Eintak - 01.12.1993, Síða 106

Eintak - 01.12.1993, Síða 106
Ungur maður, ÖR OG TAUGASTREKKTUR „Ég hitti Steinar fyrsta sinni þegar hann var rúmlega tvítugur," segir Jón Óskar rithöfundur. „Ég lék þá með danshljómsveit ásamt bróður Steinars, Hreiðari, og var að spila suður í Keflavík þegar Steinar kom þangað til að heilsa upp á bróð- ur sinn. Hann var þá giftur stúlku frá Keflavík. Eftir ballið vorum við áffarn í salnum og þar sem Steinar var liðtækur saxófónleikari og áhugamaður um djass fórum við að djamma og gerðum það ffam eftir nóttu, löngu eftir að allir aðrir voru farnir úr húsinu." Fáeinum mánuðum eftir ballið í Keflavík hitti Jón Óskar Steinar á götu í Reykjavík. „Þá gaf hann sig á tal við mig og bað mig um að líta á það sem hann hefði skrifað. Ég lofaði því, en varð hissa á að hann hefði ekld nefnt að hann fengist við skriftir í fyrra skiptið. Ég fór svo heirn til hans nokkru síðar til að líta á verk- in. Þetta voru stuttar skissur. Fæstar þeirra meira en síða í bók, í mesta lagi tvær. Þó að þetta væru brot mynduðu þau heild og mér leist vel á þetta hjá honum. Hann hafði þetta í sér og ég sagði honum það. Hann vildi þarna að ég hlustaði með sér á Keisarakonsertinn effir Beethoven, en seinna áttum við eftir að ræða mikið saman um tónlist. Steinar sneri seinna algerlega baki við djassi og mátti ekki heyra hann nefndan. Hljóðfærið lagði hann alveg á hilluna og þar mátti það safna ryki. En hann var alla tíð mikill unnandi klassískrar tónlistar. Þegar ég hitti hann í þriðja sinnið þetta sama ár hafði hann fleygt öllu saman og sagði þá að sér fyndist að hann ætti að gera allt aðra hluti. Ég varð mjög hissa, enda hafði ég verið já- kvæður og hvetjandi fremur en hitt. En Stein- ar fór sínar leiðir og hafði sínar hugmyndir eins og æ síðan. Steinar kom mér fyrir sjónir, hálfþrítugur maðurinn, sem ákaflega feiminn og óframfær- inn ungur maður, ör og taugastrekktur. Þegar ég sá hann fyrst var hann undir áhrifum og ör- uggur sem því nam, en i næstu tvö skipti var hann allsgáður og ákaflega spenntur. Það var eitt við Steinar sem ég tók mjög fljótt eftir. Hann hafði geysilega minnimáttarkennd, var hálfhræddur við fólk og átti alla tíð mjög bágt með að umgangast það. Þetta var ekki áberandi í tveggja manna tali, en um leið og þriðji maðurinn var kominn fór Steinar inn í sig og varð eins og festur upp á þráð. Steinar vann sem prentari þegar ég kynntist honum fyrst. Hann var giftur og átti tvær ungar dætur. Um sama leyti og vinátta tókst með okkur flutti hann norður til Akureyrar ásamt eiginkon- unni og dætrunum. Þar bjó hann í árstíma eða svo. Hann hélt áfram að skrifa fyrir norðan, stuttar skissur, en þó heldur lengri en áður. Eftir jólin þetta sama ár, 1953, sendi hann mér lítið hand- skrifað kver sem hann nefndi Ljóðfyrir barnið. En fyrir neðan nafnið stendur: Tilbrigði um ósamda skáldsögu. Kverið tileinkaði Steinar mér með þess- um orðum sem hann skrifaði á ffemstu síðuna: „Tileinkað Jóni Óskari sem sagði mér að taka bein- hringinn úr nös minni. Beinhringurinn færði mig fjær. Ég viðurkenni það.“ Sársaukafullur HJÓNASKILNAÐUR Steinar og eiginkona hans skildu árið 1954 þeg- ar dæturnar tvær voru fimm og tveggja ára. „Ég held að ekki hafl verið ástleysi um að kenna,“ segir Jón Óskar. „Að minnsta kosti ekki af hans hálíu. En þetta var mikið basl og hann þoldi það ekki vel og undi illa heima.“ „Eftir að Steinar og Jóna fluttust frá Akureyri 106 „Steinar, hann var skáldið, fyrirleit knattspyrnu af öllu hjarta og lýsingar hans á þorpinu, drykkjusvolum og knattspyrnuhetjum áttu síðar eftir að fara svo fyrir brjóstið á Skagamönnum að hann var hálfvegis gerður útlægur af Skaganum.“ GYLFI GlSLASON „Steinar var sem unglingur mesti stælgæinn á Akranesi og allur í djamminu. Hreiðar og hann stofnuðu hljómsveit og léku á böllum og ég fékk stundum að sitja í herberg- inu hans Steinars og hlusta á djass.