Náttúrufræðingurinn - 1985, Blaðsíða 11

6. mynd. Kúluskítur úr Syðriflóa. Stóru kúlurnar eru um 10 cm í þvermál. — Cladophora
aegagropila from Lake Mývatn. The larger balls are about 10 cm in diameter. (Ljósm./
photo Árni Einarsson).
fugli (Somateria mollissima) und-
anskildum. Prjár þeirra, húsönd (Buc-
ephala islandica), hrafnsönd (Melan-
itta nigra) og gargönd (Anas strepera)
verpa aðeins í litlum mæli utan Mý-
vatnssveitar. Flestar tegundirnar nýta
sér botndýralíf Mývatns. Meðal þeirra
eru 5 tegundir kafanda: húsönd,
hrafnsönd, hávella (Clangula hyema-
lis), skúfönd (Aythya fuligula) og
duggönd (A. marila), sem allar afla sér
fæðu á svipaðan hátt.
Þegar haft er í huga hve fæðan er
mikil og að vatnið er nógu grunnt er
skiljanlegt hve mikið er þar af öndum.
Mikið fæðuframboð getur einnig stuðl-
að að miklum tegundafjölda, en þá
verður að reikna með því, að sam-
keppni milli andategunda um fæðuna
sé lítil, þ.e. að í Mývatni sé ofgnótt
fæðu. Annars væri líklegt, að ein teg-
undin næði yfirhöndinni því að sam-
keppnisaðstaða tegundanna er
misjöfn.
Tvennt til viðbótar virðist skipta
máli. Annað er, að botn Mývatns er
mjög mismunandi eftir svæðum. Hitt
eru sveiflur þær sem verða á plöntu-
og dýrastofnum vatnsins. Fyrst skal
vikið að svæðaskiptingu botnsins.
Aður hefur þess verið getið, að
kúluskíturinn lifir einungis í Syðriflóa
og að hið sérkennilega kúluafbrigði
hans er aðeins á afmörkuðum blettum
þar. Annar gróður í vatninu er einnig
svæðisbundinn. í suðausturhluta Mý-
vatns eru allstór svæði þakin lónasóley
(Ranunculus trichophyllus), og síkja-
mari (Myriophyllum alterniflorum)
þrífist á stöku stað þar. í Ytriflóa (10.
mynd) er mikið urn vatnamara (M.
spicatum) (Arnþór Garðarsson
161