Dagblaðið Vísir - DV - 07.05.1988, Blaðsíða 8

Dagblaðið Vísir - DV - 07.05.1988, Blaðsíða 8
LAUGARDAGUR 7. MAÍ 1988. Dillon lávarður er 15 ára strákur í Lundúnum: Tltillinn einn og nokkur málverk minna á ættína Oillon lávarður, sá 22. með því nafni, með mynd af forföður sinum sem sat einn eftirminnilegan vetur i Reykjavík. DV-myndir VAJ Valgerður A. Jóhannsdóttir, DV Jjundúnum; Flestir Reykvíkingar kannast við Dillons-hús sem stóð neðst yið Tún- göturia en er nú varðveitt á Árbæjar- safhi. Og Dillons-nafnið á sjálfsagt eftir að verða á vörum fleiri þegar nýtt gin, sem Áfengis- og tóbaks- verslun ríkisins hefur gefið nafnið Dillon lávarður, kemur á markaðinn. Færri þekkja hins yegar þá heillandi sögu sem býr að baki þessu nafni. Fyrir rúmum hundrað og flmmtíu árum kom ungur Breti, Arthur Ed- mund Denis Dulon, siðar Dillon lávarður, til íslands. Hann varð ást- fanginn af einni glæsilegustu konu staðarins, maddömu Sire Ottesen, og átti með henni eina dóttur, Henri- ettu. Af einhverjum ástæðum synj- uðu dönsk yfirvöld þeim um leyfi til að giftast og Dillon hvarf aftur til Bretlands, þó ekki fyrr en hann hafði byggt hús yfir ástkonu sína og barn. Samband við ísland áný Það tók örlaganornirnar langan tíma að koma Dillon-fjólskyldunni aftur í samband við ísland en með aðstoð Áfengis- og tóbaksverslunar- innar hafðist það. í sumar kemur núverandi Dillon lávarður, sem er aðeins 15 ára, í heimsókn ásamt móður sinni og systur. Forráðamenn áfengisverslunarinnar höfðu sam- band við lafði Jane Dillon og óskuðu eftir að fá að nota nafn fiölskyldunn- ar og buðu þeim síðan að kóma til íslands. „Ég varð ákaflega hissa. Ég hafði aldrei heyrt þessa sögu en þegar ég var komin yfir undrunina fannst mér þetta bara skemmtilegt og sjálfsagt að leyfa þeim að nota nafnið. Eg haföi samband við tengdamóður mína sem býr á Spáni og hún kannaðist við þetta. Hún sagði mér hvar ég gæti fundið skjöl um Arthur Dillon og ég fór strax að lesa mér til. Þetta er heillandi saga og við hlökkum óskap- lega til íslandsheimsóknarinnar," sagði laföi Dillon. Irskir aðalsmenn Dillonættin á rætur að rekja til írlands og er fjórða elsta írska aðals- fjölskyldan. Aðalsnafnbót hlaut fjölskyldan í byrjun sextándu aldar og Arthur Dillon íslandsfari var 16. lávarðurinn. Núverandi Dillon lá- varður, Henry Benedict Charles Dillon, kallaður Harry, er 22. í róð* inni. Um miðja 17. öld fluttist Dillon- fjölskyldan til Englands þar sem flestir Dillonar hafa búið síðan. Dill- on lávarður ellefti giftist enskri aðalskonu, laföi Charlottu Lee, árið 1744. Hún var einkadóttir og erfingi jarlsins af Litchfield og í gegnum þetta hjónaband komst hið stórglæsi- lega óðalssetur Lee-fjölskyldunnar í eigu Dillona. Dillon-fiölskyldan bjó að Ditchley, eins og setrið heitir, í nær tvær aldir og þar var Arthur Dillon alinn upp. Honum hlýtur að hafa fundist Reykjavík, sem samanstóð af fáein- um húsum á þessum tíma, hálfgerð- ur kotbær. Af myndum, sem lafði Jane á af setrinu, er ljóst að Dillonar bjuggu mjög ríkmannlega. Vellauðug fjölskylda „Fjölskyldan var vellauðug. Þau myndu snúa sér við í gröfinni ef þau sæju hvernig við lifum núna," sagði lafði Dillon. „Eins og svo margar þessara gömlu fjölskyldna gengu Dillonar í gegnum ýmsa erfiðleika. Þeir voru úr takt við tímann, gerðu sér ekki grein fyrir mikilvægi þess að mennta börnin sín og töpuðu fé fyrir mistök í fjármálum. Nú er ekk- ert eftir nema titillinn og nokkur málverk." Ditchley, sem er í Oxfordshire, var selt árið 1932 og er nú ensk-amerískt Sjálf er Jane mjög listræn og skap- andi manneskja og heimili Dillon- fjölskyldunnar ber þess merki. Þau búa í gömlu vöruhúsi sem lafði Jane lét breyta í íbúð og gerði upp eftir sínu höfði. íbúðin er mjög óvenjuleg en að sama skapi smekkleg. En þar er fátt að finna sem minnir á forna frægð gamallar aðalsfjölskyldu. Jane Dillon sagði þeirra líf í litlu frábrugð- ið lífi annarra ósköp venjulegra Breta. Charles og Jane kynntust