegar hér
er komið sögu.
Þetta er hversdagssaga sem ekki inni-
heldur neina æsilega viðburði heldur
fjölbreyttar svipmyndir úr daglegu lífi
240