Eimreiðin - 01.04.1934, Page 134

230
RITSJÁ
eihreiðiN
stöður þar. Gerður er greinarmunur á þingi Þjóðabandalagsins og
ráði,
er kemur oftar saman en þingið. Þingið hefur vitanlega sín eigin þ'nS'
sköp og reglur um samkomutíma, nefndir, málaskrá og afgreiðslu mála-
— Er þessu öllu nákvæmlega lýst og skipulega í riti höfundarins og e,nS
ráði bandalagsins, skipun þess, fundahöldum verkahring þess o. fl-
Er höf. hefur lýst skrifstofu bandalagsins, starfsmönnum hennar og réttar
stöðu þeirra, lýsir hann stofnunum þeim, er nefndar eru hjálparstofnan11
þess, þjóðhags- og fjármálastofnun, samgöngumálastofnun og heilbrigð>s
málastofnun. — Viða stofnanir þessar að efni úr öllum heiminum, seirl
nauðsynlegt er að kunna skil á, en auk þessara stofnana eru og fastar
ráðgjafanefndir sérfræðinga, og eru þeirra helztar: hermálanefnd, menta
málanefnd, alþjóðanefnd til eflingar andlegri samvinnu, ráðgjafanefnd 11
verndar börnum og unglingum, ópíumnefnd, eflirlitsnefnd fjármála banda
lagsins og niðurjöfnunarnefnd.
í friðarsamningunum í Versailles var gert ráð fyrir sérstakri vinnn
málastofnun, því friðurinn átti að byggjast á grunðvelli þjóðfélaSs^eSs
réttlætis, og meðlimir bandalagsins áttu að reyna að tryggja öllum mönn
um sanngjörn og mannúðleg vinnukjör. Hefur því verið skapað sérsta
vinnumálaþing, vinnumálaráð og vinnumálaskrifstofa, er fjalla um þesSI
mál. — Þá kemur lýsing á fasla milliríkjadómnum í Haag, dómendu,n
hans og öllu fyrirkomulagi, en dómstóll þessi dæmir í þrætumálum 1111
ríkja eins og t. d. í Grænlandsdeilunni milli Dana og Norðmanna.
í síðasta höfuðkafla þessarar ritgerðar er lýst verkefni Þjóðabanda
lagsins, en höfuð-verkefnið er starfsemi 5 þágu friðar með takmörl11111
herbúnaðar o. fl. Er hér lýst afskiftum Þjóðabandalagsins af mill*r1^1^
samningum, ráðstöfuiium til að bæla niður styrjaldir og almennri sta*^
semi I þágu mannúðar- og menningarmála, heilbrigðismála, fjárhags*na
og samgöngumála. Loks birtir höf. 1. kap. friðarsamninganna í Versa*
í íslenzkri þýðingu, en á ákvæðum þeim er stofnun Þjóðabandalagsins rel
Enginn getur sagt um, hversu Þjóðabandalaginu muni takast á ókom*1^
um árum að vinna að friðarhugsjón sinni. Þótt reynslan hafi orðið 0
önnur en búist var við, er ekki loku fyrir það skotið, að nýjar a6stx ^
geti aukið vald Þjóðabandalagsins, svo að það nái tilgangi sínum-
minsta kosti er stofnun Þjóðabandalagsins voldug og merkileg tilraun
stofnunar bræðralags og viðhalds friðar milli þjóða, og má þv* ^a£tn
því að eiga nú til á íslenzku jafn-ítarlegt og skilmerkilegt rit og þetta’
eftir jafn-snjallan og viðurkendan rithöfund og Einar Arnórsson er-
A. I
LAND OG LVÐUR. Drög til íslenzkra héraðalýsinga. Samið he^
Jón Sigurðsson, Vztafelli. Reykjavík 1933 (Dókadeild Menningarsjóðs)-
Mýmargar ljóðabækur hafa verið gefnar út hér á íslandi á síðustu ar
og eins og að líkindum lætur, ærið misjafnar að gæðum. Boka
Menningarsjóðs hefur nú ráðist í að gefa út eina slíka, sem hef**r ^
nýbreytni, að hún er prentuð í óbundnu máli. Gildleiki bókarinnar