Samvinnan - 01.10.1967, Qupperneq 20

Vatnslitamynd eftir Ásgrím Jónsson, Hrafnagjá og Arnarfell, máluð um 1927 í Gjábakkalandi, en sá staður á Þingvöllum var Ásgrimi einkar kœr.
Samþylckt Hins ísl. náttúrufræðifélags
Á aðalfundi Hins íslenzka náttúrufræðifélags, sem hald-
inn var 25. febrúar 1967, var eftirfarandi samþykkt gerð:
„Fundurinn telur einnig, að Þingvallanefnd hafi brugðizt
hlutverki sínu með úthlutun lóða undir sumarbústaði á
þjóðgarðssvæðinu. Fundurinn telur að hlutverk nefndar-
innar sé verndun Þingvalla, svo að þjóðgarðssvæðið verði
varðveitt og skilað ósnortnu í hendur komandi kynslóða.“
„En þetta friðlýsta svæði hans (þingstaðarins) er
ekki stærra en svo, að utan við það gæti risið upp
eins konar Grímstaðaholt í skjóli skipulagsleysis og
stundarhagnaðar einstakra listsnauðra manna.“
(Jónas Jónsson frá Hriflu á Alþingi 1928).
SIGURÐUR
ÞÓRARINSSON:
GJÁBAKKA-
HNEYKSLIÐ
„Og hingað stefndu eitt sinn
allra þrár.
Ótti og von á þessum
steinum glóðu . . .
. . . Nú heyri ég minnar
þjóðar þúsund ár
sem þyt í laufi á sumarkvöldi
hljóðu.“
Það er nú að verða æ Ijósara,
að það hörmulega tiltæki fjór-
menninganna, Þingvallanefnd-
ar og ritara hennar, að úthluta
ióðum fyrir sumarbústaði í
landi Gjábakka, á formælend-
ur fáa. Bæði er það, að vinnu-
brögðin við þessa lóðaúthlut-
un hafa að margra dómi ver-
ið langt fyrir neðan allt vel-
sæmi, svo að þeir fjölmörgu,
er íslenzkri náttúru unna og
enn hafa einhvern snefil af
skilningi á þúsund ára sögu
þessarar þjóðar, una því ekki,
að friðhelgi Þingvalla sé frek-
lega skert alveg að ástæðu-
lausu. Það yrði eingöngu til
þess að skemmta skrattanum
að reyna að munnhöggvast
áfram við þessa fjórmenninga,
sem annaðhvort eru slegnir al-
gerri blindu í þessu máli og
pottþéttir gegn öllum rökum,
eða skýla sér með þögn í þeirri
von, að hneykslið fyrnist.
Það sem nú þarf að gera,
er að virkja heilbrigt almenn-
ingsálit, ættjarðarást og óbrjál-
aða réttlætiskennd til að koma
vitinu fyrir alþingismenn í
þessu máli, svo að þeir geti
komið í veg fyrir að fleiri sum-
arbústaðir verði reistir austur
þar en þegar eru risnir af
grunni. Síðan ber að snúa sér
að öðrum fjórmenningum, sem
sé þeim, er þegar hafa hreiðr-
að um sig í Gjábakkalandi.
Það land er svo sannarlega
engin séreign neinna einstak-
linga. Það er sameign alþjóð-
ar. En úr því sem komið er
verður að öngla saman aurum
til að fjarlægja þessa fjóra
sumarbústaði, eigendunum að
kostnaðarlausu, og koma þeim
fyrir á öðrum, sómasamlegum
stað. Ég hef ekki ástæðu til
að ætla annað en að Bárður
Daníelsson, Hjálmtýr Péturs-
son og þeir aðrir, er þarna eiga
hlut að máli, muni viðurkenna
réttmæti slíkra ráðstafana,
enda væri það undarlega inn-
rætt fólk, sem ekki kysi held-
ur að njóta sumars á notaleg-
um stað, öðrum landslýð að
meinalausu, en að þrauka
áfram á Þingvöllum í óþökk
nær allra íslendinga.
Þá þarf að gera ráðstafanir
til þess að sá sumarbústaður,
sem fyrir var í Gjábakkalandi,
er hin nýja úthlutun hófst,
verði einnig fjarlægður. Öllu
ætti þessu að vera lokið fyrir
1974 og helzt löngu fyrr, svo
að sárin eftir þessa sumarbú-
staði verði þá gróin, og síðan
ber að gleyma þessu Gjábakka-
hneyksli eins og ljótum draumi.
Öllum mönnum getur orðið á
að gera glappaskot og það er
hægt að fyrirgefa þeim, en þó
því aðeins, að þeir sýni ein-
hverja viðleitni til úrbóta. Sem
betur fer er lóðaúthlutun í Gjá-
bakkalandi glappaskot, sem
enn er hægt úr að bæta. Það
verður líka að gerast og það
hlýtur að gerast.
Sigurður Þórarinsson.
20