Gátt - 2013, Qupperneq 42

42
F R Æ Ð S L U M I Ð S T Ö Ð A T V I N N U L Í F S I N S
G Á T T – Á R S R I T – 2 0 1 3
V I Ð M I Ð A R A M M I U M N Á M
Með lögum um framhaldsfræðslu árið 2010 er gert ráð fyrir
að námsskrár fyrir framhaldsfræðslu verði settar á hæfni-
þrep sem eru skilgreind með hliðsjón af hæfni sem náms-
menn eiga að hafa náð við lok hvers þreps. Með lögum um
háskóla árið 2006 og framhaldsskóla árið 2008 eru námslok
innan formlega menntakerfisins tengd við hæfniþrep. Lýsing
á hæfniþrepum fyrir framhaldsskóla er birt í aðalnámsskrá
framhaldsskóla og fyrir háskóla í viðmiðum um æðri menntun
og prófgráður (Hæfnirammi um íslenskt menntakerfi, 2013).
Hins vegar hafa lýsingar á hæfniþrepum ekki verið gerðar
fyrir framhaldsfræðslu. Námslok fyrir framhaldsfræðslu hafa
ekki verið skilgreind og þar með ekki hvað námsskrá eða
námsleið þarf að uppfylla til að hægt sé að tala um námslok
á þrepi.
Hæfniþrepum er ætlað að tryggja stíganda í námi og vera
leiðbeinandi við gerð námslýsinga, námsbrauta og náms-
skráa. Þau eru einnig upplýsandi fyrir hagsmunaaðila, s.s.
námsmenn, skóla og atvinnulíf um hæfni sem má búast við
að námi loknu. Auk þess geta þau verið hvatning til frekara
náms. Hæfniramminn er tengdur við evrópskan hæfniramma
(European Qualifications Framework, EQF). Íslenski ramminn
er á sjö þrepum en sá evrópski á átta þrepum (Hæfnirammi
um íslenskt menntakerfi, 2013).
Hæfniramminn lýsir, á mælanlegan hátt, þekkingu,
leikni og hæfni á ákveðnu námssviði í stigvaxandi þrepum
sem eiga að vera sambærileg milli stofnana og landa. Til-
gangurinn er að gera árangur í námi gagnsæjan og yfir-
færanlegan og auðvelda allan samanburð og samvinnu
milli skipulagsheilda, stofnanna og landa (Kennslumiðstöð
Háskóla Íslands, 2011).
Þrjátíu Evrópulönd, þ.m.t. Ísland, vinna að því að tengja
hæfniþrep sín við evrópska hæfnirammann. Lagt er upp
með að hver hæfnirammi endurspegli menntakerfi landsins
(Hæfnirammi um íslenskt menntakerfi, 2013).
H Æ F N I V I Ð M I Ð
Lykilhugtak nýju námsskránna er hæfniviðmið, sem er
íslenskun á enska hugtakinu learning outcome. Hæfnivið-
mið er skilgreint sem „sú þekking, leikni og/eða færni sem
einstaklingur hefur áunnið sér og/eða er fær um að sýna
fram á eftir að námi lýkur, hvort sem um er að ræða form-
Halla Valgeirsdóttir
HALLA VALGEIRSDÓTTIR
N Á M S S K R Á R – N Ý N Á L G U N O G N Ý
F R A M S E T N I N G
Í þjónustusamningi mennta- og menningarmálaráðuneytisins og Fræðslumiðstöðvar
atvinnulífsins, FA er eitt af verkefnum Fræðslumiðstöðvarinnar að semja námsskrár og
námslýsingar og vinna með öðrum að þróun þeirra (Fræðslumiðstöð atvinnulífsins, 2010).
Frá árinu 2003 hafa yfir 39 námsskrár verið gefnar út af Fræðslumiðstöð atvinnulífsins.
Námsskrárnar eru fjölbreyttar og ná til breiðs sviðs atvinnulífsins. Um er að ræða starfs-
tengt nám til dæmis í ferðaþjónustu, skrifstofugreinum, fiskvinnslu, verslunargreinum
og félags- og heilbrigðisgreinum. Einnig eru í boði námsleiðir sem byggjast á almennum
greinum eins og íslensku, stærðfræði, ensku og tölvu- og upplýsingatækni.
Námsskrár FA hafa verið skrifaðar í samræmi við gæðaviðmið miðstöðvarinnar frá 2006.
Á vegum mennta- og menningarmálaráðuneytisins starfaði sérstök matsnefnd um vottun
námsskráa Fræðslumiðstöðvarinnar. Hún var lögð niður á vormánuðum 2012 á grundvelli
nýrra laga um framhaldsfræðslu (Lög um framhaldsfræðslu nr. 27/2010). Í reglugerð með
lögunum kemur fram að námsskrá skuli unnin í samræmi við gæðaviðmið sem mennta- og
menningarmálaráðuneytið setur (Reglugerð um framhaldsfræðslu nr. 1163/2011). Viðmiðin
komu út í september 2013 (Viðmið um gerð námskráa í framhaldsfræðslu, 2013). Þess vegna hafa allar námsskrár
Fræðslumiðstöðvarinnar frá árinu 2012 fengið vottun til tilraunakennslu í eitt ár í senn.