Bókasafnið - mar. 2024, Page 19

Bókasafnið 44. árg – 2024 19
Inngangur
Þessi grein er unnin upp úr meistararitgerð Arndísar Daggar Jónsdóttur: „Samfélagsmiðlar
byggjast bara upp á því að vera samfélög”: Kynningar­ og markaðsstarf almenningsbóka safna.
Rannsóknin hafði það markmið að skoða stöðu kynningarmála hjá almenningsbókasöfnum
í landinu.
Rannsóknarspurningar og aðferðarfræði
Lagt var upp með þrjár rannsóknarspurningar sem litu á stöðuna almennt, hvaða áhrif
kunnátta starfsfólks hafi á kynningarstarf og hvaða áhrif kynningarstarf geti haft á starf
safnsins. Við gerð rannsóknarinnar voru tekin átta viðtöl við forstöðumenn eða ábyrgðar aðila
markaðs­ og kynningarmála á bókasöfnum umhverfis landið. Tilgangssúrtak (e. purposive
sampling) var notað við val á þátttakendum. Tekin voru viðtöl úr öllum fjórðungum landsins.
Þjónustusvæðum bókasafna var skipt í þrjá stærðarflokka sem voru; undir 2000 manns,
2000­7000 manns og svæði með yfir 7000 manns. Var það gert til að gefa sem skýrasta
mynd af starfi ólíkra safna.
Kynningarstarf almenningsbókasafna
Öll átta bókasöfnin í rannsókninni stunduðu kynningarstarf en það var misöflugt milli safna.
Töluðu viðmælendur allir um að kynningarmál væru mikilvægur þáttur í starfi safnsins. Helsta
leiðin sem bókasöfn notuðu í kynningarstarfi voru samfélagsmiðlar. Af þeim var Facebook
vinsælasti samfélagsmiðillinn en öll bókasöfn rannsóknarinnar nýttu þann miðil. Viðmæl­
endur í rannsókninni töldu flestir að með virkri notkun á samfélagsmiðlum væri hægt að búa
til samfélag á netinu fyrir notendur og opna á betra samtal við þá. Ýmsar heimildir styðja við
þá hugmynd að gegnum samfélagsmiðla sé hægt að búa til samfélög þar sem notendur geta
rætt saman og deilt reynslu (Joo, o.fl., 2018). Aðrar auglýsingaleiðir sem bókasöfnin hafa
nýtt sér eru veggspjöld, blaðaauglýsingar, vefsíður, sjónvarp, útvarp og menningarbæklingar.
Helstu markmiðin með kynningarstarfi safnanna voru að fá einstaklinga til að nota þá þjónustu
sem í boði er, kynna starfsemina og safnkostinn og breyta hugmyndum al mennings um
bókasöfn. Viðmælendur töldu hugmyndir almennings snúast um að söfn væru fyrir bækur
og þar þurfi að hvísla. Því væri mikilvægt að minna á og kenna notendum að það megi hafa
hátt á bókasöfnum.
Þegar unnið er að kynningarmálum er mælt með að stofnanir og fyrirtæki útbúi markaðs­
áætlun og fari í gegnum fimm skrefa markaðsferli. Þetta ferli vinnur markvisst að því að auka
„Samfélagsmiðlar byggjast bara upp á því að
vera samfélög“
Kynningar- og markaðsstarf almenningsbókasafna
Höfundur: Arndís Dögg Jónsdóttir