Tímarit lögfræðinga - 01.12.2006, Blaðsíða 96

439
væntanlega sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu. Ef slík sönnun lánast,
hafa dómstólar litið svo á, að slíkir fyrirvarar væru gildir. Það hlýtur þó að
ráðast af orðalagi eða efni fyrirvarans hverju sinni. Má sem dæmi nefna H
1927 586. Í seinni tíð hefur tíðkazt, að gerðir hafa verið fyrirvarar um að
kaupanda tækist að fjármagna kaupin, sbr. H 2000 2090, og H 2000 4327.7
Ef á hinn bóginn er ekki sannað, að fyrirvari hafi verið gerður, eða skil-
yrði sett fyrir því að samþykki öðlist réttaráhrif, þá hefur almennt verið litið
svo á, að kaupsamningur hafi stofnazt, sbr.:
H 1976 1030.
V átti ásamt fleirum fasteign, sem áform voru uppi um að selja. Eitt af skyld-
mennum hans starfaði á endurskoðunarskrifstofu, sem sinnti þjónustu fyrir
hlutafélagið M. Skyldmennið ámálgaði það við fyrirsvarsmenn M, að þeir keyptu
fasteignina. Rétt fyrir jól sömdu tveir fyrirsvarsmenn M og skyldmennið tilboð
í fasteignina, þar sem m.a. var tilgreint kaupverð og hvernig það skyldi greiðast.
Tilboðinu var komið til V og annarra eigenda eignarinnar og samþykktu þeir
það sama dag. Óljóst var, hvort fyrirsvarsmenn M höfðu skoðað eignina fyrir til-
boðsgerð, en eftir jólin skoðaði helzti fyrirsvarsmaður félagsins eignina og taldi
að ýmis atriði væru þess valdandi að hún hentaði M ekki. Féll M frá kaupunum
af þessum sökum og taldi sér það heimilt þar sem fyrirvari um síðari skoðun
hefði verið gerður við tilboðsgerð og hefði tilboðið því ekki verið bindandi. Eign-
in var síðar seld öðrum fyrir lægra verð og krafði V um mismun á því verði og
tilboðsverði M í skaðabætur úr hendi félagsins. Var fallizt á þá kröfu, enda ekki
talið sannað, að M hefði gert neina fyrirvara eða að önnur atriði ættu að leiða til
þess, að tilboð félagsins væri ekki bindandi.
Þegar unnt hefur verið að slá því föstu, að kaupsamningur um fasteign
hafi stofnazt, er teningnum kastað, ef svo má segja, því þá er ljóst, að aðilj-
arnir hafa verið taldir skuldbundnir, ekki aðeins samkvæmt efni samnings-
ins, sem þeir teljast hafa gert, heldur einnig í samræmi við þær reglur, sem
giltu um fasteignakaup. Um þetta má vísa til fjölda dóma, sbr.
H 1985 671.
B og R áttu íbúð í Reykjavík, sem þau höfðu haft til sölumeðferðar á fasteigna-
sölu. A og S gerðu tilboð í eignina, sem gilda átti til kl. 10:00 þann 30. júní 1982.
Þau framlengdu gildistíma þess þar til síðar sama dag. Síðdegis fengu þau upp-
lýsingar um það frá starfsmanni á fasteignasölunni, að tilboð þeirra hefði verið
samþykkt og undirritað af eigendum. Þau féllu þá frá fyrirvara á samþykki sínu
við sölu á íbúð sem þau áttu. Enn síðar sama dag gerði H tilboð í íbúð B og R,
sem var betra en tilboð A og S. Leituðu þau til A og S og óskuðu eftir því, að þau
féllu frá hinu samþykkta tilboði sínu, en því höfnuðu þau m.a. með skírskotun til
þess, að þau hefðu þegar samþykkt að selja sína íbúð eftir að tilboð þeirra hafði
verið samþykkt. B og R samþykktu samt sem áður tilboð H og lýstu yfir riftun
7 Um slíka fyrirvara er fjallað í: Viðar Már Matthíasson: Fyrirvarar af hálfu kaupanda við
fasteignakaup, Líndæla, afmælisrit Sigurðar Líndal, bls. 613 og áfram.