Morgunblaðið - 04.12.2003, Blaðsíða 2
FRÉTTIR
2 FIMMTUDAGUR 4. DESEMBER 2003 MORGUNBLAÐIÐ
SMYGLUÐU KÓKAÍNI
Tveir karlmenn voru staðnir að
því að reyna að smygla tæpum 400
grömmum af kókaíni í gegnum
Leifsstöð á þriðjudag. Mennirnir
tengjast sínu hnefaleikafélaginu
hvor og er annar þeirra þjálfari í
fullu starfi.
Áhersla á atvinnuöryggi
Verslunarmenn hafa miklar
áhyggjur af atvinnuöryggi sínu, en
verulegt atvinnuleysi hefur verið
meðal félagsmanna VR undanfarið.
Í könnun Gallup kemur fram að fé-
lagsmenn telja atvinnuöryggi með
því mikilvægasta sem þarf að huga
að í komandi kjarasamningum.
Kostnaður ljós í apríl
Í greinargerð Tryggingastofn-
unar frá 10. apríl kemur fram að
kostnaður við samkomulag öryrkja
og stjórnvalda um hækkun lífeyris
ungra öryrkja er um 1,4 milljarðar
króna.
Ódýrt vinnuafl heft
Stjórnarflokkarnir og flestir
stjórnarandstöðuflokkanna í Dan-
mörku hafa náð samkomulagi um
aðgerðir til að hefta straum ódýrs
vinnuafls til landsins eftir stækkun
Evrópusambandsins í maí. Verka-
lýðssamtök og atvinnurekendur í
Danmörku fögnuðu samkomulaginu,
en það á að torvelda fólki frá Austur-
Evrópulöndum að fá atvinnuleyfi og
aðgang að velferðarkerfinu.
4. desember 2003
Veiðar á trjónukrabba eru hafnar við
landið og lofa þær góðu. Færeyskur
útgerðarmaður hafnar kvótakerfinu
Landiðogmiðin
Sérblað um sjávarútveg
úrverinu
UM JÓL er jafnan mikil sala á
rækju í Bretlandi, sem er lang-
stærsti markaður fyrir rækju frá
Íslandi. Magnús Þ. Magnússon,
sölustjóri hjá Brimi, segir á heima-
síðu ÚA, að megnið af þeirri rækju
sem selst í stórmörkuðum núna á
síðustu vikum fyrir jól sé komið í
dreifingu út í stórmarkaðina.
„Það má segja að salan hafi
gengið ágætlega. Nú er bara að
vona að væntingar innkaupamanna
í stórmörkuðum um sölu gangi eft-
ir. Stærstu vikurnar í sölu eru enn
eftir. Verðin eru þó sem fyrr held-
ur lág, en nokkuð stöðug. Í stórum
dráttum má segja að verð á rækju
sé ekki ósvipað og það var á þess-
um tíma í fyrra í erlendri mynt.
Stóra rækjan hefur þó lækkað tölu-
vert mikið í verði á þessu ári vegna
mikils framboðs, millistærðin hefur
staðið í stað en smárækjan hefur
eilítið hækkað í verði,“ segir Magn-
ús.
Rækjumarkaðurinn í Bretlandi
er um 38 þúsund tonn á ári. Þar af
má ætla að Íslendingar framleiði
um 18.000 tonn. „Það er rík hefð
fyrir rækjuneyslu í Bretlandi, t.d. í
forrétti og samlokur – rækjusam-
lokan er ein sú vinsælasta hér,“
segir Magnús sem hefur flutt sig
um set og starfar nú í hjarta
rækjumarkaðarins, hjá Boyd Line í
Hull í Bretlandi.
„Hér heima hefur hráefnisverð
hækkað gríðarlega að undanförnu
og gert framleiðendum mjög erfitt
fyrir, en hráefnið hækkar jafnan í
verði á þessum árstíma í takt við
dvínandi veiði og þar með minnk-
andi framboð,“ segir á heimasíð-
unni.
Sala á rækju gengur ágætlega
VERÐ á flökum af kyrrahafs-
þorski er lágt um þessar mundir,
eða komið niður í 2,75 dollara á
pundið af lausfrystum, roð- og bein-
lausum flökum. Verðið fór yfir þrjá
dollara á tímabili í sumar, en jafnan
þegar það gerist, gætir kauptregðu
og verðið lækkar á ný.
