Eimreiðin - 01.04.1934, Síða 50

146
Á TÍMAMÓTUM
EIMREið11^
að goðarnir fengju tóm til þess að athuga málið og bera Þa^
undir trúnaðarmenn sína, ef þeim þótti þess þörf. Að Þvl
loknu voru atkvæði greidd. Lögréttan hefur að þessu leV*1
líkst dómstóli, enda þurfti hún ekki að hræsna fyrir kjósendun1-
r Vér komum þá að þeirri hliðinni, sem að
menningi snyr, voldum hans og frelsi.
Það er þá strax eftirtektarvert, að goðarnir riðu ekki ein,r
til þings. Mikil sveit af »þingmönnum« þeirra fylgdi Þe,rn'
mestmegnis bændur úr goðorði þeirra. Vafalaust hefur Þel111
gefist ágætt tækifæri til þess að ræða á leiðinni ýms ÞlUS
mál við goða sinn og fræðast um ýms landsmál. Engu síður
hefur goðinn getað fræðst af því að heyra álit og tilioSur
sinna manna, ef þeir höfðu eitthvað gott til brunns að bera-
Hér var enginn veggur reistur milli yfir- og undirstétiar-
Náinn kunningsskapur og lík lífskjör tengdu báða saman
vafalaust oft og einatt vinátta.
Þá má og minna á annað. Goðinn sat ekki einn í lögréttu’
þó goðarnir einir hefðu þar atkvæði um löggjöf. Þar áttu °S
sæti tveir af ráðunautum hans eða trúnaðarmönnum; slétt,r
og réttir bændur. Sat annar fyrir framan hann, hinn fVr*r
aftan, og gat því goðinn haft tal af þeim hvenær sem ballU
lysti. Að goðarnir hafi oft leitað álits sinna manna má s)a
því, að áður en goðarnir gengu til atkvæðagreiðslu um M
gjöf eða stærri mál, var þeim gefinn tími til að athuS3
málið og bera það undir trúnaðarmenn sína. Hér hefur Þvl
oft verið að ræða um samvinnu milli goðans og hinna vitr
ustu manna í liði hans, þó goðinn einn ætti atkvæði un1
stórmálin. í smærri málum gat annar af trúnaðarmönnuUl
goðans komið í hans stað og greitt atkvæði um þau, ef S°
inn var ekki viðstaddur. Hér var þá mjótt á milli goðanua
og alþýðunnar.
Þá gátu þeir, sem deildu um hvað væri lög, krafist Þe
að lögréttan dæmdi um málið, þó sjálfir ættu þeir ekki s
í lögréttu. Hafði síðan úrskurður lögréttunnar lagagildi. Fr)a
var mönnum og að láta skoðanir sínar í ljósi að LögbefS ’
þar sem bæði alþýða og höfðingjar voru komin saman, 8
tillögur um landsmál eða finna að því sem miður fór
Telur
]ón Aðils líklegt, að þetta leyfi hafi verið mikið notað
oS