Morgunblaðið - 14.12.2003, Blaðsíða 27

hafi verið uppáhald Jesú og hann
hafi iðulega kysst hana, á munn-
inn segja Brown og félagar.
Tvær Maríur eða þrjár
María Magdalena er áberandi í
bók Browns, bókin snýst að miklu
leyti um að finna afkomendur
hennar og Jesú, án þess að nánar
verið farið út í það til að spilla
ekki fyrir þeim sem eiga eftir að
lesa bókina. Um Maríu Magdalenu
hafa menn reyndar lengi deilt, allt
frá því Gregór páfi mikli sló sam-
an bersyndugu konunni í Lúk-
asarguðspjalli 7:36, Maríu frá Bet-
aníu, systur Mörtu og Lasarusar
(Jóh. 11:1) og Maríu Magdalenu
„er sjö illir andar höfðu farið úr“
(Lúk. 8:2). Kaþólikkar eru enn
þeirrar skoðunar að því kemur
fram í ágætu alfræðiriti þeirra á
netinu, sjá: www.newadvent.org/
cathen/, en mótmælendur vilja
skilja á milli þessara þriggja
kvenna. (Þess má geta hér að
Maríurnar frá Betaníu og Magda-
lena urðu tvær aftur í messubók
kaþólskra 1969 eftir að hafa verið
ein kona (með bersyndugu kon-
unni) frá 591.)
Að mati Browns og þeirra sem
fylgja honum að máli (eða hann
þeim) var allt þetta gert af ráðn-
um hug til að gera hlut Maríu
Magdalenu sem minnstan í Biblí-
unni, þótt hún hafi verið eina kon-
an meðal lærisveinanna (læri-
stúlka?), lærisveinninn sem Jesús
elskaði, sem stóð við krossinn á
Höfuðskeljahæð og sem hann birt-
ist eftir dauða sinn, en hún var sú
fyrsta til að sjá hann upp risinn
(Jóh. 20:14).
Breytt viðhorf til kvenna
Brown og félagar setja traust
sitt að nokkru leyti á trúarhóp
sem var áberandi á fyrstu árum
kristinnar trúar, svonefnda gnos-
tíka, af gnosis = þekkingu. Í
gnostík var meðal annars haft fyr-
ir satt að samband Maríu Magda-
lenu og Jesú hafi verið nánara en
aðrar greinar kristninnar hafa við-
urkennt og frá þeirri trú eru síðan
komnar óteljandi skýringar og
goðsagnir sem sumar segja frá því
að María Magdalena hafi komið til
Frakklands og frá henni (og Jesú)
sé komið franskt konungakyn.
Endurskoðun manna á hlutverki
Maríu í trúnni er vitanlega sprott-
in af tíðarandanum, breytt viðhorf
til kvenna eru líka að skila sér í
trúarbragðarannsóknir, ekki síst
fyrir tilstilli kvenna sem numið
hafa guðfræði. Það er eðli trúar-
bragða að breytast hægt, en
breytast samt. Það að Da Vinci-
lykillinn skuli hafa dregist inn í
umræðu sem átt hefur sér stað í
mörg ár undirstrikar vitanlega að
Brown er naskur á tíðarandann,
hitti beint í mark með deiluefni
sem er milljónum hugleikið og
hefur smám saman verið að færa
kirkjuna nær nútímanum.
Þessari umræðu er fráleitt lokið
og Da Vinci-lykillinn heldur áfram
að seljast, sumum kristnum mönn-
um til gremju, en öðrum til
ánægju; sýnir ekki hitinn í kring-
um bókina að mönnum stendur
ekki á sama um trúna?
Síðasta kvöldmáltíðin fyrir hreinsun. Handbragð annarra listamanna setur svip sinn á myndina.
arnim@mbl.is
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 14. DESEMBER 2003 27