Morgunblaðið - 14.12.2007, Qupperneq 15

MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 14. DESEMBER 2007 15
ERLENT
BARN við skúlptúr í Minningarhöllinni um fórnarlömb
fjöldamorðanna í Nanjing í Kína en á þessu ári eru liðin
70 ár frá atburðunum. Styrjöld var nýhafin milli Jap-
ans og Kína, japanski herinn lagði borgina undir sig og
næstu sex vikurnar gengu hermennirnir berserksgang,
myrtu, limlestu og nauðguðu. Stjórnvöld í Kína reyndu
að þessu sinni að draga nokkuð úr gagnrýni á Japana
vegna málsins til að reyna að bæta sambúð ríkjanna.
Kínverjar segja að um 300.000 manns hafi týnt lífi en
japanskir sagnfræðingar álíta það nokkrar ýkjur.
AP
Minnst fjöldamorða í Nanjing
Eftir Boga Þór Arason
bogi@mbl.is
LEIÐTOGAR ríkja Evrópusam-
bandsins undirrituðu í gær svo-
nefndan Lissabon-sáttmála sem bú-
ist er við að marki tímamót í
starfsemi sambandsins, auðveldi því
t.a.m. að taka ákvarðanir fyrr en
verið hefur eftir að aðildarlöndunum
fjölgaði í 27. Sáttmálinn á að koma í
stað stjórnarskrársáttmála sem
felldur var í þjóðaratkvæða-
greiðslum í Frakklandi og Hollandi
árið 2005.
Í nýja sáttmálanum er m.a. gert
ráð fyrir því að aðildarlöndin velji
forseta ESB til allt að fimm ára í
senn. Stofnað verður öflugt embætti
sem á að fara með utanríkismál og
hafa þúsundir erindreka í þjónustu
sinni.
Neitunarvald aðildarríkjanna
verður afnumið í um 50 málaflokk-
um, m.a. á sviði samstarfs í lög-
reglu- og dómsmálum. Aðeins þarf
meirihluta atkvæða til að taka
ákvarðanir í þessum málaflokkum,
en ekki einróma samþykki eins og
verið hefur.
Embættismönnum í fram-
kvæmdastjórn Evrópusambandsins
verður fækkað úr 27 í átján og
fulltrúum á Evrópuþinginu verður
einnig fækkað. Atkvæðavægi aðild-
arlandanna breytist og völd Evr-
ópuþingsins aukast, það fær vald til
að breyta eða hafna lagafrumvörp-
um Evrópusambandsins.
Ólíkt stjórnarskrársáttmálanum
er ekki gert ráð fyrir því í nýja sátt-
málanum að ESB taki upp fána eða
þjóðsöng.
Öll ríki ESB þurfa að staðfesta
sáttmálann til að hann geti tekið
gildi. Hann verður borinn undir
þjóðaratkvæði í aðeins einu ESB-
ríki, Írlandi. Stefnt er að því að
þjóðþing hinna landanna staðfesti
hann á næsta ári þannig að hann
geti tekið gildi ekki síðar en 1. jan-
úar 2009.
Ritað undir tíma-
mótasáttmála
Gagnrýnt að sáttmáli ESB skuli aðeins
borinn undir þjóðaratkvæði á Írlandi
Í HNOTSKURN
» Andstæðingar aukins sam-runa ESB-ríkjanna hafa mót-
mælt því að sáttmálinn skuli ekki
borinn undir þjóðaratkvæði í
fleiri löndum en Írlandi.
» Búist er við að hart verðideilt um sáttmálann á þjóð-
þingum Bretlands, Hollands og
Danmerkur. Gordon Brown, for-
sætisráðherra Breta, var ekki
viðstaddur þegar hinir leiðtog-
arnir undirrituðu sáttmálann,
bar við önnum á þingi, en undir-
ritaði hann síðar um daginn.
