Morgunblaðið - 09.01.1999, Page 39

MORGUNBLAÐIÐ
,nds og Lúxemborgar
HÉR má sjá eina af CL-44-flugvélum Loftleiða við gömlu
flugstöðvarbygginguna í Lúxemborg.
nærn
ngusög'u
; ~' 1 fjögurra hreyfla vélar en mun stærri,
tóku 160 farþega og 189 eftir að þær

áætlunarfluginu í maí 1955. Efst er
lugsson, hlið við hlið eim Sigurður
'an Agnar Kofoed-Hansen flugmála-
gólfur Jónsson samgönguráðherra.
'erið allt að fjórar Flugleiðaþotur í
‘kin upp úr 1980 þegar „átturnar“
neríkufluginu.
voru lengdar. Rak félagið fjórar af
lengri gerðinni og eina stutta. Þessar
vélar þjónuðu á Lúxemborgarleiðinni
og öðrum áfangastöðum Loftleiða allt
til 1970 þegar félagið tekur fyrstu tvær
DC-8-63-þotumar á kaupleigu. Þær
gátu borið 249 farþega og voru notaðar
langt fram yfir sameiningu félaganna
allt til ársloka 1990 þegar stjóm Flug-
leiða hóf endumýjun flugflotans með
Boeing 737- og síðar 757-þotum. Hafa
757-200-þotur síðan verið notaðar á
þessari leið en þær taka 189 farþega.
Breyttar markaðsaðstæður
Af hverju er hætt nú? Ástæðumar
eru ýmsar rétt eins og þegar flugið
hófst fjTÍr hátt í 50 ámm. Markaðurinn
beggja vegna Atlantshafsins er breytL
ur. Straumurinn um Norður-Atlants-
haflð liggm- nú ekki bara til Lúxem-
borgar en árin 1980 til 1990 var allt að
93% farþega Flugleiða á þeirri leið. Síð-
ustu árin hefur hlutfall farþega um
Lúxemborg í Norður-Atlantshafsflutn-
ingunum verið um 20%. Ferðimar vom
fjórar og fimm á dag þegar mest var en
hafa verið fimm í viku nú síðasta miss-
erið. Nú era fleiri áfangastaðir komnir
tfl og félagið er ekki lengur einungis
lággjaldaflugfélag heldur í almennri
samkeppni um flugfarþega milli borga í
Evrópu og Bandaríkjunum.
Segja má að breytingin hafi byrjað
fyrir hátt í áratug þegar Flugleiðir
ákváðu að miðstöð tengiflugs félagsins
yrði í Keflavík en ekki Lúxemborg.
Bandaiíkjamenn vilja fara beint til
áfangastaða sinna í Evrópu og með
góðri tengingu um Keflavík geta Flug-
leiðfr nú boðið þeim að fara til Norður-
landanna, Bretlands og meginlands
Evrópu á tiltölulega fljótlegan og þægi-
legan hátt. Lúxemborg er ekki lengur
eitt hliðið að Evrópu og því verður að
bjóða fleiri áfangastaði og hefur félagið
undanfarin ár bætt nokkmm við. Saga
Flugleiða og Loftleiða áður var mjög
tengd flugsögu Lúxemborgar og víst
studdi ríkið félagið þegar erfiðleikar
steðjuðu að rekstrinum og felldi m.a.
niður lendingargjöld í Lúxemborg um
tíma. Flutningarnir hafa gegnum árin
fært Lúxemborgurum aukin viðskipti
og atvinnutækifæri þannig að Flugleið-
ir hafa verið bæði þiggjendur og gef-
endur í þessum efnum.
Kaflaskil era framundan í samskipta-
sögu Lúxemborgar og Islands. Flug-
leiðavél fer í dag síðustu áætlunarferð
sína og þurfa menn því framvegis að
haga ferðum sínum á annan hátt milli
þessara staða. Luxair hefur tilkynnt að
það muni hefja áætlunarflug hingað í
mars og haida því uppi yfir sumarið. Og
víst er að áfram verður hægt að ferðast
milli Islands og Lúxemborgar þótt leið-
in verði kannski krókóttari en verið hef-
ur og fínna verði aðrar flugleiðfr.
