Glóðafeykir - 01.12.1987, Qupperneq 14

14
GLÓÐAFEYKIR
fullkomnustu og glæsilegustu á landinu. Lauk þar með notkun
húsanna við Freyjugötu í þágu slátrunar en nýtt hlutverk tók við.
Þarna var opnuð kjörbúð og kjötvinnsla og ennfremur mjólkurbúð.
Stóð sá rekstur þar til nýbygging félagsins við Skagfirðingabraut 17-
21, kjörbúðarhúsið, var tekið í notkun árið 1961.
Ný viðhorf
Eins og fyrr segir, þótti sláturhús félagsins á Eyri, sem tekið var í
notkun árið 1953 bæði vandað og hentugt til sinna nota. Var KS talið á
þeim árum í forustu meðal íslenskra kaupfélaga og sláturleyfishafa
hvað varðaði slátrun og verkun kjöts og annarra sláturafurða. En á
þessum árum og þeim er á eftir fylgdu stækkaði bústofn landsmanna
mjög, og ekki síður hér í Skagafirði en annarsstaðar á landinu. Fór því
svo, að mönnum þótti 1.500 kinda dagslátrun, sem möguleg var í
húsinu, full lítil. Síðar komu að auki ný viðhorf til sögunnar, þegar
félagssvæði KS stækkaði með sameiningu við félögin austan fjarðarins,
en þá stórjókst sláturfjárfjöldinn.
A þessum árum var umtalsverður hluti kjöts og innmats fluttur út,
og þá ekki hvað síst til Bretlandseyja. Nokkuð var einnig flutt út til
Norðurlandanna, en Bretlandsmarkaður var mikilvægastur. Við
stofnun Fríverslunarbandalagsins, (EFTA) varð nokkur breyting þar
á, þrátt fyrir sérsamninga Islands, en þegar við gengum sjálfir í
bandalagið auðveldaði það okkur aðgang að breska markaðnum.
Sýnt þótti um og upp úr 1960, að auknar kröfur yrðu gerðar af hálfu
breta til sláturhúsa okkar, ef útflutningur ætti að haldast. Var því farið
að ræða leiðir til að mæta þeim. Varð niðurstaðan, m.a. að tillögu
Stéttarsambands bænda, aðalfunda S.I.S. og fleiri, að þáverandi
landbúnaðarráðherra, Ingólfur Jónsson, skipaði nefnd sem hafði það
hlutverk, að gera tillögur til hans um endurskipulagningu
sauðfjárslátrunar í landinu, sem yrði síðan grundvöllur lagasetningar.
Skilaði nefndin fyrsta áliti sínu um 1965 og gekk hún þar út frá því að
byggt yrði með tilstyrk hins opinbera tilraunasláturhús í Borgarnesi,
sem væri hannað eftir fyrirmynd frá þeim löndum, sem einna lengst
væru komin í þessu efni. Var einkum litið til Nýja-Sjálands, en þar
höfðu nefndarmenn kynnt sér nýjustu tækni í sauðfjárslátrun. Voru
færikeðjuhús þá að ryðja sér þar til rúms, og þóttu bæta afköst og
verkun til muna. Árið 1967 tekur svo tilraunasláturhúsið í Borgarnesi
til starfa. Um svipað leyti skilar svo sláturhúsanefndin áliti til
ráðherra. Var megininntak þess það, að sem mest af sauðfjárslátrun
landsmanna fari fram í 10-12 sláturhúsum, sem reist yrðu á reynslu
þeirri sem fengist af rekstrinum í Borgarnesi. Myndi ráðuneytið skipa