Morgunblaðið - 15.10.1994, Blaðsíða 8

8 LAUGARDAGUR 15. OKTÓBER 1994
MORGUNBLAÐIÐ
FRETTIR
Kartöflubændur kvarta undan of mikilli kartöfluuppskeru:
Fleiri góðæri setja f
bændur á hausinn
Við viljura ekki góðæri, við viljum ekki góðæri, við . . .
Flokkamir brýna
kosningavopnin
Bréf frá Alþingi
Upphaf þingsins hefur verið heldur dauflegt, að
mati Guðmundar Sv. Hermannssonar, en stjóm-
málaflokkamir eru enn að þreifa fyrir sér áður
en kosningabaráttan hefst fyrir alvöru
Væntanlegar kosningar í vor
hafa greinilega sett svip
sinn á þingstörfin í vik-
unni því fylkingar stjóm-
ar og stjómarandstöðu og einstakir
flokkar hafa leitað færa hver á öðrum
til að undirbúa kosningabaráttuna.
Þá standa margir þingmenn Sjálf-
stæðisflokksins í prófkjörsbaráttu
um þessar mundir og hafa lítið sést
í þinginu.
Slagur stjómar og stjórnarand-
stöðu hefur enn sem komið er ekki
verið sérstaklega kraftmikill. Sú lýs-
ing heyrðist að fylkingamar væru
eins og tvö fótboltalið sem bæði
hefðu pakkað í vöm. Þannig snerist
fyrsta umræða um fjárlagafrum-
varpið, sem stóð á þriðjudag og mið-
vikudag snerist að sumu leyti upp í
hefðbundið karp um ríkisfjármál.
Hins vegar sýndu flokkarnir að-
eins í kosningavopnabúr sitt í leið-
inni og samkvæmt því mun komandi
kosningabarátta ekki hvað síst snú-
ast um tölur sem eiga að sýna árang-
ur eða mistök ríkisstjómarinnar og
fyrri ríkisstjórna. Einn þingmaður
orðaði það svo, að kosningabaráttan
muni snúast um hvort bati hefði orð-
ið í efnahagslífinu, og ef svo væri í
hvað ætti að nota hann.
Utandagskrárumræða á mánudag
um störf og stefnu ríkisstjómarinnar
þótti daufleg. Ríkisstjórnin lá að
ýmsu leyti vel við höggi vegna greini-
legs ágreinings forsætisráðherra og
utanríkisráðherra um Evrópumál og
erfiðrar stöðu Alþýðuflokksins í kjöl-
far máls Guðmundar Áma Stefán-
sonar og brotthvarfs Jóhönnu Sig-
urðardóttur. Hins vegar var það
nokkuð samdóma álit þingmanna að
stjómarandstaðan hefði farið halloka
í umræðunni og ekki nýtt sér færin.
Raunar væri ef til vill réttara að
segja að Davíð Oddsson forsætisráð-
herra hefði unnið umræðuna með
ræðu þar sem hann hæddist meðal
annars að stjómarandstöðunni fýrir
að þora ekki að leggja fram van-
trauststillögu á ríkisstjómina.
Kvennálistinn hafði boðað
slíka tillögu nokkm áður
en þingið hófst í kjölfar
máls Guðmundar Áma
Stefánssonar. Efasemdir vom í hin-
um stjómarandstöðuflokkunum um
að vantrauststillaga á ríkisstjómina
næði tilgangi sínum. Nær væri að
lýsa vantrausti á einstaka ráðherrá
eða bíða eftir betra tækifæri síðar.
Flokkamir komu sér þó að lokum
saman um útfærslu af vantrauststil-
lögu sem upprunnin var í Framsókn-
arflokknum: að leggja til að lýsa
vantrausti á hvem ráðherra fyrir sig.
Stjómarsinnar hafa kallað þessa
tillögu skrípaleik og lýsandi dæmi
um vandræðagang stjómarandstöð-
unnar. En stjómarandstaðan telur
sig hafa komið stjómarflokhunum í
talsverð vandræði, einkum Sjálf-
stæðisflokknum, sem geti ekki treyst
á samstöðu allra þingmanna sinna.
Davíð Oddsson hefur Iýst því yfir
að samþykki stjómarsinni vantraust
á einstakan ráðherra jafngildi það
vantrausti á ríkisstjómina. Því má
vænta þess að komi tillagan til at-
kvæða óbreytt muni þingmenn Sjálf-
stæðisflokksins almennt greiða at-
kvæði gegn henni á þeim forsendum,
þótt nokkrir þeirra hafi lýst opinber-
lega efasemdum um embættisfærsl-
ur Guðmundar Áma.
