Morgunblaðið - 04.12.2003, Blaðsíða 14

ERLENT
14 FIMMTUDAGUR 4. DESEMBER 2003 MORGUNBLAÐIÐ
NÝ kreppa er komin upp innan fær-
eysku landsstjórnarinnar og getur
hún hugsanlega leitt til þess, að hún
falli. Ástæðan er nýútkomin bók þar
sem flett er ofan af fjármálabralli
Anfinns Kallsbergs lögmanns fyrir
20 til 25 árum.
Høgni Hoydal, leiðtogi Þjóðveld-
isflokksins, sagði í fyrrakvöld, að
annaðhvort hreinsaði Kallsberg sig
af þeim ásökunum, sem fram kæmu í
bókinni, eða bæði færeysku þjóðina
afsökunar og þá ekki síst Þjóðveld-
isflokkinn. Var Hoydal þá að vísa til
þess, að 2002 skrifaði einn þing-
manna Þjóðveldisflokksins, Tór-
bjørn Jacobsen, lesendabréf og ýjaði
í því að vafasamri fortíð Kallsbergs
og eins félaga hans í Fólkaflokknum í
fjármálum. Kalls-
berg brást þá við
með því að krefj-
ast þess, að Ja-
cobsen bæði sig
afsökunar, ann-
ars væri stjórnin
fallin. Stóð í því
stappi fram að
Ólafsvöku þegar
Kallsberg ætlaði
að setja lögþingið
og segja sumir, að hann hafi þá verið
með tvær ræður tilbúnar, aðra vegna
þingsetningarinnar og hina með yf-
irlýsingu um stjórnarslit. Aðeins
nokkrum augnablikum áður en hann
steig í ræðustólinn fékk hann form-
legt afsökunarbréf frá Jacobsen.
Bókin, sem uppnáminu veldur,
heitir „Skjótum blaðamanninn“ og
eru höfundar hennar tveir blaða-
menn, þeir Grækaris D. Magnussen
og Øssur Wintherei. Í henni sýna
þeir fram á, að þegar Kallsberg var
bókhaldari hjá Frostvirkinu í Norð-
depli á árunum 1977 til 1982, hafi
hann falsað upplýsingar um birgða-
stöðuna. Út á það hafi fyrirtækið
fengið tæplega 11 millj. ísl. kr., sem
Kallsberg flutti síðan með ólöglegum
hætti til tveggja skipa, sem hann
gerði út. Raunar hefur þetta allt
saman komið fram áður en munurinn
er sá, að í bókinni er þetta brall skjal-
fest.
Í viðtali við færeyska blaðið
Dimmalætting í fyrradag viður-
kenndi Kallsberg, að hann hefði ver-
ið dálítið hugmyndaríkur í bókhald-
inu fyrir Frostvirkið og vitað, að það
var ekki alveg samkvæmt bókinni.
„Fyrirtækið og skipin voru ná-
tengd og það varð að láta hlutina
ganga. Það tapaði enginn neinu og
það er langt síðan ég hætti að hugsa
um þetta,“ sagði Kallsberg.
Að færeysku landsstjórninni
standa fjórir flokkar, Fólkaflokkur-
inn, Þjóðveldisflokkurinn og tveir
smáflokkar, Miðflokkurinn og Sjálf-
stýriflokkurinn. Hafa þeir tveir síð-
astnefndu lýst yfir trausti á Kalls-
berg og því stendur það nú upp á
Þjóðveldisflokkinn að standa við
stóru orðin, úrslitakostina, sem hann
hefur sett Kallsberg.
Landstjórnin í Færeyj-
um hangir á bláþræði
Gamalt fjármálabrall Kallsbergs lögmanns rifjað upp í nýrri bók
Anfinn
Kallsberg
DÓMSTÓLL í Nürnberg í
Þýskalandi hefur gefið út
handtökutilskipun á hendur
Jorge Videla, fyrrverandi for-
seta Argentínu, og tveim öðr-
um háttsettum mönnum í her-
foringjastjórninni sem var við
völd á áttunda áratugnum. Er
þeim gefið að sök að hafa bor-
ið ábyrgð á því að tveir þýskir
stúdentar voru myrtir í
„skítuga stríðinu“ svonefnda.