þegar þau voru við nám í Konunglega breska listaskólanum í Lundúnum. Jane er ekki af aðalsættum og ég spurði hana hvort titill Charles heföi skipt einhverju máli í hennar augum. „Mín fyrstu viðbrögð, þegar Charles bað mig að giftast sér, voru að segja nei, ég gæti það ekki. Ég veit ekki alveg sjálf af hverju. Mér fannst ein- Lafði Jane Dillon er auglýsingateiknari í Lundúnum. Hún er væntanleg með börnum sinum til íslands í sumar. ráðstefhusetur. Að sögn laföi Jane notaði Churchill forsætisráðherra setrið stundum undir leynifundi í seinni heimsstyrjöldinni. Það er opið almenningi til sýnis nokkrum sinn- um á ári og þar hanga málverk af óllum Dillonum fram á þennan dag. Málverkin tilheyra Harry, núver- andi Dillon lávarði, en þar sem fjólskyldan hafði ekki aðstóðu til að geyma þau var ákveðið að koma þeim fyrir að Ditchley. „Okkur fannst best að koma mál- verkunum fyrir þar sem þau eiga í raun heima. Á setrinu fá þau að njóta sín og eru vel tryggð. En málverkin eru.eign Harrys engu að síður," sagði lafði DiUon. Giftust af ást Lafði Jane býr ásamt börnunum sínum, Harry og Beatriee, sem er níu ára, í suðausturhluta Lundúna. Hún er húsgagnahönnuður eins og maður hennar heitinn var en þau störfuðu saman þar til Charles Dillon lést árið 1982. „Charles var ákaflega fær og verk hans eru enn framleidd og seld um óll Bandaríkin. Hann var líka mjög góður málari og hefði lagt máíaralist- ina fyrir sig ef hann hefði talið mögulegt að lifa af henni," sagði lafói Jane. hvern veginn að allt hlyti að verða svo erfitt. Fjölskyldu hans líkaði ágætlega við mig en hún hefði orðið enn ánægðari ef hann hefði valið ein- hverja af aðalsættum. Það er alla- vega öruggt að við giftumst af ást," svaraði hún. „Foreldrar mínir sögðu einfaldlega að svo lengi sem ég væri hamingjusöm þá væru þau ánægð. En þau voru algjörlega ósnortin af uppruna hans. Faðir minn hafði mik- inn sögulegan áhuga á Dillon-ættinni og honum fannst Charles dásamleg- ur maður." Lávarður og ljósmyndari Lafði Dillon sagði að í fyrstu hefði líf þeirra í engu breyst en eftir að faðir Charles dó og hann tók við lá- varðartigninni heföi verið þrýst á þau að haga sér á ákveðinn hátt. „Við vorum bæði listamenn, skapandi fólk og afskaplega fjarri okkur að vera einhverjir taglhnýtingar. Áhugamál okkar fjarlægði okkur frá uppruna okkar. Félagslíf aðalsins, kvöldverð- arboðin og dansleikirnir höfðuðu lítið til okkar." Lafði Dillon sagði að breski aðall- inn héldi mikið saman. „Það er að sumu leyti skiljanlegt. Líkur sækir líkan heim. Þér líður betur innan um fólk sem kemur úr sams konar um- hverfi og hefur sömu áhugamál," sagði hún. Dillon lávarður og lafði Dillon höfðu hins vegar lítið sam- neyti við aðalinn. „Charles var feiminn maöur. Ef ég hefði komið úr sams konar umhverfi og hann og hvatt hann til að hafa samband við aðalinn þá hefði hann kannski gert það. Ég hafði bara eng- an áhuga á því. En það verður gaman að fylgjast með hvaða stefnu krakk- arnir taka í þessu," sagði lafði Jane. Harry, sem tók við lávarðarnafn- bótinni þegar faðir hans lést, þá aðeins ellefu ára, er fjarska áhuga- laus um titilinn. „Þetta skiptir mig engu máh," sagði hann. Hann sagðist helst kjósa að segja kunningjum sín- um ekki frá því að hann væri lávarð- ur. Sumir vissu það en það breytti í engu framkomu þeirra gagnvart honum. Harry hefur mestan áhuga á að verða Ijósmyndari þegar hann verður stór og eyðir miklum tima í að taka myndir og framkalla. „Hann er nokkuð góður," sagði móöir hans. Hún sagði Harry hafa áhuga á fjöl- skyldunni frá sögulegu sjónarmiði og vera hreykinn af því að vera af- komandi þessarar gömlu ættar. Beatrice væri meira upp með sér yfir nafhbótinni. Hún sagði einnig að það breytti engu varðandi uppeldi barn- anna að þau væru af aðalsættum. „Ég segi þeim að þau eigi fyrst og fremst aö vera þau sjálf. Fjölskyldu- tengslin koma á eftir. Ég vona bara að þau verði heiðarlegar og góðar manneskjur." Snobbaðir Englendingar „Að