Ný menntamál - 01.06.1986, Blaðsíða 19

rt
sv
SVONA GERUM
GarðarGíslason
Nýjarleiðir
í félagsfræði
Mig langar til að segja ykkur frá .
tilraunaáfanga sem hefur verið í
gangi í Menntaskólanum í Kópa-
vogi síðan unr áramót. Þennan
áfanga köllum við Félagslíf fatl-
aðra. Áfanginn er skipulagður í
samvinnu við Félagsmálastofnun
Kópavogs og það var reyndar at-
vinnumálafulltrúi þeirrar stofnun-
ar, Fírafn Sæmundsson, sem átti
frumhugmyndina. Flugmynd
Flrafns var sú að reyna að tengja
saman í leik og starfi fatlaða ein-
staklinga og nemendur M.K. Út frá
því settum við upp þau megin-
marknrið að þessi áfangi ætti í
fyrsta lagi að gefa nemendum M.K.
tækifæri á að kynnast fötluðu fólki
og ýmsum gerðum fötlunar og svo
hins vegar að gefa fötluðum aukin
tækifæri til þess að umfangast ungt
fólk og verja frístundum sínum í fé-
lagsskap þess.
Þátttakendur
Við ákváðum að bjóða fyrst og
fremst nemendum í lokaáföngum
félagsfræðinnar þátttöku í þessu
verkefni. Reyndist áhugi þeirra
mikill og reyndar svo mikill að
færri komust að en vildu. Félags-
málastofnun Kópavogs aðstoðaði
okkur hins vegar við að velja fólk úr
hópi fatlaðra til að eiga þátt í þess-
ari fyrstu tilraun. í þeim hópi voru
bæði líkamlega fatlaðir einstakling-
ar svo og þroskaheftir. Þó reyndum
við að hafa þátttakendur á sem lík-
ustum aldri, þótt aldur sé í sjálfu sér
dálítið afstætt hugtak, til að tryggja
sem svipuðust áhugamál. Úr þess-
um þátttakendum mynduðum við
svo hópa með tveim til þrem nem-
endum og einum fötluðum einstak-
lingi. Á þann hátt var hægt að auka
umgangshóp hins fatlaða og jafn-
framt gátu fleiri nemendur tekið
þátt í tilrauninni en meirihluti
þeirra sótti um að tá að vera með í
þessari fyrstu tilraun.
Framkvæmdin
Við ákváðunr að áfanginn yrði
bæði verklegur og bóklegur og að
hann gæfi tvær námseiningar fyrir
önnina. Verklegi þátturinn fólst í
því að nemendur og fatlaðir hittust
einu sinni í viku að meðaltali yfir
önnina og fóru þá eitthvað sanran
út, s.s. í leikhús, á ball eða í heim-
sóknir. Bóklegi hlutinn átti að
fræða nemendur um ýmsar tegund-
Á meðan á verkefninu stóð héldu
nemendur dagbók þar sem þeir
skráðu niður öll atriði sem þeim
fannst skipta máli í samskiptum
sínurn við fatlaða og líka viðbrögð
umhverfisins við þessu fólki. Síðan
skrifuðu þeir ritgerð þar sem þeir
studdust við dagbókina og fengu
einkunn fyrir. Markmið ritgerðar-
innar var tvíþætt, annars vegar átti
hún að nýtast sem leiðbeiningar til
þeirra nemenda sem tækju við eða
kæmu nýir inn í hópinn og hins
vegar átti hún að fjalla almennt um
félagstengsl fatlaðra.
Áfanganum lauk svo með
munnlegu prófi þar sem frammi-
staða nemandans ákvarðaði nánar
þá einkunn sem hann fékk fyrir rit-
gerðina. Prófendur voru kennari og
svo fyrirlesarar vetrarins. Á þann
hátt gátu fyrirlesararnir fengið tæki-
færi til að sjá hvernig fræðslan skil-
aði sértil nenrenda.
Nokkrir nemendur
úr áfanganum
Félagslíf fatlaðra,
ásamt Oddnýju
Óttarsdóttur
(í miðið).
ir fötlunar og ýmis vandamál sem
því fylgja að vera fatlaður. Til að
sinna þessum þætti fengum við
ýmsa fyrirlesara til að koma upp í
skóla og fjalla þar um málefni fatl-
aðra og hlutverk nemenda sem
stuðningsaðila. Var hlutverk nem-
enda einkum fólgið í því að reyna
að:
— vinna traust hins fatlaða
— kynna fatlaða öðrum sem einnig
gætu orðið vinir þeirra og kunn-
ingjar
— aðstoða við að skipuleggja og
eyða frítíma
— læra af fötluðum um fötlunina
og hvað hún hefur í för með sér í
víðasta skilningi
— að hjálpa fötluðum til sjálfs-
hjálpar
Lokaorð
Ég er ekki í nokkrum vafa um að
áfangi á borð við þennan á fullt
erindi inn í framhaldsskóla lands-
ins. Við vitum að fjöldi fatlaðs fólks
býr við félagslega einangrun. Það
eru líka til hópar af ungu fólki sem
vita lítið sem ekkert um fötlun og
aðstæður fatlaðra en hafa mikinn
áhuga á að kynna sér þau mál. Þessi
tilraun tengdi saman ólíka hópa
sem e.t.v. hefðu aldrei annars átt
kost á því að kynnast og umgangast,
og tókst tilraunin svo vel að við
munum halda ótrauðir áfram á
sörnu braut í Menntaskólanum í
Kópavogi.
Garðar Gíslason er kennari við
Menntaskólann í Kópavogi.
19