Þá hurfu margir andstæð-
ingar herforingjanna spor-
laust.
Át fórnar-
lamb sitt
ÞJÓÐVERJI, sem er ákærður
fyrir morð á landa sínum og
fyrir að hafa
sundurlimað
líkið og étið
það, kom fyr-
ir dómara í
gær. Armin
Meiwes, 42
ára Berlín-
arbúi, er
ákærður fyr-
ir að hafa
myrt Bernd
Jürgen B.
frá Rotenburg með því að
stinga hann í hálsinn. Verj-
andi Meiwes segir að Jürgen,
sem var 43 ára, hafi svarað
auglýsingu frá Meiwes á Net-
inu og hvatt hann til verksins.
Haft var eftir Meiwes að
hann hefði náð afar sterku
sambandi við fórnarlambið.
„Og ég þarf ekki á öðrum að
halda innra með mér,“ sagði
hann.
„Þekkt
óvitneskja“
BRESKU samtökin Plain
English Campaign veittu Don-
ald Rumsfeld, varnarmálaráð-
herra
Bandaríkj-
anna, hin
árlegu
tungubrjóts-
verðlaun.
Rumsfeld
sagði fyrr á
árinu:
„Mér
finnst fréttir
um að eitt-
hvað hafi ekki gerst alltaf
áhugaverðar, því, eins og við
vitum, er til þekkt vitneskja;
það er að segja eitthvað sem
við vitum að við vitum. Við
vitum líka að það er til þekkt
óvitneskja; það er að segja,
við vitum að það eru hlutir
sem við vitum ekki um. En
það er einnig til óþekkt óvit-
neskja – hlutir sem við vitum
ekki að við vitum ekki um.“
Nýtt hraða-
met í Japan
JAPÖNSK hraðlest setti
hraðamet í borginni Tsuru í
Yamanashi-héraði í fyrradag
þegar hún náði 581 kílómetra
hraða á klukkustund.
Lestin er einteinungur sem
kemur aðeins við teininn þeg-
ar hún er stöðvuð og á litlum
hraða en þegar hraðinn er
aukinn myndast segulsvið á
milli lestarinnar og teinsins
þannig að viðnám verður í lág-
marki.
STUTT
Videla
verði hand-
tekinn
Armin
Meiwes
Donald
Rumsfeld
ÖKUMENN í vesturhluta stórborgarinnar Melbourne í suðvestanverðri Ástralíu hafa flúið upp á þök bíla sinna
vegna geysimikilla flóða sem þar herjuðu skyndilega í gær. Ofsarok og rigning skall á og voru bátar notaðir til að
bjarga fólki úr lífsháska. Óveðrið mun hafa valdið skemmdum er námu hundruðum milljóna króna.
Reuters
Óveður í Melbourne
STJÓRNARANDSTAÐAN á Ítalíu
stóð í gær fyrir mótmælum í Róm
vegna samþykktar öldungadeildar
ítalska þingsins á
þriðjudag á um-
deildu lagafrum-
varpi sem gerir
Silvio Berlusconi,
forsætisráðherra
Ítalíu, kleift að
halda í og jafnvel
auka umsvif sín á
ítalska fjölmiðla-
markaðnum.
Hafa stjórnar-
andstæðingar
hvatt Carlo Azeglio Ciampi Ítalíufor-
seta til að neita að undirrita lögin á
þeirri forsendu að þau séu í andstöðu
við ítölsku stjórnarskrána.
Mörg dagblaðanna á Ítalíu gagn-
rýndu samþykkt frumvarpsins í leið-
urum sínum í gær og sögðu að það
yrði ekki til að auka frelsi á fjöl-
miðlamarkaði. Ríkisstjórn Berlusc-
onis segir hins vegar að nýju lögin
tryggi aukna samkeppni, tækni-
framfarir og að almenningi muni
gefast kostur á fleiri gervihnatta-
sjónvarpsstöðvum en áður.
Markmiðið með lögunum sem öld-
ungadeildin samþykkti í fyrradag er
að hnekkja úrskurði stjórnarskrár-
dómstóls um að Berlusconi yrði að
láta af hendi eina af þremur sjón-
varpsstöðvum sínum fyrir áramót.