Jóhanna Sigurðardóttir hefur
einnig sett sterkan svip á
Alþingi í vikunni sem er að
líða. Hún tók þar af skarið
um hvar hún ætlaði að skipa sér á
þingbekki með því að halda tiltölu-
lega ómengaðar stjórnarandstöðu-
ræður í anda forustumanna Alþýðu-
bandalagsins, bæði í mánudagsum-
ræðunni fyrmefndu og umræðunni
um fjárlagafrumvarpið.
Þetta afdráttarleysi kom þing-
mönnum nokkuð á óvart, nema þá
helst fyrmm flokksfélögum Jóhönnu
í Alþýðuflokknum og flokkamir virt-
ust ekki almennilega átta sig á
hvemig þeir ættu að bregðast við.
Eftir því sem liðið hefur á vikuna
hafa þingmenn þó í ríkari mæli minnt
á það í ræðum að Jóhanna beri fulla
ábyrgð á þeim verkum ríkisstjórnar-
innar sem hún nú gagnrýnir og
ýmsum fannst raunar að Jóhanna
talaði stundum eins og hún væri enn
félagsmálaráðherra, til dæmis í um-
ræðu um húsbréfakerfið á fimmtu-
dag.
Alþýðuflokkurinn hefur þó greini-
lega tekið þá afstöðu að leiða Jó-
hönnu hjá sér um sinn. Kvennalistinn
hefur einnig lítið beitt sér gegn henni
málefnalega, enda virðast þessir aðil-
ar ætla að sækja á svipuð mið í kom-
andi kosningabaráttu. Þetta kom
meðal annars fram í því, að þing-
menn Kvennalistans flýttu sér að
leggja aftur fram nokkur þingmál,
sem ekki fengu afgreiðslu á síðasta
þingi, eftir að Jóhanna fór að tala í
svipuðum dúr í þingræðu.
Þingið verður stutt að þessu sinni
vegna kosninganna og því er óvíst
hvað tekst að afgreiða mikið af mál-
um. Enn hefur lítið sést af þeim
stjórnarfrumvörpum sem boðuð hafa
verið. Stjórnarþingmönnum finnst
jafnvel ráðherramir vera fullrólegir
og þurfi að fara að sýna mikilvæg
mál svo sem frumvörpin um grunn-
skóla og framhaldsskóla.
Iþróttasálfræði
Iþróttamenn
þurfa líka að
þjálfa hugann
Salbjörg Bjarnadóttir
SALBJÖRG Bjarna-
dóttir hjúkrunarfræð-
ingur og Hörður Þor-
gilsson sálfræðingur hafa
undanfarið staðið fyrir
námskeiðum fyrir íþrótta-
fólk sem vill ná betri
árangri. Á námSkeiðunum
er íþróttamönnum kennt að
nota hugann til að bæta
árangur. Salbjörg segir
andlega þjálfun vanrækta í
íþróttum, en slík þjálfun sé
nauðsynleg. Hún segir að
íþróttamaður sem þjálfi sjö
daga í viku eigi að taka tvo
daga frá fyrir andlega þjálf-
un og þjálfa líkamann i
fimm daga.
„Það er nauðsynlegt fyrir
íþróttafólk _að huga að and-
legri líðan. Íþróttamenn tala
oft um að þeir séu misjafnlega vel
upplagðir eða að þeir hafi farið á
taugum. Ég er að reyna að hjálpa
fólki að átta sig á undir hvaða
spennustigi það nær mestum
árangri.
Námskeiðin okkar miðast við
12-16 vikur. Ef um hópa er að
ræða, t.d. handbolta- eða knatt-
spymulið, ætla ég 16 vikur í nám-
skeiðið, en einstaklingar fá 12
tíma. Námskeiðin eru byggð þann-
ig upp að hver einstaklingur fær
þrjár spólur. Það er ætlast til að
hver og einn hlusti á spólurnar
og einbeiti sér heima 15 mínútur
á dag. Síðan förum við Hörður
nánar ofan í málin í fyrirlestrum.
Sumir þurfa eðlilega meiri leið-
beiningar en aðrir.“
- Þið leggið sem sé áherslu á
að fólk æfi sig heima?
„Já, það er mikið atriði. Við
leggjum þetta þannig upp að við
séum leiðbeinendur en að fólkið
sé að vinna þetta sjálft. Fólkið er
á námskeiðunum til að skoða und-
irmeðvitund sína. Við bendum
fólki á að það geti séð fyrir sér
hlutina og það eigi t.d. að einblína
á markið, en ekki markmanninn.
