Glóðafeykir - 01.12.1987, Page 6

6
kaupfélaganna út um land ekki orðið jafn víðtæk og hún varð. Sú
uppbygging er án efa sterkasti þátturinn í því, að samdráttur
landsbyggðar hefur þó ekki orðið meiri en hann þó er. Má líka
benda á, að þar sem kaupfélögunum hefur vegnað vel, hefur byggð
orðið hvað sterkust. Það má líka minna á í þessu sambandi, að ein
helsta ástæðan fyrir því, að velmegun landsmanna er jafn mikil og
raun ber vitni, að byggð hefur haldist á mikilvægum svæðum landsins,
og landsmenn sjálfir hafa átt þau atvinnufyrirtæki, sem þar hafa mest
að unnið. Þar eiga kaupfélögin ómældan þátt.
Verðrýrnun stofnsjóða hefur einnig orðið mikið umtalsefni og að
vonum. En sú rýrnun hefur ekki komið kaupfélögunum til hagnaðar,
því á sama tíma lánuðu þau félagsmönnum sínum miklu meiri
fjármuni án raunvaxta, og rýrnaði það fé því að sama skapi,
félögunum til óbætanlegs tjóns.
Það er ekki ástæða til fyrir félagsmenn kaupfélaganna að telja
stofnsjóðstillag eignaupptöku í neinni mynd. Fullyrða má án nokkurs
efa, að ella myndi fólk hafa þurft að greiða sömu fjármuni, eða það sem
líklegra er, miklu hærra vöruverð, ef kaupfélögin hefðu ekki komið til.
Þau hafa víst ævinlega verið sú viðmiðun, sem litið hefur verið til í
verðlagningu eins og dæmin sanna.
Samvinnumenn þurfa því að velta því rækilega fyrir sér á næstu
árum, á hvern hátt stofnfjármálið verði best leyst í framtíðinni. Verður
það með sölu stofnbréfa, eða með tæknivæðingu og endurbótum
stofnsjóða, eða með einhverju öðru? Verður stofnsjóðunum breytt
þannig, að þeir verði meðe.k. gegnumstreymis fyrirkomulagi? Eða eru
einhverjar allt aðrar lausnir í sjónmáli? Hér er því um nauðsynjamál að
ræða, sem verðugt er að ræða á næstu deilda- og aðalfundum, og
gaman væri að gefa félaginu það í afmælisgjöf á 100 ára afmælinu, að
aðalfundur samþykkti nýtt og vandað fyrirkomulag þessa
íjárhagsþáttar.