mörgu leyti er þetta ein- kennileg aðstaða sem við erum í. Harry hefur ekki rétt á sæti í lá- varðadeild breska þingsins vegna þess að ættin er írsk. Hann á rétt á að sirja á tröppunum eins og það er kallað. Það þýðir að hann má sækja þingfundi í deildinni og hlusta hve- nær sem honum þóknast en hann má ekki tala þar. Allt sem stendur eftir er titillinn og nokkur málverk og skjól. Landareignin er-farin og ættaróðalið einnig. Samt sem áður væri fjóldi manns reiðubúinn til að gefa af sér hægri höndina til þess að mega kalla sig Dillon lávarð. Eng- lendingar eru hræðilega snobbaðir. Ef ég er kynnt sem frú Dillon eru viðbrögð fólks allt önnur en þegar lafðititlinum er skeytt framan við," sagði lafði Dillon. „Ég hef stundum velt því fyrir mér að losa mig við titilinn en einhverra hluta vegna get ég ekki fengið mig til þess. Eg er ekki frú Dillon heldur lafði Dillon. Og sama gildir um Harry. Hvort sem honum likar betur eða verr þá er hann lávarður. Lafði Dillon bætti því einnig brosandi við að það væri eingöngu fyrir þessi fjöl- skyldutengsl sem þau væru á leiðinni í sumarfrí til íslands. > A slóðir forfeðranna Þegar viö flettum í gegnum skjöl Arthurs Dillons kom í ljós að þetta var ekki í fyrsta skipti sem íslending- ur hafði sýnt áhuga á þessari sögu. Lárus Sigurbjórnsson, sem var safn- vörður á Árbæjarsafni um árabil, hafði staðið í bréfaskiptum við tengdafóður laföi Dillon árið 1969. Lárus samdi leikrit um ástir Sire Bergmann Ottesen og Dillons lávarð- ar sem birtist i lesbók Morgunblaðs- ins árið 1970. í viðtali, sem þá var tekið viö Lárus, segir hann meðal annars: „Hjá mér vaknaði sú eðlilega ástríða að safna gömlum munum, og það er meðal annars þess vegna, að til er Árbæjarsafn. Þangað fengum við Dillons-hús árið 1961. Þá fór ég að kynna mér sögu hússins eftir skjölum og skilríkjum og meðal þess sem fyrir augu mín bar var erfðaskrá Dillons. Ég setti mig í samband við núverandi Dillon lávarð til að henda reiður á ýmsum hlutum og komast sem næst sannleikanum. Hann sendi mér ekki einungis afrit af bréfum langafa síns, til móður hans, heldur bauð hann mér heim til sín á írlandi og þá sá ég gripi sem Sire Ottesen hefur áreiðanlega farið höndum um. Þar á meðal voru tvær tóbakspontur, en konur notuðu tóbak í þá daga, það þótti fínt." Vetur á íslandi í bréfi Lárusar til Michaels, þá- verandi Dillons lávarðar, kemur fram að fátt eitt var vitað um persón- una Arthur Dillon. Hann hafði verið feiminn ungur sjentilmaður, algjör- lega heillaður af hinni fráskildu maddömu Ottesen sem var 12 árum eldri en haim. Upphaflegt erindi Dill- ons til íslands var að skrifa bók um landiö sem hann og gerði og kallaði Vetur á íslandi. Hann segir lítið um sjálfan sig í þeirri bók og minnist ekki á maddömu Ottesen. Á bréfum Dillons til móður hans er einnig fátt að græða. Hann minnist aldrei orði á ástkonu sína né á dóttur þeirra. í bréfi Lárusar kemur þó fram að aldr- ei hafi leikið nokkur vafi á að Dillon viðurkenndi Henriettu. Þar kemur einnig fram að Henrietta fór til Bret- lands og hafði samband við fjölskyld- una, sennilegast árið 1871. Arthur Dillon yfirgaf ísland eftir nokkurra ára dvöl. Árið 1843 giftist hann enskri konu, Ellen Adderly, og átti með henni tvo drengi. Hann lést í janúar 1892 og tók elsti sonur hans, Conrad, þá við lávarðartitlinum. „Þetta er ákaflega skemmtileg saga. Verst að vita ekki meira," sagði lafði Dillon. Hún sagði að eftir að hún heyrði um ævintýri Arthurs heföi hún dustað rykið af gamalli mynd sem til var af honum og nú trónar hann uppi á vegg með 17. Dilloninn til annarrar hhðar og þann 18. til hinnar. Og í sumar gefst núverandi Dillon lávarði tækifæri til að feta í fótspor forfóður síns og spránga um miðbæ Reykjavíkur. Og hver veit nema fiölskyldan bregði sér á Árbæj- arsafn og skoði húsið sem Dillon byggði yfir konuna sem hann elskaöi svo mjög og dótturina sem hann sá svo lítið af. -VAJ
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.