Tímarit lögfræðinga - 01.12.2006, Side 8

351
í öllu sambandinu, en skv. 6. gr. reglugerðarinnar er einungis unnt að öðl-
ast einkarétt á Evrópuvörumerki með skráningu andstætt reglum sem gilda
í sumum aðildarríkjum ESB og utan þess, þar sem vörumerkjaréttur getur
stofnast við notkun.5
Í grein þessari verður skoðað hvaða viðmið hafa verið sett hjá Evrópu-
sambandinu af dómstól bandalagsins6 og skráningarskrifstofu ESB við mat
á skilyrðum fyrir skráningu Evrópuvörumerkis samkvæmt reglugerðinni og
túlkun á sambærilegum skilyrðum í forúrskurðum dómstólsins, sbr. fyrstu
tilskipun Ráðsins 89/104/EBE um samræmingu á lögum aðildarríkjanna um
vörumerki,7 sem er að mestu samhljóða ákvæðum reglugerðarinnar. Íslensk
vörumerkjalög eru í samræmi við ákvæði tilskipunarinnar þar sem lög nr.
67/19938 breyttu eldri vörumerkjalögum, nr. 47/1968, vegna aðildar Íslands
að Evrópska efnahagssvæðinu.9 Niðurstöður dómstólsins og áhrif þeirra á
framkvæmd hér á landi verða því sérstaklega til athugunar.
Hornsteinn skráningarkerfis Evrópuvörumerkis er reglugerðin með síð-
ari breytingum. Efnisreglur hennar eru samræmdar reglum tilskipunarinn-
ar og þar með vörumerkjalögum aðildarríkjanna. Tilskipunin felur þó í sér
eingöngu meginreglur, t.d. um skilgreiningu á vörumerki, þau réttindi sem
vörumerki tryggir og undanþágur frá þeim og skilyrði fyrir synjun skrán-
ingar eða ógildingu. Reglur um hvernig unnt er að öðlast vörumerkjavernd
er hins vegar að finna í vörumerkjalöggjöf aðildarríkjanna.10
Skráningarkerfi Evrópuvörumerkis er hliðstætt vörumerkjakerfum að-
ildarríkjanna. Skráning vörumerkja í aðildarríkjunum annars vegar og
framkvæmd skráningarskrifstofu ESB hins vegar þarf þó ekki að vera
5 Koktvedgaard, M. og Wallberg, K.: Varemærkeret. Jurist- og Økonomforbundets Forlag, 3.
útg. eftir Wallberg, K., Kaupmannahöfn 2004, bls. 82-83. Hér á landi getur vörumerkjaréttur
stofnast við skráningu eða notkun vörumerkis, sem er eða hefur verið notað hér á landi, skv. 3.
gr. vörumerkjalaga nr. 45/1997 (vml.).
6 Franska: Cour de justice des Communautés européennes, enska: Court of Justice of the
European Communities (Dómstóllinn). www.europa.eu.int
7 First Council Directive 89/104/EEC of 21 December 1988 to approximate the laws of the
Member States relating to trade marks, OJ 1989, L 40/1-7 (Tilskipunin).
8 Alþt. 1992-1993, A-deild, bls. 281-286.
9 Í 1. gr. núgildandi vörumerkjalaga nr. 45/1997 er kveðið á um að vörumerki séu sérstök
auðkenni fyrir vöru eða þjónustu til að nota í atvinnustarfsemi. Í lögunum segir einnig að það
sé skilyrði fyrir skráningu vörumerkis að merkið sé til þess fallið að greina vörur merkiseiganda
frá vörum annarra, sbr. 1. mgr. 13. gr. vml. Merki sem eingöngu eða aðeins með smávægilegum
breytingum eða viðbótum gefa til kynna m.a. tegund vörunnar, ástand, magn, notkun, verð,
uppruna eða hvenær varan er framleidd, teljast ekki nægjanlegt sérkenni. Sama á við um tákn
eða orðasambönd sem teljast algeng í viðskiptum eða notuð eru í daglegu tali. Í 2. mgr. 13. gr.
vml. segir að þegar kveða skuli á um hvort merki hafi nægjanlegt sérkenni skuli líta til allra að-
stæðna og þó einkum til þess hversu lengi og að hve miklu leyti merkið hefur verið í notkun.
10 Ryberg, B., Kyst, M., Nielsen, M.S. og Wallberg, K.: Grundlæggende immaterialret. Gads
forlag, Kaupmannahöfn 2003, bls. 160.