LAUGARDAGUR 9. JANÚAR 1999 39
Samkomulag í meirihluta sjávarútvegsnefndar um veiðar smábáta

i ■ I
‘á 3 fM| b 1
i r .! Æúk

Geta valið milli mis-
munandi sóknardaga-
kerfa og aflamarks
Samkomulag náðist í gær milli fulltrúa
stjórnarmeirihlutans 1 sjávarútvegsnefnd AI-
þingis og sjávarútvegs- og utanríkisráðherra
um breytingartillögur við frumvarp sjávarút-
vegsráðherra um stjórn fiskveiða varðandi
fiskveiðistjórnun smábáta.
VARÐ niðurstaða meirihlut-
ans í sjávarútvegsnefnd sú
í gær, að í frumvarpinu
verði smábátaeigendum
gefínn kostur á að velja á milli þeirr-
ar leiðar sem fólst í tillögu sjávarút-
vegsnefndar, sem kynnt var sl. mið-
vikudag og þess kerfis sem Lands-
samband smábátaeigenda lagði til og
telur sig hafa náð samkomulagi um
við sjávarútvegsráðuneytið. Verður
niðurstaðan kynnt fulltrúum minni-
hlutans á fundi sjávarútvegsnefndar
sem hefst kl. 10 í dag.
I meginatriðum felst í breytingar-
tillögunum að smábátasjómenn í
sóknardagakerfinu geti valið á milli
þess annars vegar að framlengja
veiðikerfi sóknardagabáta í tvö fisk-
veiðiár til viðbótar, þar sem hand-
færabátar fengju að róa 40 daga á
ári en línu- og handfærabátar í 32
daga.
Jafnframt yrði sett 30 tonna
þorskaflahámark á hvern bát. Sókn-
ardagakerfið yrði þannig framlengt
til 1. september árið 2000 en að því
loknu færu þeir inn í aflahámarks-
kerfið. Gert er þó ráð fyrir að þeir
sem það vilja geti flust strax yfir í
þorskaflahámarkskerfi þar sem mið-
að yrði við við aflareynslu. Þetta er
sú leið sem fulltrúar Landssambands
smábátaeigenda (LS) hafa lagt
áherslu á og segjast hafa náð sam-
komulagi um við sjávaiútvegsráðu-
neytið.
Hins vegar stendur smábátaeig-
endum svo til boða skv. samkomu-
laginu að velja þá leið sem sam-
komulag hafði náðst um í sjávarút-
vegsnefnd sl. miðvikudag. Sú tillaga
felur með sama hætti í sér að þeir
sem það vilja geti flust yfir í
þorskaflahámarkskerfi en sóknar-
dagakerfið verði framlengt í tvö ár
og bátunum yrði heimilt að veiða á
handfæri í 23 daga á ári, aðeins yfir
sumartímann á tímabilinu frá 1. apr-
íl til 30. september. Ekkert aflahá-
mark yrði sett á veiðarnar. Sóknar-
dagar verði bundnir kennitölu smá-
bátaeigenda en ekki útgerð eða bát.
Þeir yrðu þannig framseljanlegir og
smábátaeigendum heimilt að leigja
sóknardaga eða selja þá eða kaupa
varanlega. Fari afli yfir ákveðin
mörk fækki hins vegar sóknardög-
unum.
Sjávarútvegsnefnd hefur unnið að
breytingartillögum við frumvörpin
frá því milli jóla og nýárs. Skv. heim-
ildum blaðsins kom hins vegar í ljós
að Landssamband smábátaeigenda
hafði átt í viðræðum við sjávarút-
vegsráðuneytið um aðrar breytingar
sem áttu að styrkja stöðu smábáta-
eigenda.
Akveðið var um áramót að Krist-
inn H. Gunnarsson, formaður sjávar-
útvegsnefndar, og Ámi R. Árnason
varaformaður létu gera samanburð á
þessum tveimur leiðum, þ.e. annai’s
vegar á samkomulagsdrögum ráðu-
neytisins og LS og hins vegar á hug-
myndum sjávarútvegsnefndar. Voru
Þorsteinn Pálsson sjávarútvegsráð-
herra og Halldór Ásgrímsson, utan-
ríkisráðherra og formaður Fram-
sóknarflokksins, skipaðir af hálfu
ríkisstjómarinnar til að vinna með
nefndinni.
