Gátt - 2013, Síða 41

41
Þ R Ó U N F R A M H A L D S F R Æ Ð S L U N N A R
G Á T T – Á R S R I T – 2 0 1 3
vinna á tölvur og sífellt eykst þörfin fyrir það að yfirmenn um
borð hafi tölvuþekkingu. Þekking á tölvu- og upplýsingatækni
er því nauðsynleg fyrir unga starfsmenn vilji þeir vinna sig upp
og sinna starfi bátsmanns.
Ekki gafst tími til að fara yfir færniþætti bátsmanns og
greina á hvaða þrepi færniþættirnir eru en eftir umræður í
hópunum og við bátsmennina sjálfa voru allir sammála um
að oftast séu bátsmenn einu þrepi ofar en hásetar í þeim
færniþáttum sem þeir eiga sameiginlega.
S É R S T A Ð A S T A R F S I N S
Þeir hásetar og bátsmenn sem þátt tóku í verkefninu nefndu
að mikilvægt væri að gera öllum þeim sem hyggja á störf í
greininni ljóst um hvað starfið snýst í heild sinni og „út í hvað
menn séu að fara“. Þetta sé vinnustaður sem er ólíkur öllum
öðrum hvað varðar aðstæður til bæði vinnu og samfélagsins
sem starfsmenn tilheyra um borð. Þetta er ekki fyrir hvern
sem er og nýir starfsmenn þurfa að vera hæfilega hræddir og
varkárir því þetta eru hættulegar aðstæður og sjómenn mega
í rauninni aldrei gleyma því að þeir eru með dauðann á hæl-
unum eins og einn hópurinn orðaði það. Taka þyrfti þessa
þætti fyrir í námi fyrir háseta auk þess sem nauðsynlegt væri
að fara vel í samskipti og samstarf og það að „fúnkera“ um
borð og í því samfélagi sem þar er. Sjómenn þurfa að láta
sér koma saman við ólíka aðila um borð og það þýðir ekkert
annað en að láta sér lynda því menn vinna og búa saman.
Kenna mætti nýliðum og þeim sem stefna á störf í grein-
inni og í rauninni eldri og reyndari mönnum líka verkun og
snyrtingu á afla. Oft væru vankantar á vinnubrögðum og
nýting ekki nógu góð að mati þeirra háseta og bátsmanna
sem sátu í vinnuhópunum. Í námi fyrir háseta væri mikilvægt
að fjalla um hreinlæti og gerlagróður og almennt hreinlæti
í og við vinnslurými, þetta er þáttur sem mætti halda meira
á lofti og minna sjómenn á. Þetta er auðvitað bara hluti af
þeim þáttum sem mikilvægt er að bjóða upp á í starfsnámi
fyrir háseta en þetta eru þeir þættir sem voru þátttakendum
í verkefninu efst í huga.
F R A M H A L D I Ð
Það verður vonandi hægt að nýta þessar niðurstöður þannig
að þær gagnist ekki eingöngu hásetum og bátsmönnum á
frystitogurum heldur einnig þeim sem sinna þessum störfum á
öðrum tegundum fiskiskipa. Mörg af þeim atriðum, sem fjallað
er um hér að ofan, eru almenns eðlis og eiga að miklu leyti
við um alla háseta til sjós, sama á hvernig skipum þeir starfa.
Það er von þeirra sem komu að þessari vinnu að niður-
stöðurnar nýtist sem allra best inn í það ferli sem fram undan
er og við áframhaldandi vinnu FA við þróun starfsmenntunar
fyrir háseta og bátsmenn.
U M H Ö F U N D I N N
Birna Vilborg Jakobsdóttir starfar sem verkefnastjóri at-
vinnu lífs hjá Miðstöð símenntunar á Suðurnesjum og sinnir
þar þjónustu og ráðgjöf við fyrirtæki og atvinnulíf á svæðinu.
Hún hefur lokið BS-prófi í viðskiptafræði frá Háskóla Íslands.
A B S T R A C T
The analysis was carried out for the Education and Training
Service Centre early in 2013 and involved an investigation
into what were the most important factors in the work of
deckhands and sailors and what kind of skills were needed
to improve these factors and their work as a whole as well
as research into what this group were looking for in terms of
education and training and what had been on offer in pre-
vious years. The analysis was carried out by the Centre for
Lifelong Learning on Suðurnes Peninsula with valuable sup-
port from SÍMEY and the Westfjords Education Centre. Also
involved in the project were the Association of Icelandic Sea-
men and the Federation of Icelandic Fishing Vessel Owners.
Færniþáttur: Þrep
Að vinna að lausnum 2
Að vinna undir álagi 2
Aðlögunarhæfni 3
Ákvarðanataka 1
Frumkvæði 2
Gagnvirk samskipti 2
Natni og nákvæmni 1
Samvinna 1
Sjálfstraust 1
Vöruþekking 1
Þekking á starfsumhverfi 1
Öryggisvitund 3
Tafla 1. Yfirlit yfir færniþætti og þrep