Morgunblaðið - 25.11.2022, Blaðsíða 36

FRÉTTIR
Viðskipti | Atvinnulíf36
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 25. NÓVEMBER 2022
bmvalla.is | sími: 412 5040| murdeild@bmvalla.isll .i í i: il ll .i
ALLT Í FLOTI
Flotblöndur fyrir öll verkefni,
stór sem smá.
Breiðhöfða 3 | 110 Reykjavík
Sjafnargötu 3 | 603 Akureyri
Múrverslun BM Vallá
25. nóvember 2022
Gjaldmiðill Gengi
Dollari 142.08
Sterlingspund 169.85
Kanadadalur 105.87
Dönsk króna 19.726
Norsk króna 14.152
Sænsk króna 13.467
Svissn. franki 149.77
Japanskt jen 1.0065
SDR 186.25
Evra 146.7
Meðalgengi/Viðskiptavog þröng 180.7484
Nýsköpunarfyrirtækið GemmaQ
ehf. hefur opnað fyrir sölu á jafn-
réttisvísitölu sinni í rauntíma,
fyrst sinnar tegundar á heims-
vísu, á upplýsingatorgi Amazon
(AWS Data Exchange for APIs).
Salan fer fram í gegnum banda-
rískt dótturfélag GemmaQ.
Mikil eftirspurn er eftir
jafnréttistengdum upplýsingum
og -tæknilausnum á Bandaríkja-
markaði. Frá árinu 2017 hafa
eignir í stýringu svonefndra
kynjagleraugnasjóða (e. gend-
er-lens funds) á skráðummarkaði
aukist frá því að vera um 900
milljónir Bandaríkjadala í um 11
milljarða dala í byrjun árs 2021.
Áætlað er að um 20milljarðar
dala verði í skráðum kynjagler-
augnasjóðum við lok árs 2022.
Þá eru um 1.000milljarðar dala í
eigu stofnanafjárfesta í stýringu
þar sem kynjagleraugu voru sett
upp við mat á fjárfestingu.
Ummilljón fjárfestar hafa nú
aðgang að vísitölu GemmaQ, sem
mælir kynjahlutföll í fram-
kvæmdastjórnum og stjórnum
fyrirtækja á kauphallarmörkuð-
um. Notendur eru meðal annars
bandarískt ráðgjafarfyrirtæki,
upplýsingaveitur, lífeyrissjóðir,
fjárfestar og rannsakendur.
Freyja Þórarinsdóttir, stofn-
andi og framkvæmdastjóri
GemmaQ, stofnaði fyrirtækið
árið 2019. Það varð til út frá
lokaverkefni hennar við Colu-
mbia- háskóla í New York þar sem
hún lærði hagstjórn og áratugar
reynslu hennar á fjármálamörk-
uðum, m.a. hjá Merrill Lynch í
Seattle. Þar fylgdist hún náið með
þeim kynslóðabreytingum sem
voru að eiga sér stað meðal fjár-
festa ásamt auknum áherslum á
ábyrgar fjárfestingar og vöntun
á gagnsæjum jafnréttistólum á
markaði. gislifreyr@mbl.is
lStarfsemin vex í Bandaríkjunum
Vísitala GemmaQ
sýnileg í rauntíma
Nýsköpun Freyja Þórarinsdóttir,
framkvæmdastjóri GemmaQ.
STUTT
Auknar tekjur en minni
hagnaður hjá SVN
l Hagnaður
Síldarvinnslunnar
á þriðja fjórðungi
þessa árs nam um
16,6 milljónum
Bandaríkjadala,
samanborið við
17,3 milljónir
dala á sama tíma
í fyrra. Tekjur
félagsins námu
um 79,3 milljónum
dala og jukust um 7,2 milljónir dala á
milli ára. Tekjur Síldarvinnslunnar á
fyrstu níu mánuðum ársins hafa þá
aukist um 75,5 milljónir dala, eða um
44% ámilli ára. Í uppgjöri félagsins sem
birt var í gær kemur fram að rekja megi
tekjuaukninguna til hærra afurðaverðs
á mjöli og lýsi og aukningar í vinnslu.
Hagnaður á fyrstu níu mánuðum
ársins nemur um 62,8 milljónum dala
og dregst saman um 7,2 milljónir á
milli ára. Þó kemur fram í skýringum
uppgjörsins að 23,6 milljónir dala af
hagnaði fyrstu níu mánaða ársins 2021
séu einskiptisliður sem er tilkominn
vegna afhendingar á hlutabréfum í
SVN eignafélagi til hluthafa Síldar-
vinnslunnar. Eigið fé félagsins nam í lok
tímabilsins 449,4 milljónum dala og er
eiginfjárhlutfall 61,2% í lok tímabilsins
en það var 66,6% í lok árs 2021.
Umreiknað í íslenskrar krónur á með-
algengi fyrstu níu mánaða ársins nema
tekjur félagsins um 32,8 milljörðum
króna og hagnaður um 8,3 milljörðum
króna. Þá er eigið fé félagsins um 65
milljarðar króna.