Síðastliðinn þriðjudag lá svo nið-
urstaða úr samanburðinum fyrir og
var það mat manna að það hefði lítil
áhrif á heildarveiði smábáta hvor
leiðin yrði fyrir valinu. í framhaldi af
því var svo samþykkt á fundi fulltrúa
stjómarflokkanna í sjávarútvegs-
nefnd og ráðherra sl. miðvikudag að
velja þá leið sem sjávarútvegsnefnd
hafði lagt til. Var sú leið þessu næst
samþykkt á þingflokksfundum
beggja stjórnarfiokkanna síðdegis og
jafnframt var niðurstaðan kynnt full-
tiúum stjórnarandstöðunnar sem
breytingartillögur meirihluta sjávar-
útvegsnefndar við frumvarpið. Síðar
um kvöldið kom hins vegar í ljós
hörð andstaða fulltrúa Landssam-
bands smábátaeigenda við þessar
breytingatillögur nefndarinnar.
Vakti þessi afstaða mikla undrun
meðal fulltrúa í sjávarútvegsnefnd.
Sjávarútvegsnefnd fundaði stíft
allan fimmtudaginn og síðdegis var
haldinn þingflokksfundur í Sjálfstæð-
isflokknum. Var þar greint frá bréfi
sem formaður og framkvæmdastjóri
Landssambands smábátaeigenda
sendu sjávaiútvegsnefnd sama dag,
þar sem þeir lýsa mikilli andstöðu við
breytingartillögur nefndarinnar, sem
þeir sögðu mun lakari kost en þann
sem Landssambandið hefði rætt um
við sjávarútvegsráðuneytið.
Bréf LS olli straumhvörfum
í bréfinu segir að þær hugmyndir
sem sjávarútvegsnefnd hafði kynnt
gengju í aðalatriðum verulega á
skjön við niðurstöður úr viðræðum
Landssambandsins við sjávarútvegs-
ráðherra. „Við fógnum því að vilji er
fyrir hendi til að varðveita sóknar-
dagakerfi smábáta. En sóknardaga-.
kerfi þar sem ekkert „gólf ‘ er í daga-
fjöldanum er óviðunandi. Slíkt kerfi
mun einungis hafa í för með sér
áframhaldandi óvissu, en af henni
hafa félagsmenn LS fengið sig
fullsadda. Undirritaðir fullyrða að
það muni koma félagsmönnum þeirra
betur að fara inn á aflahámarkskerfi
en í það sóknardagakerfi sem um
getur í tillögum meirihluta sjávarút-
vegsnefndar. Rétt er að taka fram að
það sem hér er sagt er skoðun sem
rekja má til dóms Hæstaréttar um að
atvinnuréttindi smábátaeigenda
verði ekki varin nema með framselj-
anlegum veiðirétti," segir í bréfi for-
manns og framkvæmdastjóra LS.
Skiptar skoðanir
Mjög skiptar skoðanir komu fram
á þingflokksfundi sjálfstæðismanna
vegna þessarar nýju stöðu. Vildu
m.a. Þorsteinn Pálsson sjávarútvegs-
ráðherra, Ami R. Árnason og Guð-
mundur Hallvarðsson, sem eiga sæti
í sjávarútvegsnefnd o.fl. falla frá
breytingartillögum nefndarinnar
sem áður höfðu verið samþykktar,
og koma til móts við sjónarmið
Landssambands smábátaeigenda en
aðrir þingmenn vildu halda sig við
tillögumar eins og búið var að af-
greiða þær. I þeim hópi voru Einar
Oddur Kristjánsson og Vilhjálmur
Egilsson, sem báðir eiga sæti í sjáv-,
arútvegsnefnd.
Til stóð að afgreiða breytingartil-
lögur úr sjávamtvegsnefnd á
fimmtudagskvöldið en vegna þess
ági-einings sem upp var kominn var
öllum frekari fundahöldum frestað
og leitað var eftir óformlegum leið-
um að samkomulag í viðræðum
nefndarmanna og ráðherra á
fimmtudagskvöldið og í gærdag.
Lögðu þar þeir Einar Oddur og Vil-
hjálmur Egilsson fram tillögu til
samkomulags sem fól í sér að um-
ræddar tillögur yrðu báðar settar
inn í lögin sem valkostir þannig að
smábátaeigendum í sóknardagakerf-
inu yrði gefinn kostur á því að velja á
milli umræddra tveggja leiða innan
ákveðinna tímamarka eftir því sem
þeir teldu sér henta best. Náðist fullt
samkomulag um þessa niðurstöðu
innan meirihluta sjávaiútvegsnefnd-
ar og af hálfu ráðherra í gærdag. r