Náttúrufræðingurinn - 1985, Qupperneq 50

ið um rörána (Tubificidae) og efju-
skeljar (Pisidium sp.) niðri í botnleðj-
unni (Lindegaard 1980). í setinu á
djúpbotninum eru röránar af tegund-
inni Tubifex tubifex (Mull.) langal-
gengastir (Lindegaard 1980).
í Þingvallavatni eru auk bleikjunnar
tvær fisktegundir; hornsíli (Gasteros-
teus aculeatus L.) og urriði (Salmo
trutta L.). Bændur við vatnið stunda
umtalsverðar veiðar á bleikjunni. Á
tímabilinu 1958-1984 hefir murtuafl-
inn sveiflast milli 5-70 tonna á ári
(blautvigt), en aflatölur einar sér gefa
vart rétta mynd af sveiflum í stofn-
stærð (Sigurður Snorrason o. fl.
1984).
Samkvæmt nýjustu bergmálsmæl-
ingum sem fóru fram haustið 1983 var
magn veiðanlegrar murtu úti í vatns-
bolnum á bilinu 60—150 tonn (800 þús-
und — 1,7 milljón fiskar). Þetta eru
lágmarkstölur sem ekki taka til fiska á
grunninu (Torfinn Lindem pers.
uppl.).
Lítil vitneskja er til um hornsílin í
Þingvallavatni. Athuganir á krans-
þörungabeltinu svo og tilraunaveiðar á
strandgrunnsbotninum benda þó til að
um stóran stofn sé að ræða.
Af urriða er hverfandi lítið í Þing-
vallavatni, ef marka má veiðina.
AÐFERÐIR
Veiðar fóru fram á tímabilinu 14.
maí—22. október 1981. Við öflun
gagna var að mestu notast við samsett
og ósamsett lagnet, en flotnet voru
einnig lítillega notuð. Samsettu lagnet-
in (36x1,5 m) eru hvert með 12 mis-
munandi möskvastærðum 10, 12,5,
16,5, 22, 25, 30, 33, 38, 43, 50, 60, og 72
mm legglengd) og spannar hver eining
3 m. Ósamsettu netin (25 m x 1,5 m)
eru hvert með eina möskvastærð
(12,5, 18,5, 22, 25, 30, 32, 36, 38, 45,
48 eða 60 mm legglengd). Flotnetin
(30 m X 6 m) eru sett saman með
fjórum möskvastærðum (12,5,16,5,19
og 22 mm legglengd).
Veitt var á fimm stöðum við vatnið
(2.mynd). Reynt var að halda jöfnu
veiðiátaki, þ. e. lögð voru sex til níu
net á hverri veiðistöð með tveggja til
þriggja vikna millibili. Vegna veðra og
vinda tókst ekki að halda þessari áætl-
un í hvívetna. Venjulega voru netin
lögð seinni hluta dags og þau tekin
upp árla næsta morgun. Lagnir voru
oftast á dýptarbilinu 2—6 m (á hörðum
botni), en sjaldnar á 6—20 m dýpi (í
kransþörungabeltinu).
Alls veiddust 2191 bleikjur og 15
urriðar. Afla hvers nets var haldið að-
skildum. Bleikjurnar voru flokkaðar í
gerðir eftir ytra útliti þeirra (kuðunga-
bleikju, dvergbleikju, murtu og síla-
bleikju) og var einkum tekið mið af
lögun skolta og lit fiskanna.
Fiskurinn var veginn óslægður og
klauflengd fisksins mæld frá snoppu og
aftur í sporðklaufina. Fiskarnir voru
kyngreindir og kynþroskastig metið
samkvæmt Dahl (1917). Kvarnir voru
teknar og aldur ákvarðaður með hlið-
sjón af aðferð Nordengs (1961).
Meltingarvegur var tekinn úr 1541
fiski og varðveittur í 10% formalín-
lausn. Við greiningu fæðunnar var
innihald úr vélinda og maga notað.
Magafylli var greind í fjóra flokka;
1) tómur magi, 2) vottur af fæðu; inni-
hald fyllir minna en lA af magarými, 3)
hálffullur magi; innihald fyllir lA—2A
af magarými, 4) fullur magi; innihald
fyllir meira en 2A af magarými.
Við greiningu á fæðu var magainni-
haldinu komið fyrir í kvarðaðri petri-
skál ásamt vatni og fæðan skoðuð í
víðsjá (10-20föld stækkun). Lindýr
og fiskar voru greind til tegunda, en
þörungar, krabbadýr og skordýr voru
200