Náttúrufræðingurinn - 1985, Side 33

mynd). Grotinu má skipta gróft í tvo
flokka, þ.e. kísilþörungabrot og annað
sem ekki var greint frekar í þessum
hluta rannsóknanna. Hlutur kísilþör-
ungabrota var á bilinu 10—50%, mest-
ur í maí 1978. Árin 1977 og 1978 eru
borin saman m.t.t. grotsins á 9. mynd.
Af þörungum voru það kísilþörung-
ar sem mest var af alla mánuðina,
nema í ágúst 1977, en þá náði
bláþörungurinn Anabaena flos-aquae
(Lyng.) Bréb. yfirhöndinni. Hlutur
kísilþörunga var mjög jafn 1978. Árið
1977 náðu kísilþörungar hámarki í maí
(75%), en lágmarki í ágúst eða nálægt
5%. Af öðrum þörungum kom blá-
þörungurinn A. flos- aquae fyrir í tals-
verðum mæli og gruggaði vatnið.
Nefna Mývetningar það leirlos. Þar
var þó mikill munur á milli ára, því að
1977 fannst þessi þörungur í miklu
magni í magainnihaldinu, mest í júlí
og ágúst (10-40%). Árið 1978 náði
hann aldrei hærra hlutfalli en 10%. A.
flos-aquae hvarf alveg úr rekinu sum-
armánuðina 1980 og 1981, en varð um
5% 1982 og um 50% 1983 (10. mynd).
Þessi lækkun á hlutdeild A. flos-aquae
fylgdi í kjölfar þess að leirlos hvarf
nærri því úr Mývatni árin 1978—1982,
og á því tímabili féll frumframleiðslan
í svifi þess um 80-90% í júní til sept-
ember (Hákon Aðalsteinsson 1984).
Leirlos hafði verið árvisst áður (Helgi
Hallgrímsson 1973, PéturM. Jónasson
og Hákon Aðalsteinsson 1979).
Grænþörungar, aðallega Pediastrum
tegundir, komu fyrir í fæðu lirfanna
bæði árin 1977 og 1978. Hlutfall þeirra
var þó aldrei mikið (9. og 11. mynd).
Tegundasamsetning þörunga í görn-
um bitmýslirfa var svipuð og í reki.
Sem dæmi er sýnd skipting þeirra í maí
og júní 1978 í Miðkvísl, annars vegar í
reki og hins vegar í fæðu lirfanna (11.
mynd). Algengustu þörungarnir voru
kísilþörungar af ættkvíslinni Fragilaria
og algengasta tegundin var F. constru-
ens (Ehr.) Grun. en þessir þörungar
eru mjög algengir í botnleðju Mývatns
Tafla 1. Framleiðsla (g votvigt/m2/ár) og meðallífþyngd (g votvigt/m2) bitmýs (.S'. vitta-
tum) á 3 söfnunarstöðum í Laxá. P = framleiðsla, B = meðallífþyngd. - Production (g
wet-weight/m2lyear) and mean biomass (g wet-weight/m2) of S. vittatum at the 3 sampling
sites in R. Laxá. P = production, B = mean biomass.
Kynslóðir/Generations 76-77 77-78 78-79 79-80 80-81 81-82 82-83 83-84
P 867 1231 402 312 484 374 437 1504
Miðkvísl B 270 250 125 88 104 86 195 267
P/B 3,2 4,9 3,2 3,5 4,6 4,3 2,2 5,6
P 1111 353 87 105 193 195 134
Helluvað B 226 45 25 27 41 50 52
P/B 4,9 7,8 3,5 3,9 4,7 3,9 2,6
P 756 264 258 169 239 901 520
Pverá B 229 42 59 22 60 181 68
P/B 3,3 6,3 4,4 7,7 4,0 5,0 6,0
183