Berlusconi ræður beint eða óbeint
yfir um 90% sjónvarpsmarkaðarins í
landinu en fjölskylda hans á nú þrjár
einkareknar sjónvarpsstöðvar og
auk þess eru stuðningsmenn
Berlusconis í meirihluta í pólitískt
skipaðri stjórn ríkissjónvarpsins
ítalska, RAI.
Þá ræður eignarhaldsfélagið Fin-
invest, sem er í eigu Berlusconis, yfir
blöðunum Panorama og Il Giornale,
útgáfufyrirtækinu Mondadori og
ýmsum kvikmyndaréttindum.
Lögin nýsamþykktu aflétta m.a.
frá og með árinu 2009 reglum er
banna einu fjölmiðlafyrirtæki að
eiga bæði prentmiðla og ljósvaka-
miðla, auk þess sem eitt fjölmiðlafyr-
irtæki má nú fá stærri hluta auglýs-
ingatekna í sinn hlut en áður.
Hefðu fallið á tíma
Andstæðingar Berlusconis óttast
að lagasetningin í fyrradag geri hon-
um kleift að sölsa undir sig fleiri dag-
blöð og tímarit og beita enn frekar
ítökum sínum við stjórnun RAI.
Neðri deild ítalska þingsins hafði
samþykkt lagafrumvarpið frá sér í
október. Kommúnistum þar tókst þó
að veita Berlusconi nokkra skráveifu
en við afgreiðslu í neðri deildinni
fengu þeir bætt við ákvæði sem
bannar auglýsendum í sjónvarpi að
nota börn yngri en 14 ára í auglýs-
ingum sínum. Gæti þetta ákvæði haft
umtalsverð áhrif enda oft og iðulega
notast við barnaleikara í auglýsing-
um á Ítalíu.
Þær reglur gilda við afgreiðslu
laga á Ítalíu að öldungadeildin verð-
ur að samþykkja lagafrumvörp
óbreytt til að þau öðlist gildi – geri
öldungadeildin breytingar á frum-
vörpum, sem búið er að afgreiða frá
neðri deildinni, fer frumvarpið aftur
til afgreiðslu þar. Fyrir lá hins vegar
að ef öldungadeildin hefði fellt út áð-
urnefnd ákvæði hefði ekki gefist tími
til að koma í veg fyrir að fyrrgreind-
ur úrskurður stjórnlagadómstólsins
tæki gildi um áramótin.
Mótmæla harðlega sam-
þykkt nýrra fjölmiðlalaga
Róm. AFP.
Berlusconi ræður beint eða óbeint yf-
ir 90% sjónvarpsmarkaðarins á Ítalíu
Silvio
Berlusconi
ÞÓTT nærri tvö ár séu liðin síðan 12
Evrópusambandsríki sameinuðust
um nýjan gjaldmiðil, evruna, þá eru
íbúar þeirra enn mjög tregir til að
versla utan landamæranna.
Kemur þetta fram í nýrri könnun
en samkvæmt henni keyptu aðeins
12% íbúanna eitthverja vöru í öðru
evrulandi en sínu eigin á síðasta ári.
Aðeins 15% sögðu tilkomu evrunnar
hafa aukið áhuga sinn á að versla utan
landamæranna en það átti þó að vera
eitt meginhagræðið af henni. Er ekki
að sjá, að það hafi breytt miklu enn,
að hægt er að fá frönsk vín, ítalskan
tískufatnað og belgískt súkkulaði
miklu ódýrara í upprunalandinu en
annars staðar.
„Það er nauðsynlegt að virkja neyt-
endur betur í því skyni að auka sam-
keppnisgetuna,“ sagði David Byrne,
sem fer með heilbrigðis- og neytenda-
mál í framkvæmdastjórn Evrópu-
sambandsins, ESB, en svo virðist sem
fólk treysti ekki neytendavernd í öðr-
um löndum. Það kom hins vegar í ljós,
að jafnt fólk í suðri sem norðri treysti
betur vörugæðunum í Norður-Evr-
ópu en Suður-Evrópu.
Evra til
heima-
brúks
Brussel. AP.