Tímarit lögfræðinga - 01.12.2006, Síða 107

450
fasteignar og deilt um, hvaða réttaráhrif hann hefði. Hæstiréttur taldi, að
túlka bæri samkomulag aðilja svo, að seljandi gæti ekki krafizt skaðabóta,
þótt kaupandi félli frá tilboði sínu. Í greininni er fyrst fjallað um rétt-
arástandið fyrir gildistöku fkpl., þ.e. hvað þurfti til svo kaupsamningur um
fasteign teldist hafa stofnazt. Eru reifaðir ýmsir dómar Hæstaréttar um þetta
álitaefni og komizt að þeirri niðurstöðu, að þá ályktun hefði mátt draga af
dómum, að Hæstiréttur hefði gert þá kröfu, að ekki nægði að gert hefði ver-
ið tilboð um kaup, sem samþykkt hefði verið, heldur hefði einnig þurft að
semja skýrlega um fjárhæð kaupverðs. Þá er fjallað um ýmsa dóma, sem
sýna þá afstöðu Hæstaréttar, sem samrýmist almennum reglum kröfuréttar,
að þegar tekizt hefði samningur um kaup á fasteign, væri hann skuldbind-
andi og gætu aðiljarnir ekki losnað undan skyldum sínum einhliða, nema
hafa áskilið sér það sérstaklega, t.d. með því að gera fyrirvara um skuldbind-
ingargildi loforðs síns. Að því búnu er gerð grein fyrir ákvæðum fkpl. um
stofnun kaupsamnings um fasteign. Í 7. gr. laganna er skriflegt form kaup-
samnings gert að gildisskilyrði og einnig mælt fyrir um, hvert þurfi að vera
lágmarksefni slíks samnings til þess, að hann sé skuldbindandi. Samkvæmt
þeim reglum þarf að liggja fyrir skriflegt tilboð um kaup fyrir tiltekið verð,
sem samþykkt þarf að vera með áritun seljanda. Sé þessum skilyrðum full-
nægt, er kominn á bindandi samningur. Efni þess samnings, til viðbótar því
sem sérstaklega er um samið, svo sem kaupverði, ákvarðast af ákvæðum
fkpl. og annarra laga og reglna, sem um þessa tilteknu tegund samninga
gilda. Frá því kann þó að vera vikið með samningum, þ.e. aðiljarnir geta
samið sig undan reglum fkpl. í þeim tilvikum, sem slíkt er ekki bannað, eins
og gert er í neytendakaupum. Reifuð eru atvik og niðurstaða framangreinds
dóms Hæstaréttar og sérstaklega fjallað um rökstuðning dómaranna fyrir
niðurstöðunni. Getið er einnig sératkvæðis eins dómenda. Forsendur dóms-
ins eru gagnrýndar. Komizt er að þeirri niðurstöðu, að nálgun Hæstaréttar
sé ekki í samræmi við grundvallarreglur samningaréttar. Litið er svo á, að
seljandi, J, hefði átt rétt til skaðabóta, hann hefði átt rétt á að velja um van-
efndaúrræði vegna greiðslufalls kaupanda, þó sé vafasamt að J hefði getað
krafizt efnda in natura, því aðiljarnir hefðu samið um, að ef hæstbjóðandi
félli frá tilboði sínu, ætti sá, er næst hæst bauð, rétt á að leysa til sín jörðina
á því verði, sem hann bauð. Þá er fjallað um málatilbúnað J og komizt að
þeirri niðurstöðu, að hann hafi ekki verið í því horfi að niðurstaða Hæsta-
réttar hafi verið óhjákvæmileg.
HEIMILDIR:
Alþingistíðindi.
Andersen, Mads Bryde: Grundlæggende aftaleret, 2. útgáfa, Kaupmannahöfn 2002.
Bergsåker, Trygve: Kjøp av fast eiendom med kommentarer til avhendingsloven, 4.
útgáfa, Ósló 2003.