Það eru mun meiri líkur á að leik-
maður nái að skora ef hann ein-
blínir á markið. Sá sem horfir á
markmanninn skýtur bara á mark-
manninn."
- Hefur andleg þjálfun íþrótta-
manna verið vanrækt hér á landi?
„Ég tel að oft sé gert alltof
mikið úr hinni líkamlegu þjálfun
og sú andlega gleymist. Andlegri
þjálfun hefur verið fremur illa
sinnt hér á landi. Það hafa verið
gerðar tilraunir á gildi
andlegrar þjálfunar.
Hópur körfuboltamanna
var látinn æfa að hitta
í körfu. Annar hópur var
látinn æfa í huganum
að hitta í körfuna og
þriðji hópurinn var ekki látinn
gera neitt. Síðan var árangurinn
mældur. Það kom ekki fram neinn
mælanlegur munur á fyrsta og
öðrum hópnum, en þriðji hópurinn
var með minni hittni."
- Hafa margir íþróttamenn
leitað þekkingar hjá þér til að
bæta árangur sinn?
„Já, við höfum aðstoðað all-
marga einstaklinga. Við höfum
einnig verið með fyrirlestra fyrir
hópa. Knattspymuliðin FH og
Akranes hlýddu á fyrirlestra hjá
okkur í fyrra. Þessi lið urðu í fyrsta
og öðru sæti í deildinni í sumar.
Ég er ekki að segja að það sé ein-
göngu okkur að þakka, en hugarf-
arið hjá leikmönnunum og þjálfur-
unum skiptir mjög miklu máli.“
- Hvernig byggir þú upp nám-
skeiðin fyrir boltalið?
►Salbjörg Bjarnadóttir er
fædd 1956. Hún lauk stúdents-
prófi frá MR 1976. Hún fór síð-
an í Hjúkrunarskólann og lauk
þaðan prófi 1979. Salbjörg hef-
ur lokið framhaldsnámi í geð-
hjúkrun og sótt námskeið
heima og erlendis. Hún hefur
lengst af unnið á geðdeildum,
Kleppsspítala og unglingageð-
deild, en undanfarið hefur hún
unnið sem deildarstjóri á vist-
heimilinu Vífilsstöðum. Sal-
björg á þrjú börn.
„Á námskeiðinu fyrir hópa fer
ég talsvert í liðsheildina og í mikil-
vægi hópsins inni á vellinum. Ég
reyni að hjálpa þeim að treysta
hver öðrum. Það þekkja sjálfsagt
allir sem hafa tekið þátt í íþrótta-
leikjum að oft eru þeir skammaðir
sem gera mistök. Áhrifin af því
að fá svona neikvæð viðbrögð við
því sem þú ert að gera eykur líkur
á því að þú gerir samskonar mi-
stök aftur mjög fljótlega um allt
að 30%. Ef þú færð jákvæð við-
brögð við mistökunum eru líkurn-
ar á því að þú endurtakir þau mun
minni. Við reynum því að byggja
upp jákvætt hugarfar hjá einstakl-
ingnum og bendum þeim á að
vera ekki að einblína á fyrri mis-
tök.“
- Hvaðan hefur þú aflað þér
þekkingar á þessu sviði?
„Við byggjum þetta m.a. á
kenningum sænska íþróttasál-
fræðingsins Lars Eriks Unesthals.
Hann kom hingað til lands fyrir
nokkrum misserum. Við kynnt-
umst honum í San Francisco árið
1988. Hann sagði þá
við okkur: „Svíar verða
heimsmeistarar I hand-
bolta 1989.“ Maður tók
þessu með ákveðnum
fyrirvara, en Svíar urðu
heimsmeistarar. Ég hef
einnig lært djúpslökun hjá Jakobi
Jónassyni geðlækni. Eins hef ég
sótt námskeið bæði erlendis og
heima. Við höfum síðan reynt að
útfæra tæknina þannig að hún
komi íþróttafólki til góða.
Áhugi minn á þéssu kviknaði
upphaflega vegna þess að ég á tvo
krakka sem eru í íþróttum. Ég sá
að það var ekki sama hvemig
þjálfaramir töluðu við krakkanna.
Eg gerði tilraunir á stráknum
mínum og sá fljótt að þær virkuðu
mjög vel. Hann hefur náð mjög
góðum árangri í sinni grein." t
- Á þessi tækni ekki við víðar
en í íþróttum?
^Jú, ég vil meina að þeir sem
fara í gegnum námskeiðið geti
nýtt sér þetta alls staðar, bæði í
einkalífinu, í vinnunni, skóla og
víðar. “
Ég aðstoðaði
efstu lið FH og
Akranes