Tímarit lögfræðinga - 01.12.2006, Qupperneq 69

412
Engin ein tölva inniheldur allar þær upplýsingar sem eru aðgengilegar not-
endum jafningjanetsins. Þvert á móti hefur hver tölva í jafningjanetinu efni
sitt aðgengilegt fyrir aðrar tölvur í sama neti, þannig að hver tölva í þessu
samhengi er bæði móttakandi og sendandi. Af þeim sökum verður skráar-
deiliforritið sem er grundvöllur jafningjanetsins að hafa einhverja aðferð til
að gera yfirlit yfir þær upplýsingar/skrár sem eru aðgengilegar þannig að
notendur jafningjanetsins geti notfært sér þær. Skráardeiliforritið virkar á
þann máta að með aðstoð internetsins tengir það notendur við aðra notend-
ur þess. Jafningjanetið samanstendur á hverjum tíma af þeim notendum sem
eru tengdir netinu á þeim tíma.56 Yfirlit yfir aðgengilegt efni á jafningjanet-
um er mismunandi eftir skráardeiliforritum.
Eins og að framan greinir þá telst það brot á höfundarétti að veita öðrum
aðgang að skrám sem geymdar eru á einstaklingstölvum í gegnum jafningja-
net. En hvað með ábyrgð forsvarsmanna jafningjanetanna? Um það hafa
gengið mörg dómsmál víða um heim og verður hér litið á þau helstu. Engin
slík mál hafa komið fyrir íslenska dómstóla, eins og að framan greinir, en
nokkur mál hafa komið til kasta norrænna frændþjóða okkar. Vegna þeirrar
nánu samvinnu og samræmingar sem gætt hefur á vettvangi höfundaréttar
hjá Norðurlandaþjóðum og sem Ísland hefur fylgt57 verður að telja að nið-
urstaða þeirra mála hafi verulegt fordæmisgildi hér á landi.
Þegar litið er til ábyrgðar forsvarsmanna skráardeiliforritanna og jafn-
ingjanetanna þá getur mismunandi uppbygging þeirra haft áhrif á nið-
urstöður mála, sérstaklega hvort jafningjanetin byggi á skráardeiliforritum
með miðlægum netþjónum eða ekki.
2.1 Skráardeiliforrit með miðlægum netþjónum
Fyrstu forritin byggðu á því að upplýsingarnar um aðgengilegar skrár/
upplýsingar á viðkomandi jafningjanetum væru á einum eða fleiri miðlægum
vefþjónum, t.d. í Direct Connect og Napster jafningjanetum. Direct Con-
nect jafningjanet byggja á miðlægum tengipunktum/deiliboxum sem hafa
að geyma lista yfir meðlimi jafningjanetsins og aðgengilegar skrár.58 Það
reyndi á ábyrgð forráðamanna slíks jafningjanets í norska Direct Connect
málinu.59
Í málinu var S ákærður m.a. fyrir hlutdeild í brotum annarra þátttakenda í Di-
rect Connect jafningjaneti með því að eiga og reka tengipunkta. Talið var að S
væri sekur um hlutdeildarbrot skv. 2. mgr. 54. gr. norsku höfundalaganna í brot-
56 Sjá umfjöllun á www.wikipedia.org um jafningjanet (p2p) og í dómi bandaríska áfrýjunar-
dómstólsins í Grokster málinu, sjá Metro-Goldwyn Mayer Studios Inc. et al v. Grokster et al,
Court of Appeals of the 9th Circuit (380 F. 3d 1154), kveðinn upp 19. ágúst 2004, bls. 11731-2.
57 Sjá Páll Sigurðsson: Höfundaréttur. Reykjavík 1994, bls. 42-43, og almennar athugasemdir
með frumvarpi til höfundalaga, Alþingistíðindi 1971 A, bls. 1275.
58 Sjá um Direct Connect á www.wikipedia.org.
59 Oslo tingrett, 27. maí 2005.