Þetta háa verð á flökunum í sum-
ar leiddi til þess að margir fram-
leiðendur í Alaska lögðu meiri
áherzlu á flakaframleiðslu en á
heilfrystan hausaðan fisk. Með
auknu framboði lækkaði verðið á
flökunum. Verð á heilfrysta fisk-
inum hefur hins vegar verið mjög
gott, hefur farið úr 1,15 dollurum á
pundið í 1,25 dollara á pundið, eða
nálægt 190 krónum á kílóið. Kín-
verjar halda áfram að auka inn-
flutning á tvífrystum flökum til
Bandaríkjanna. Bandaríkjamenn
eiga erfitt að skilja hvernig Kín-
verjar geta haft eitthvað upp úr því
að selja flökin á minna en 2 dollara
pundið, þegar hausaður og slægður
togaraþorskur er seldur á 85 sent
pundið FOB í Alaska. Upp úr miðju
þessu ári hafði innflutningur frá
Kína aukizt um 34% og náði 16
milljónum punda eða um 7.300
tonnum. Innflutningur á flökum af
atlantshafsþorski hafði dregizt
saman um 5% í lok júlí og var innan
við þúsund tonn. Um tveir þriðju
hlutar þess voru fluttir inn frá Ís-
landi. Gert er ráð fyrir að verð á
flökum af kyrrahafsþorski verði
hagstætt kaupendum áfram.
Lágt verð á þorski
MEIRA magn af fiski hefur farið
um fiskmarkaði landsins það sem
af er árinu en á sama tíma síðasta
árs, en verðmæti þess hefur hins
vegar dregist saman um nærri
fimmtung. Mest hefur verð
lækkað á ýsu, eða um 42%.
Alls voru seld 86.373 tonn af
fiski á fiskmörkuðum landsins á
fyrstu 11 mánuðum ársins sem er
ríflega 2,5% aukning frá sama tíma
síðasta árs. Alls nam verðmæti
aflans sem fór um markaðina um
10.687 milljónum króna og hefur
það dregist saman um 17% frá
fyrra ári.
Mest hefur farið um fiskmark-
aðina af þorski, eða um 33.294 tonn
sem er um 2.500 tonnum minna
magn en í fyrra. Verðmæti þorsks-
ins nemur um 5,4 milljörðum króna
og er nærri einum milljarði króna
minni verðmæti en í fyrra. Með-
alverð á slægðum þorski er á tíma-
bilinu 189 krónur fyrir kílóið sem
er 3,5% lækkun.
Þá hafa um 17.729 tonn af ýsu
farið um fiskmarkaðina það sem af
er árinu en það er 3 þúsund tonn-
um meira magn en á síðasta ári.
Verðmæti ýsunnar hefur hins veg-
ar lækkað umtalsvert, er það sem
af er árinu um 1,9 milljarðar króna
en var í fyrra um 2,6 milljarðar
króna. Meðalverð á slægðri ýsu er
á þessu ári 105,64 krónur fyrir
kílóið og hefur það lækkað um 42%
frá því í fyrra.
Verð á ufsa hefur einnig lækk-
að umtalsvert á fiskmörkuðunum
eða um 30% en meðalverðið það
sem af er þessu ári er um 46,68
krónur. Alls voru seld tæp 6.486
tonn af ufsa á fiskmörkuðum lands-
ins á fyrstu 11 mánuðum ársins,
fyrir rúmar 274 milljónir króna en
það er 23% aukning í magni en
nærri 13% lækkun í verðmætum.
Fiskmarkaðirnir hafa selt um
7.569 tonn af steinbít það sem af er
árinu, fyrir um 793 milljónir króna.
Þrátt fyrir að það sé 17% aukning í
magni er verðmætið nánast það
sama og á sama tíma í fyrra. Með-
alverð á slægðum steinbít var á
tímabilinu 116,6 krónur fyrir kílóið
sem er ríflega 13% lækkun frá því í
fyrra.
Meira magn en
minni verðmæti
Meðalverð á ýsu hefur lækkað um 42% á fiskmörkuðum á árinu
Spjaldadælur
Einfaldar, tvöfaldar, þrefaldar
Stærðir: 6 - 227 cm3/sn.
