Íslenskt mál og almenn málfræði - 01.01.2016, Síða 138

málsins. Fyrri liðirnir í (32)–(34) virðast myndaðir þannig, líkt og liðurinn
í norska dæminu í (22). Þessi dæmi virðast þá vera rakin mótdæmi við því
sem sagt er í (17b) og við sterkari útgáfu orðasafnstilgátunnar um að
orðmyndun hafi ekki aðgang að setningahluta málfræðinnar. Eins og áður
var á minnst halda fylgismenn sterkari útgáfunnar því fram að önnur lög-
mál gildi um orðmyndun en um setningamyndunina, sbr. það sem nefnt
var í 3. kafla. Bresnan og Mchombo (1995:194) halda því fram að setning-
arlegir fyrri liðir sem taka þátt í orðmynduninni séu orðasafnsgerðir, sbr.
eftirfarandi:
In sum, we suggest that true phrasal recursivity is lacking in word structure.
Where syntactic phrases appear to undergo morpho logi cal derivation, it is
by virtue of their being lexicalized.
Þau halda því enn fremur fram að orð í fyrri liðum setningarlegra sam-
setninga geti ekki vísað út fyrir sig (sjá einnig umfjöllun Sato 2010:384).
Persónufornafnið ég í Æ-hvað-ég-á-bágt í (34a) vísar þannig ekki til tiltek-
innar persónu þegar það er hluti af setningarlegri samsetningu og að mati
Bresnan og Mchombo sýnir það að setningar í þeirri stöðu eru ólíkar
setningum í setningahluta. Persónufornafnið ég í Ég fór til Ítalíu í fyrra
vísar hins vegar alltaf til tiltekinnar persónu, þ.e. í þessu tilviki til þess
sem talar. Sato (2010:384–385) heldur því hins vegar fram að þetta séu
ekki sterk rök gegn því að líta á setninguna í (34a) sem venjulega setningu
myndaða með virkum reglum. Fyrri hlutar samsettra orða geti yfirleitt
ekki heldur vísað út fyrir sig á þennan hátt heldur hafi þeir í sér fólgna
almenna vísun (e. generic reference). Í samsetta orðinu hesta-maður sé t.d.
ekki verið að vísa til einhverra tiltekinna hesta heldur hesta almennt. Sato
(2010:385–386) rekur mörg dæmi um setningarlega liði sem hann telur til
venjulegra setninga með öllum þeim einkennum sem slíkar setningar
hafa, sbr. (35):
(35) a. [[white-van]-man]
b. [[sit-on-the-sidelines]-Euro policy]
c. [[animal-to-human]-communication]
d. [[go-anywhere-at-any-time]-access]
e. [[bragging-about-himself]-calligraphy]
Sato bendir á að það sé hæpið að halda því fram að liðirnir í (35) séu komn-
ir úr orðasafni og svipuð sjónarmið má finna hjá Scalise og Guevara
(2005) og Lieber og Scalise (2007). Menn ættu þess í stað að einbeita sér
Þorsteinn G. Indriðason138