Fréttir frá Íslandi - 01.01.1875, Qupperneq 39

LANDSTJÓKN.
39
Mormónahjú ein í Vestmannacyjum, errildu giptast saman, sóttu til kon-
ungs um leyfi til að mega ganga í borgaralegt hjónaband, með pví
að þau höfðu eigi rjctt á að fá vígslu þjóðkirkjunnar, en stjórnarskráin
mælir svo fyrir, að enginn megi neins í missa af borgaralegum ijettind-
um, sakir trúarbragða sinna. petta leyfi var voitt mcð konungsúrskurði
25. okt., og var sýslumanninum í Vestmannaeyjum boðið að vígja hjú þessi
saman í þinghúsi lögsagnarumdœmisins fyrir opnum dyrum í votta viður-
vist, og rita gjörðina í hina venjulegu þingbók. Með því að engin islenzk
lög eru til um borgaralegt hjónaband, voru reglurnar um vígsluna teknar
eptir dönskum lögum um það efni, 13. apr. 1851, en jafnframt var sýslu-
manninum boðið að gæta skyldna þeirra, sem hvíla á prestum, cr gipta
hjón, samkvæmt tilskipun 30. apr. 1824. þetta hjónaband er hið íýrsta
borgaralegt hjónaband á íslandi.
Á embættaskipun landsins varð allmikil breyting. par til
er fyrst að telja ráðgjafaskiptin. í júnímánuði skipti konungur um
ráðuneyti, og varð þá Klein, íslands ráðherra, að fara frá stjóminni, með
því að hann var einnig dómsmála- eða lögstjórnarráðherra ríkisins. í stað
hans skipaði konungur Nellemann, kennara í lögfræði við háskólann í
Kaupmannahöfn, fyrir dómsmálaráðhcrra og ráðhcrra íslands. íslendingar
kunnu illa ráðgjafaskiptum þessum, með því að ráðherra sá, sem frá fór,
hafði traust þeirra, ekki sízt í fjárkláðamálinu, cr þá var einna mest á-
hugamál landsmanna; og yfir höfuð virtist það mjög óeðlilegt og ósann-
gjarnt, að íslandsráðherrann skyldi vera nokkuð háður þingþrasi Dana,
eins og alþingi hafði látið á sjer skilja, bæði í ávörpum til konungs og
fyrirspurnum til land3höfðingja, svo sem fyr er á vikið.
pá var og önnur tilhögun gjörð á landshöföingjadœminu.
í stað erindisbrjefs þess, er landshöfðingja var sett 29. júní 1872, var nú
gefin út auglýsing um vorksvið landshöfðingja, 22. febrúar. Verksvið það,
er honum með þessari auglýsingu cr markað, er að miklu leyti hið sama
sem hann áður liafði eptir erindisbijofinu, nema að því leyti sem breyt-
ingar þær, cr síðan cru orðnar á stjórnarhag og löggjöf landsins, gefa til-
efni til að brcyta störfum hans. Sjerstaklega er það athugandi, að veit-
ingarvaldið á prestaköllum er tckið frá stiptsyfirvöldunum og fengið í
hendur landshöfðingja, svo að hann vcitir hjer eptir, eptir tillögum bysk-
ups, öll þau prestaköll, er konungur eigi sjálfur veitir.
Engin breyting varð á amtmanna, sýslumanna og dómaraembættum.
pó varð sú nýbreytni, að landshöfðinginn skipaði 9. sept. Jón ritara Jóns-
son til að gegna um haustið og veturinn eptir störfum þeim viðvíkjandi
upprœting fjárkláðans í suðurhluta Gullbringusýslu og í Selvogshrepp og
úthluta Ölfushrepps í Árnessýslu, sem annars bera undir hlutaðeigandi
sýslumann; og 13. okt. rýmkaði landshöfðinginn svæði það, er ritarinn var
þannig settur yfir, með því einnig að gjöra hann að lögreglustjóra í
kláðamálinu íÁlptanes- og SeltjamameshreppumíGullbringusýslu,Reykja-
vík, Kjósarsýslu og öllum þeim hreppum í Ámessýslu, sem eru fyrir utan