T6 240 bar, T7 300 bar
Spilverk ehf.
Skemmuvegi 8, 200 Kópavogi,
sími. 544 5600, fax. 544 5301
PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS FIMMTUDAGUR 4. DESEMBER 2003 Á netinu mbl.is/vidskipti BLAÐ B
– traustur samstarfsa›ili í fjármögnun
Sér›u atvinnutæki›
sem flig langar í?
Getur flú n‡tt
skattfrádrátt
me› flví a› f
járfesta
í atvinnutæk
jum
fyrir áramót?
Glitnir er sérfræ›ingur í fjármögnun atvinnutækja. Rétt val á fjármögnun
getur skipt miklu um heildarkostna› vi› fjárfestingu. Glitnir b‡›ur fjórar
ólíkar lei›ir vi› fjármögnun atvinnutækja. Umsóknir eru afgreiddar
á skjótan hátt flegar nau›synleg gögn liggja fyrir.
Haf›u samband vi› rá›gjafa Glitnis e›a kíktu á
www.glitnir.is og fá›u a›sto› vi› a› velja flá
fjármögnunarlei› sem hentar best.
Tala›u vi› sérfræ›ing!
Glitnir – traustur samstarfsa›ili
í fjármögnun atvinnutækja.
VIÐSKIPTABLAÐ MORGUNBLAÐSINS
S É R B L A Ð U M V I Ð S K I P T I , E F N A H A G S M Á L O G A T V I N N U L Í F Á S A M T S J Á V A R Ú T V E G S B L A Ð I
Markaðssetning Íslands
Viðtal við Kára Kárason hjá Flugleiðahótelum 10
Réttur minnihluta
Staða minnihluta í hlutafélögum 12
AÐHALD OG ENDUR-
SKIPULAGNING
ÞJÓNUSTU- og færslugjöld af
notkun debetkorta í verslunum
gætu numið um einum milljarði
króna á þessu ári. Handhafar de-
betkorta á Íslandi greiða
12 til 13 krónur í færslu-
gjöld fyrir hvert skipti
sem greitt er fyrir vöru
og þjónustu með debet-
korti. Þá greiða seljendur
vöru og þjónustu á bilinu
0,2 til 0,8% þjónustugjöld á
hverja debetkortafærslu,
þó að hámarki 190 krónur á
færslu.
Í Danmörku eru hvorki innheimt
færslugjöld né þjónustugjöld og í
Svíþjóð eru innheimt föst þjónustu-
gjöld en engin færslugjöld.
Árgjöldin hærri erlendis
Íslenskir debetkorthafar greiða auk
færslugjalda árgjald debetkorts
sem nemur 250 til 275 krónum,
samkvæmt gjaldskrám Íslands-
banka, Landsbanka, Kaupþings
Búnaðarbanka, SPRON og s24.is.
Úttektir í hraðbönkum innanlands
eru íslenskum korthöfum að kostn-
aðarlausu.
Í Svíþjóð greiðir kaupandinn ekk-
ert færslugjald, samkvæmt upplýs-
ingum frá Nordea Bank, SEB og
Handelsbanken. Ekki er heldur
tekið gjald fyrir úttekt úr hrað-
banka innanlands. Árgjald kortsins
hjá þessum bönkum er allt frá því
að vera ekkert upp í tæpar 2.900
krónur (288 SEK).
Í Noregi er árgjald debetkorts
allt að því að vera u.þ.b. 1.400 krón-
ur (125 NOK). Þar í landi eru
færslugjöld korthafa á bilinu 16 til
22 krónur (um 1,5 til 2
NOK), samkvæmt upplýs-
ingum frá Nordea bankan-
um í Noregi. Úttekt í hrað-
banka innanlands er
gjaldfrjáls.
Í Danmörku er svokall-
að Dankort langút-
breiddasta debetkortið.
Samkvæmt upplýsingum
frá Dankort greiðir kortaeigandinn
(kaupandinn) ekkert gjald fyrir
færslur enda ekki heimilt sam-
kvæmt lögum. Fyrir úttekt úr hrað-
banka er venjulega ekki greitt
nema um sé að ræða hraðbanka
annarra banka en þess sem korthafi
skiptir við. Árgjald af debetkortum
er allt frá því að vera ekkert upp í
að vera um 1.800 krónur (150
DKK).