Börkur, eitt af
skipum SVN.
Væntar verðbætur og vaxtagreiðslur
af skuldabréfum útgefnum af ÍL-sjóði
njóta verndar eignarréttarákvæða
stjórnarskrárinnar. Á þetta er bent
í nýju minnisblaði lögfræðistofunn-
ar Logos sem unnið var fyrir fjóra
lífeyrissjóði. Sjóðirnir fjórir kölluðu
eftir minnisblaðinu í kjölfar þess að
fjármálaráðherra boðaði uppgjör á ÍL-
sjóði, annaðhvort með samningum við
eigendur skuldabréfa sem sjóðurinn
gaf út árið 2004 og síðar, eða með því
að knýja sjóðinn í þrot með sérstakri
lagasetningu.
Arne Vagn Olsen, forstöðumaður
eignastýringar Lífeyrissjóðs verslun-
armanna, og Hjördís Halldórsdóttir,
hæstaréttarlögmaður hjá Logos, eru
gestir Dagmála og fara þar yfir niður-
stöður lögmannsstofunnar og hvernig
þær horfi við forsvarsmönnum sjóð-
anna. Íslenskir lífeyrissjóðir eiga 80%
af fyrrnefndum skuldabréfum og ef
áætlanir ráðherra ganga eftir þurfa
þeir að færa eignir sínar niður um allt
að 120 milljarða króna.
Munu verja hagsmuni sína
Arne segir að minnisblað Logos sé
hluti af því mati sem lífeyrissjóðirnir
leggi nú út í eftir að ráðherra boðaði að-
gerðir varðandi uppgjör á skuldbinding-
um ÍL-sjóðs. Hann segir álitið afgerandi
og undirstrika að sjóðirnir muni verja
hagsmuni sína, verði tilraun gerð til þess
að skerða eignarrétt þeirra. Hann vill
þó ekki gefa upp hvort eða með hvaða
hætti viðbrögðum sjóðanna verði háttað
ánæstunni.Það verðiaðkoma í ljósenda
hver og einn sjóður sjálfstæður í sínum
ákvörðunum, jafnvel þótt fjórir sjóðir
hafi kallað í sameiningu eftir álitinu.
Hjördís segir ljóst að eignir verði ekki
gerðar upptækar með þeim hætti sem
nú er boðað öðruvísi en að fyrir það
komi bætur. Ríkisvaldinu sé sannarlega
veitt ákveðið svigrúm til aðgerða en að
þær takmarkist af stjórnarskránni og
að spyrja þurfi hvaða markmiði laga-
setningarvaldinu sé ætlað að ná fram.
„Er lagasetningarvaldið gert til þess að
gera þetta? Það er vissulega víðtækt og
það má ýmislegt gera en á því eru mörk
og þau mörk heita stjórnarskráin og
ákvæði á borð við eignarréttarákvæðið
eru sett til þess að vernda borgarana,
hvort sem það eru einstaklingar eða
fyrirtæki, gegn ágangi ríkisvaldsins og
það er vegna þess að það þarf að setja
öllum örmum ríkisins einhver mörk og
lagasetningarvaldinu þarf að setja mörk
og það gerum við með stjórnarskránni,“
segir Hjördís.
Í minnisblaði Logos er m.a. farið yfir
dómaframkvæmd erlendis og einnig
nefnt að ekki hafi fundist dæmi um
viðlíka aðgerðir og þær sem fjármála-
ráðherrahefurnúboðað.Mannréttinda-
dómstóll Evrópu hafi reyndar í tilteknu
máli grískra skuldabréfaeigenda heim-
ilað skerðingu eignarréttarins en það
hafi verið gert í neyðarástandi þar sem
athafnaleysi afhálfuyfirvaldahefði orðið
til þess að réttur kröfuhafa hefði að öllu
óbreyttu leitt til altjóns. Hjördís bendir
á að slíkar aðstæður séu alls ekki uppi
hér á landi.
Þá segir hún að með minnisblaðinu
sé bent á þætti varðandi yfirvofandi slit
ÍL-sjóðs sem ekki hafi komið fram í um-
ræðunni hingað til. Þar vísar hún m.a.
til mögulegs vaxtakostnaðar ríkissjóðs
vegna laga um dráttarvexti. Þeir muni
byrja að tikka á skuldbindingunum við
greiðslufall og geti numið verulegum
fjárhæðum. Ekki hafi verið tekið tillit
til þeirra sjónarmiða við ætlaðan ábata
ríkissjóðs af því að ráðast í uppstokkun
þessara mála.
lNýtt minnisblað Logos er afdráttarlaust um rétt lífeyrissjóða gagnvart mögulegum
slitum ÍL-sjóðslSegja áform fjármálaráðherra ganga í berhögg við stjórnarskrá
Gerir stöðu ráðherra veikari
DAGMÁL
Stefán E. Stefánsson
ses@mbl.is
Dagmál Íslenskir lífeyrissjóðir létu lögfræðistofuna LOGOS gera álit fyrir sig. Þeir telja stöðu sína sterka.