Tímarit lögfræðinga - 01.12.2006, Blaðsíða 11

354
Innri markaðurinn þurfti á skilvirku og öruggu kerfi að halda til að
seljendur gætu tryggt að vörur gætu flætt óhindrað. Sameiginlegt vöru-
merkjakerfi var frá upphafi talið mikilvægt skref til að mynda innri markað
í Evrópu.23 Þrátt fyrir þessa staðreynd var skráningarskrifstofa ESB ekki
opnuð fyrr en 1. apríl 1996. Frá þeim degi hefur verið hægt að stofna til
vörumerkjaréttinda innan sambandsins alls með því að sækja um skráningu
til skráningarskrifstofunnar. Til samanburðar má nefna að fyrir þann tíma
gat þurft 13 mismunandi umsóknir24 til að skrá sama vörumerkið innan Evr-
ópusambandsins, með aðstoð sérfræðinga í hverju landi, mikilli fyrirhöfn og
tilkostnaði. Ennfremur var sá möguleiki alltaf fyrir hendi að vörumerkja-
yfirvöld í einstökum ríkjum synjuðu umsókn um skráningu vörumerkis á
grundvelli gildandi vörumerkjalaga, sem voru og eru mismunandi eftir ríkj-
um, t.d. með þeim rökum að vörumerki væri lýsandi eða hætta væri á að
villast mætti á merkinu og öðru merki sem þegar hefði verið skráð.
En hvers vegna taldist mikilvægt að koma á fót sameiginlegu vöru-
merkjakerfi? Framkvæmdastjórnin lýsti því viðhorfi í greinargerð með upp-
runalegu tillögunni um reglugerð Ráðsins um Evrópuvörumerki25 í nóv-
ember 1980 að Evrópuvörumerki sem yrði verndað jafnhliða réttindum í
aðildarríkjunum væri eina leiðin til að tryggja innri markað með vörur sem
nytu vörumerkjaréttinda. Minni hindranir yrðu á frjálsu flæði vöru og þjón-
ustu og samkeppni mundi eflast eftir því sem fleiri vörumerkjum, sem skráð
væru í aðildarríkjunum, yrði breytt í Evrópuvörumerki og þar sem ný merki
yrðu í auknum mæli skráð sem slík. Í greinargerðinni var því einnig haldið
fram að Evrópuvörumerki skyldi hafa samræmt gildi og sömu réttaráhrif í
öllum ríkjum sambandsins. Samræmt gildi Evrópuvörumerkis ætti að vera
grundvallarregla reglugerðarinnar og ekki mætti grafa undan henni né rýra
hana nema í undantekningartilfellum.
Evrópuvörumerkinu var ætlað að gera fyrirtækjum kleift að framleiða
vörur og dreifa þeim eða veita þjónustu undir einu og sama vörumerkinu
um allt Evrópusambandið eða, eins og segir í formála reglugerðarinnar, gera
fyrirtækjum kleift að laga starfsemi sína að stærð sambandsins. Fyrst eftir
opnun skráningarskrifstofu ESB var því haldið fram að breytingar yrðu ekki
miklar þar sem vörumerki yrðu áfram skráð og vernduð í aðildarríkjunum.
Alþjóðleg fyrirtæki reyna oft að velja eitt vörumerki fyrir allar vörur sínar og
þjónustu af augljósum ástæðum sem tengjast kostnaði, markaðssetningu og
flutningum.26 Á sama tíma var, og er enn, mjög erfitt að finna einstakt vöru-
merki sem hægt er að nota án andmæla frá eigendum annarra merkja. Eftir
23 Ryberg, o.fl. (2003), bls. 192.
24 Aðildarríkin voru 15 á þessum tíma en Benelúx-löndin eru með sameiginlega skráningar-
skrifstofu.
25 Doc. COM (80) 635 final, 19. nóvember 1980, bls. 23 og 25.
26 Van Kaam, M.J.M.: „General Provisions“. Í: Franzosi, M. (ritstjóri), European Community
Trade Mark, Commentary to the European Community Regulations. Kluwer Law International,
1997, bls. 175-176.