Þjónustugjöld jafnan
föst tala
Þjónustugjöld seljenda vöru og
þjónustu hér á landi eru prósentu-
tengd, á bilinu 0,2 til 0,8%, þó að
lágmarki 3 krónur og að hámarki
190 krónur hver færsla hjá Eu-
ropay og að lágmarki 5 krónur og
að hámarki 110 krónur hjá Visa,
samkvæmt upplýsingum frá Visa,
Europay og Kortaþjónustunni, sem
tekur fast 60 króna gjald af Visa-
debetfærslum.
Í Svíþjóð greiða seljendur jafnan
fast þjónustugjald á hverja færslu,
sem er um 8 krónur á færslu þegar
um matvöru er að ræða en um 24
krónur fyrir aðra vöru, samkvæmt
upplýsingum úr skýrslu EuroCom-
merce í Brussel.
Í Danmörku eru ekki innheimt
þjónustugjöld af söluaðilum vegna
hinna svokölluðu Dankorta, sem eru
algengustu debetkortin þar í landi,
enda er ekki heimilt að innheimta
slík gjöld. Þó hefur verið tekin
ákvörðun um að frá ársbyrjun 2005
verði þjónustugjald af seljendum,
sem nemur um 6 krónum á færslu
(0,5 DKK).
Í Finnlandi kostar hver færsla
söluaðilann allt að u.þ.b. 5 krónum
eða allt að 0,03%. Ekki fengust upp-
lýsingar um þjónustugjöld í Noregi.
Færslugjöldin
skila 400 mkr.
Heildarvelta á debetkortum nam
333 milljörðum króna á árinu 2002
og á fyrstu tíu mánuðum þessa árs
nam veltan 295 milljónum króna,
samkvæmt Hagtölum Seðlabanka
Íslands. Þar af nam debetkortavelt-
an í verslun innanlands 111 millj-
örðum króna fram til októberloka á
þessu ári.
Samkvæmt upplýsingum Morg-
unblaðsins er algengt að þjónustu-
gjöld séu um 0,6 til 0,7%. En miðað
við að þjónustugjöld séu að með-
altali 0,4% má gera ráð fyrir að
þjónustugjöld verslana af debet-
kortum nemi alls um 440 milljónum
króna á tímabilinu en hafi numið
tæpum 500 milljónum á árinu 2002.
Fjöldi færslna á debetkort voru
44,7 milljónir á árinu 2002 og 39,4
milljónir frá janúar til loka október
í ár. Þar af voru tæplega 38 millj-
ónir færslna vegna verslunar árið
2002 og 33,5 milljónir á þessu ári.
Þetta þýðir að færslugjöld kort-
hafa vegna viðskipta við verslanir
hafa skilað bönkunum á þessu ári
ríflega 400 milljónum króna sé mið-
að við 12 til 13 króna færslugjöld.
Þess ber þó að geta að bankarnir
bjóða viðskiptavinum sínum gjarn-
an gjaldfrjálsar færslur, t.d. 150 frí-
ar færslur á ári, og í einu tilfelli
sem Morgunblaðið þekkir til eru
engin færslugjöld tekin af korthöf-
um, það er hjá Sparisjóði Önund-
arfjarðar.
Þá hefur meðalkostnaður kaup-
manna af hverri færslu miðað við
440 milljónir króna í þjónustugjöld
og 33,5 milljónir færslna í versl-
unum numið rúmum 13 krónum á
fyrstu tíu mánuðum ársins.
Þjónustu- og færslugjöld af notk-
un debetkorta í verslunum gætu
samkvæmt þessu numið upp undir
einum milljarði króna á þessu ári í
heild.
Meðalúttekt 3.300 krónur
Þess má ennfremur geta að með-
alupphæð úttekta á debetkort í
verslunum er, miðað við tölur
Seðlabankans, um 3.300 krónur en
var á síðasta ári um 2.800 krónur.
Fjöldi debetkorta í notkun var í lok
október sl. tæplega 316 þúsund.
Gjöld af notkun debetkorta
nærri milljarður á árinu
Færslugjöld á korthafa sjaldgæf í nágranna-
löndunum en árgjald debetkorts er þar jafnan
hærra heldur en á Íslandi
!