“ KRISTJÁN SIGURJÓNSSON „Örlæti var einn ríkasti þátt- urinn í skapgerð hans. Eitt sinn sá ég hann eyða sextíu þúsund krónum á einu kvöldi á veitingahúsinu 22.“ SVERRIR AGNARSSON fékk hún berlda og þurfti að dvelja urn tíma á berklahælinu þar sem hún kynntist manni sem varð seinna eiginmaður hennar,“ segir Kristján Sigurjónsson. „Steinar var í rusli eftir þetta, enda elskaði hann þær allar ákaflega mikið, en hann var þá byrjaður að skrifa og kominn í óreglu og var lít- ið heima við. Það varð úr að Sigríður dóttir þeirra fór í fóstur til Akraness og þar ólst hún upp í húsi afa síns og ömmu, en Jóna tók hina dótturina, Elísa- betu Hörpu. Ég varð aldrei var við að Steinar skrif- aði fyrr en skömmu áður en þau skildu, en eftir að hann var byrjaður gat hann ekld hugsað sér að vinna við annað. Ef hann neyddist til þess var það stopult og hann leið fyrir það. Ég hef þó heyrt að hann hafi þótt mjög góður setjari, einn þeirra bestu í faginu. En samskipti okkar Steinars voru slitrótt í gegnurn tíðina; hann var lítið innan um fjölskylduna nema ef voru stór- veislur og hann var beinlínis neyddur til að koma.“ „Mín fyrsta minning unr pabba er frá að- fangadagskvöldi þegar ég er fimm ára gömul,“ segir Sigríður Steinarsdóttir. „Hann færði mér þá dúlcku frá útlöndum, en hún gat bæði sagt mamma og lygnt aftur augunum. Þetta er ein skýrasta bernskuminningin, en hann var mik- ið í burtu, off erlendis og hafði enga fasta bú- setu, lifði á flaldd. Þetta varð til þess að við höfð- um eldd stöðugt samband. Afi var gamaldags í hugsun og vildi að börn sín væru vel sjálf- bjarga, en pabbi var óhefðbundinn að öllu leyti. Afa sárnaði það og það var erfitt að fá þá til að skilja hvor annan. Amma hafði aftur á móti alltaf óbilandi trú á þessum syni sínurn og sagði stundum: „Bíðið bara, hann Steinar minn á effir að verða stór.“ Pabbi var ákaflega hrifinn af ömmu, en þrátt fyrir bjargfasta trú hennar gekk honum allt í mót í skriftunum." Geðveikisórar eða BOTNLAUST HUGMYNDAFLUG „Þegar við Steinar vorum ungir menn var mikill slubb og slabb tími,“ segir Eyvindur Erlendsson, fornvinur Steinars. „Göturnar voru forugar og ungir menn á lélegum skóm þrömmuðu skítinn upp í hné og áttu merki- legar samræður. Borgin var einn allsherjar drullupollur, ófrágengnir húsgrunnar og ill- vígir amerískir hermenn í kvenmannsleit. Ég var þá búinn að tylla tánum yfír þröskuldinn á leik- húsinu og Steinar, sem hafði jafnan hendur í vö- sum og geldc hokinn þannig að axlirnar náðu upp undir eyru, hafði skrifað sérkennilegt leilchúsverk um flugur sem Jdifra upp gluggarúðu. Leikararnir áttu að vera klæddir í kjólföt og hafa dökk, kúpt gleraugu; sumir hverjir áttu að bera pípuhatta til marks um stétt og stöðu í flugnagerinu. Þarna áttu flugurnar síðan að púla og strita við að mjaka sér áfram upp gluggarúðuna þangað til þær misstu marks, hálflömuðust og hrundu niður, enda hafði eitri verið vætt á rúðuna. Þetta leikrit fannst mér vera merkilegt og vildi koma því á svið, en það reyndist ekki áhugi á því. En við vorum ekki alltaf sammála og samstarfið var brösótt. Margir höfðu þessa sömu reynslu af Steinari og gerðu eitthvað við verkin hans án þess að blanda honum mikið inn í það. Það reyndist oft farsælasta leiðin. Við áttum samræður um leiklist og eitt sinni sagði ég um verk effir hann að leikrit væru ekki skrifuð svona. Mér fannst það ætti að vera „aksjón“, þannig hafði ég lært það. Þá sneri hann sér að mér, þungbúinn mjög, og sagði háðskur: „Hvernig eiga þau þá að vera, Eyvindur?“ Þannig sló hann mig út af laginu og gerði úr mér einhverja stofnun sem vildi ráðskast með það sem höfúndar skrifuðu. Hann gat orðið styggur og fornemaður og hafði ákaflega gaman af snörpum samræðum. Fyrir EINTAK DESEMBER
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140

x

Eintak

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eintak
https://timarit.is/publication/309

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.