VÍSINDAMENN við Kaliforníuhá-
skóla hafa uppgötvað efnafræðileg-
an rofa sem stjórnar genetísku
gangverki er aftur stýrir líkams-
klukkunni svonefndu sem innbyggð
er í allt fólk. Um er að ræða flókið
ferli en aðeins ein amínósýra, þ. e.
grunneining prótíns, stjórnar ferl-
inu, að sögn fréttavefjar breska
ríkisútvarpsins, BBC.
Rannsóknaniðurstöðurnar voru
birtar í tímaritinu Nature.
Paolo Sassone-Corsi prófessor,
sem stýrði rannsókninni, segir að
þar sem um svo nákvæma rofa-
virkni sé að ræða þá virðist sem svo
að hún hafi áhrif á efnasambönd
sem aftur geti stjórnað svefnvenj-
um fólks og öðru sem rofinn hefur
áhrif á.
„Það er ávallt ótrúlegt að fylgjast
með því hversu nákvæm sameinda-
stjórnunin í líffræði er,“ segir hann.
Líkamsklukkan er afar næm,
hún sér um að stjórna miklu af
starfssemi líkamans, þ. á m. svefn-
mynstri og efnaskiptum. Vísinda-
menn hafa lengi vitað að til væri
stjórnunartæki af þessu tagi en
klukkan áðurnefnda veldur því að
svefnrytmi fylgir mjög dægur-
sveiflum.
Alþekkt er að sumir sem þurfa
að vinna á nóttinni finna fyrir jafnt
andlegum sem líkamlegum óþæg-
indum af því að raska rytmanum.
Flugfarþegar sem fara milli aust-
urs og vesturs þurfa einnig tíma til
að jafna sig og laga sig að öðru
tímabelti.
Talið er að klukkan stýri um 15%
af öllum genum líkamans. Það get-
ur haft mikil áhrif á heilsu manna
verði klukkan fyrir truflun. Svefn-
leysi, þunglyndi, hjartasjúkdómar,
ýmis krabbamein og taugahrörnun
er á meðal þess sem talið er að
tengist röskuninni. Alls hafa verið
skilgreindar 89 gerðir af svefntrufl-
unum og er meðal annars vonast til
að niðurstöðurnar leiði til þess
hægt verði að búa til betri svefnlyf
og laga meðhöndlun að hverjum
sjúklingi.
Líkamsklukkurof-
inn uppgötvaður
Ottawa. AFP. | Honum var illa
brugðið, Kanadamanninum sem
fékk farsímareikning upp á sem
svarar fimm milljónum króna, að
sögn kanadískra fjölmiðla í gær.
Maðurinn hafði notað farsímann
sinn sem mótald fyrir tölvuna sína í
þeirri trú að allt niðurhal væri inni-
falið í fasta áskriftargjaldinu, sem
var sem svarar 9.000 krónum á
mánuði.
Annað kom þó á daginn. Hann
hafði hlaðið niður háskerpukvik-
myndum og öðrum stórum skjölum,
og fyrir það allt saman rukkaði
símafyrirtækið, Bell Mobility,
aukalega.
„Ég vissi ekki hvað ég átti að
halda. Ég hélt að þetta væru mis-
tök,“ sagði Kanadamaðurinn, Piotr
Staniaszek, 22 ára starfsmaður
olíuvinnslufyrirtækis í vesturhluta
Kanada. „Ég sagði þeim að ég hefði
ekki vitað að ég yrði rukkaður fyr-
ir að tengja símann minn við tölv-
una.“
Talsmaður símafyrirtækisins
sagði að það hefði ákveðið að
lækka reikning mannsins í sem
svarar tæpum 200.000 krónum.
Staniaszek kveðst engu að síður
ætla að reyna að fá skuldina niður-
fellda á þeim forsendum að hann
hafi ekki fengið neinar upplýsingar
um að rukkað yrði aukalega fyrir
niðurhal í tölvuna.
Fékk fimm milljóna
kr. farsímareikning
Fallegar barnasokkabuxur, leggings og sokkar
á káta krakka fyrir jólin.
Fæst í flestum apótekum.