"
#
$ "
#
%&'(&%
%)*%(%
&++*%
,,-
'()&
%%*(,+
%-.+-'
&%*%'
)-.
+)-(
'.)-*
%.,-
+-'+
''-+%
%+,&
'),.
/0
/0
! " ! # $
%!&'
%!&'
(
# $ )*
+,
*-
. /
Yf ir l i t
Í dag
Sigmund 8 Viðhorf 40
Erlent 14/16 Minningar 40/44
Höfuðborgin 19/20 Skák 45
Akureyri 21 Bréf 56
Suðurnes 22/23 Kirkjustarf 44
Landið 25 Dagbók 58/59
Neytendur 34/35 Fólk 64/69
Listir 26/32 Bíó 66/69
Menntun 29 Ljósvakamiðlar 70
Forystugrein 36 Veður 71
* * *
Kynningar – Morgunblaðinu í dag
fylgir auglýsingablað frá Apple-
umboðinu. Blaðinu er dreift um allt
land.
Einnig fylgir auglýsingablað frá Jack
& Jones. Blaðinu er dreift á Suðvest-
urlandi.
Morgunblaðið Kringlunni 1, 103 Reykjavík. Sími 5691100 Innlendar fréttir frett@mbl.is Ágúst Ingi Jónsson, aðstoðarfréttaritstjóri, aij@mbl.is Sigtryggur Sigtryggsson, aðstoðarfréttaritstjóri, sisi@mbl.is Erlendar fréttir Ásgeir Sverrisson, fréttastjóri,
asv@mbl.is Viðskipti vidsk@mbl.is Guðrún Hálfdánardóttir, fréttastjóri guna@mbl.is Úr verinu Hjörtur Gíslason, fréttastjóri, hjgi@mbl.is Daglegt líf Guðbjörg Guðmundsdóttir, gudbjorg@mbl.is Listir Orri Páll Ormarsson, ritstjórnarfulltrúi, orri@mbl.is
Umræðan|Bréf til blaðsins Magnús Finnsson, fulltrúi ritstjóra, magnus@mbl.is Hallur Þorsteinsson, hallur@mbl.is Minningar minning@mbl.is Hilmar P. Þormóðsson, Stefán Ólafsson Dagbók|Kirkjustarf Ellý H. Gunnarsdóttir, elly@mbl.is Íþróttir sport-
@mbl.is Sigmundur Ó. Steinarsson, fréttastjóri, sos@mbl.is Fólk í fréttum Skarphéðinn Guðmundsson, skarpi@mbl.is Útvarp|Sjónvarp Andrea Guðmundsdóttir, andrea@mbl.is mbl.is netfrett@mbl.is Guðmundur Sv. Hermannsson fréttastjóri gummi@mbl.is
FYRSTA nýrnaígræðslan hér á
landi fór fram á Landspítala – há-
skólasjúkrahúsi við Hringbraut á
þriðjudag er nýra var grætt í konu.
Nýrnagjafinn var bróðir konunnar.
Þetta er í fyrsta sinn sem líffæra-
flutningur fer fram með þessum
hætti hérlendis.
Samkvæmt upplýsingum Morg-
unblaðsins tókst aðgerðin sam-
kvæmt áætlun en hana gerði og
stjórnaði Jóhann Jónsson ígræðslu-
skurðlæknir sem starfar á Fairfax-
sjúkrahúsinu í Virginíu í Bandaríkj-
unum. Mun það koma betur í ljós á
morgun hvernig aðgerðin heppn-
aðist.
Samningur milli LSH og TR
Aðgerðin er hluti af samningi sem
Landspítalinn (LSH) gerði við
Tryggingastofnun ríkisins (TR) sl.
vor, og greint var frá í Morg-
unblaðinu. Til þessa hafa svona að-
gerðir á Íslendingum farið fram í er-
lendum sjúkrahúsum, 3–5 aðgerðir
á ári, oftast á Ríkisspítalanum í
Kaupmannahöfn. Um er að ræða
nýrnaígræðslur úr lifandi gjöfum.
Samkvæmt samningnum er gert
ráð fyrir að Jóhann Jónsson komi til
landsins tvisvar á ári og geri 2–3 að-
gerðir í hvert skipti, í samstarfi við
íslenska lækna og hjúkrunarfólk á
nýrnadeild og skurðlækningasviði
LSH. Verða fleiri aðgerðir ekki
gerðar að þessu sinni þar sem Jó-
hann fer utan um næstu helgi, sam-
kvæmt upplýsingum blaðsins.
Í greinargerð Runólfs Pálssonar,
læknis á nýrnadeild, á vef Landspít-
alans kemur m.a. fram að megin-
ástæða þess að nýrnaígræðslur hafi
ekki verið gerðar hér á landi sé sú
að tilfellin hafi verið talin of fá til að
viðhalda fullnægjandi þjálfun skurð-
lækna sem þær annist. Lengi hafi
verið rætt um að hefja ígræðslur frá
lifandi gjöfum hér á landi. Frá árinu
1996 hafi tveir starfshópar komist
að þeirri niðurstöðu að fullnægjandi
þekking og aðstaða sé fyrir hendi til
að unnt sé að framkvæma þessar
ígræðslur á Íslandi. Sú forsenda hafi
verið lögð til grundvallar að þjálf-
aður ígræðsluskurðlæknir komi
hingað til að framkvæma aðgerð-
irnar og í því sambandi hafi verið
horft til Jóhanns Jónssonar í Banda-
ríkjunum.
Fyrsta nýrnaígræðslan
HÉRAÐSDÓMUR Reykjavíkur
dæmdi í gær fyrrverandi sjóðsstjóra
hjá Kaupþingi í eins árs skilorðs-
bundið fangelsi fyrir fjárdrátt og
umboðssvik í starfi, brot á lögum um
verðbréfaviðskipti með markaðsmis-
notkun og brot gegn lögum um
skyldutryggingu lífeyrisréttinda og
starfsemi lífeyrissjóða.
Alls voru þrír ákærðir í málinu og
var annar meðákærði, gjaldkeri við
bankastofnun, dæmdur í þriggja
mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir
peningaþvætti. Hann þótti hafa sýnt
af sér saknæmt gáleysi með því að
hafa veitt sjóðsstjóranum aðgang að
bankareikningum sínum.
Þriðji maðurinn sem ákærður var í
málinu fyrir peningaþvætti í starfi
sínu sem framkvæmdastjóri lífeyr-
issjóðsins, var sýknaður.
Kaupþing gerði 28,5 milljóna
króna skaðabótakröfu á hendur
sjóðsstjóra sínum en Héraðsdómur
Reykjavíkur vísaði henni frá dómi.
Aðeins var tekið tillit til hluta hennar
og ákærði dæmdur til að greiða
bankanum 4,4 milljónir.
Gjaldkeranum var gert að sæta
upptöku á jafnvirði 318 þúsund
króna.
Málið dæmdi Guðjón St. Mar-
teinsson héraðsdómari. Verjandi
þess sem þyngstan dóminn hlaut var
Björn Þorri Viktorsson hdl. Verjandi
þess sem 3 mánaða dóminn hlaut var
Örn Clausen hrl. Verjandi þess sem
var sýknaður var Jóhannes Rúnar
Jóhannsson hdl. Málið sótti Helgi
Magnús Gunnarsson, fulltrúi efna-
hagsbrotadeildar ríkislögreglu-
stjóra.
Fyrrverandi sjóðsstjóri hjá Kaupþingi
fékk eins árs skilorðsbundinn dóm
Dæmdur fyrir
fjárdrátt og
umboðssvik
VALGERÐUR Sverrisdóttir, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, var útnefnd
kona ársins 2003 af tímaritinu Nýju lífi, en þetta er 13. árið sem tímaritið vel-
ur konu ársins.
Í umsögn um konu ársins segir:
„Tólf árum eftir að hún settist fyrst á þing varð hún fyrst kvenna til að
stýra atvinnumálaráðuneyti og hefur síðan haft með að gera dæmigerð
„karlamál“. Undanfarið hefur hún verið í forsvari fyrir einhverjar umdeild-
ustu framkvæmdir Íslandssögunnar. Valgerður hefur líka stjórnað við-
skiptaráðuneytinu á mestu umbrotatímum í viðskipta- og bankalífi hér á
landi.
Valgerður hefur þurft að hafa fyrir hlutunum í gegnum tíðina. Hún missti
móður sína ung að aldri og ólst upp í sveit með tveimur öðrum systrum við að
ganga í þau verk af alvöru sem þurfti að vinna. Hún fór til náms við Kvenna-
skólann í Reykjavík og stundaði síðan tungumálanám bæði í Englandi og
Þýskalandi. Hún tók við búi föður síns árið 1974 og var því bóndakona þegar
hún settist á þing árið 1987, fyrst kvenna fyrir Framsóknarflokkinn í 30 ár.
Hún er gift og þriggja barna móðir en yngsta barnið fæddist tveimur árum
eftir að hún settist á þing. Hún er önnur tveggja kvenna sem skipuðu efsta
sæti á lista í sínu kjördæmi síðastliðið vor og náðu inn á þing.“
Valgerður Sverrisdótt-
ir kona ársins 2003
Morgunblaðið/Eggert
Magnús Hreggviðsson veitir Valgerði Sverrisdóttur viðurkenninguna.
DÓMUR í máli ríkislögreglustjóra
gegn fyrrverandi sjóðsstjóra hjá
Kaupþingi og fleirum markar
merkileg tímamót í íslenskri saka-
málasögu í fleira en einu tilliti, þar
sem m.a. var í fyrsta skipti ákært
og dæmt fyrir brot á lögum um
skyldutryggingu lífeyrisréttinda
og starfsemi lífeyrissjóða. Fleiri
athyglisverð tímamót er um að
ræða að sögn Helga Magnúsar
Gunnarssonar, fulltrúa efnahags-
brotadeildar ríkislögreglustjóra,
sem sótti málið fyrir hönd ákæru-
valdsins.
„Hér er um að ræða fyrsta mál
sinnar tegundar varðandi mark-
aðsmisnotkun, en samkvæmt lög-
um nr. 33/2003 sem fjalla um
verðbréfaviðskipti er lagt bann við
markaðsmisnotkun,“ segir Helgi.
Þannig hafi dæmdi framið brotin
með því að gera tilboð inn í kaup-
höll um kaup í nafni sjóða sem
honum var treyst fyrir þar sem
hann bauð hærra en markaðsvirði
í því skyni að „hífa verðið upp“
eins og dæmdi lýsti sjálfur.
Dæmt fyrir brot á lögum
um skyldutryggingu lífeyris
„Þá er athyglisvert að ekki hef-
ur áður verið dæmt fyrir brot á
lögum um skyldutryggingu lífeyr-
isréttinda og starfsmenn lífeyr-
issjóða. Lögin kveða á um að líf-
eyrissjóðir megi ekki fjárfesta
umfram 10% í verðbréfum
óskráðra félaga. Í því felst trygg-
ing fyrir því að ekki sé verið að
setja eftirlaun sjóðsfélaga í
hættu.“
Helgi segir dóminn hafa fallist á
þau rök ákæruvaldsins að sjóðs-
stjóri hefði átt að láta það ógert að
fjárfesta í óskráðum félögum nema
að vera viss um að sér væri það
heimilt. „Dómurinn gefur með
þessu mjög hörð skilaboð til þeirra
sem vinna á þessu sviði, um að
taka ekki áhættu sem þessa,“ segir
Helgi.
„Ekki síst eru úrslit málsins
mjög ánægjuleg fyrir efnahags-
brotadeildina með því að fræðslu-
starf meðal bankastarfsfólks hefur
skilað sér. Efnahagsbrotadeildir
verða að geta stundað slíka vinnu
en okkar deild hefur reynst það
nokkuð örðugt vegna mikils álags
við rannsóknir mála. Starfsmenn
efnahagsbrotadeildar halda fundi
nokkrum sinnum á ári með banka-
starfsfólki til að kynna því skyldur
þess um varnir gegn pen-
ingaþvætti en lögum samkvæmt er
því skylt að tilkynna um allar
grunsamlegar peningafærslur sem
eiga sér stað. Brotin hefðu aldrei
uppgötvast án árvekni banka-
starfsfólksins og fyrir það vill
efnahagsbrotadeildin þakka.“
Tímamót í íslenskri
sakamálasögu