Eimreiðin - 01.04.1934, Blaðsíða 140

236
RITSJÁ
EIHREI»iN
ing bæði að því er snertir kenningar og bragfræði, því svo skýr*
Ijóst er þar farið með flókið efni. Höf. er nákunnugur kenningum f°r^
skáldanna og skýringar hans margar frumlegar. Stundum fer hann ef 11
vill full-langt í því að kalla sumt í fornkvæðum kenningar, þar sein
meiri líkur eru til, að sé aðeins um blátt áfram frásögn að ræða. PeS3t
t. d. Einar Skálaglamm segir í Velleklu, að goðin hafi stýrt Hákoj11
jarli (sjá bls. 180 — 181), þá er það ekki aðeins kenning, sprottin af *
dáun skáldsins á jarlinum, heldur miklu fremur hrein og bein frásöSn
um g'oðmagnaðan mann. Sú trú, að guðdómsvera eða guð nái alSerjj
valdi yfir sumum mönnum, undir sérstökum kringumstæðum, og farl a
einhverju leyti inn í þá, er sameiginleg öllum fornum trúarbrögðuni
og þá vafalaust Ásatrúnni einnig. Þessi trú á guðmóð hefur varðvei2*
sjálfum orðum þjóðtungnanna (sbr. en þeos — enthusiast — gottbesesse11
— beaandet — og einnig ísl. djöfulóður), og hún á víst marga áhaaS
endur enn þann dag í dag. Dr. G. F. hefur áður lekið svari rímnarm^
og hann gerir það einnig í þessum kafla. Ég hygg að aldrei hafi verl
betur ritað um þessa tegund ljóðagerðar íslendinga eða af meiri sann^
girni. Og niðurstaða hans um rímnaskáldin og gildi rímnanna er me
annars á þessa leið: „Hið mikla þrekvirki og hæsti heiður rímnaska^ ^
anna er það, að þau hafa mest allra skálda í víðri veröld ger*
orðsins að hljómlist".
Það er að sjálfsögðu afar-áríðandi fyrir hverja þjóð — ekki sízt sm
þjóð eins og íslendinga — að kunna að dæma sjálfa sig rétt, þekkj3
mátt sinn og vanmátt. Með því móti er von um, að hún faerist
ekk'
ðiö
meira í fang en orka stendur til. Þessi bók dr. G. F. ætti að geta er
þjóðinni til leiðbeiningar um rétt sjálísmat. Hún hefur þann mikla k° ’
að höf. Ieitast I hvívetna við að byggja á reynslunni. Trú höf. á lan
sína er mikil, og honum verður tíðræddara um kosti þeirra en Sa
Reynslan er samt sem áður sá grundvöllur, sem ályktanir höfundarm
eru reistar á. Bókin er merkileg íslenzk tilraun til sjálfsþekkingar oS
mun verða lesin með athygli af mönnum í öllum stéttum og flokkurn
þessa lands. Sv. $■
Þórbergur Þórðarson: ALÞJÓÐAMÁL OG MÁLLEVSUR. ReykÍaV1)i.
1933 (Bókadeild Menningarsjóðs). Stærsta útgáfufyrirtækið hér á lan ^
er Bókadeild Menningarsjóðs nú orðið, því hver bókin rekur aðra
því. Eftir viðkomunni að dæma virðist fé nægilegt til fyrirtækisms
það bera sig vel. Væri eigendum þess, þ. e. þjóðinni, greiði ger me .
því að birta í víðlesnu riti efnahags- og rekstrarreikninga þess, svo he1111
gæfist kostur á að fylgjast sem bezt með fjárhagshliö menningarstarfs|nS
Þessi bók fjallar aðallega um alþjóðamálið Esperanto, er um 350
að stærð og hin vandaðasta að öllum frágangi. Er fyrst gerð grein f\rl
hlutverki alþjóðamála, sú spurning rædd hvort nokkur þjóðtungnann^
geti orðið alheimsmál og færð rök að því, að svo geti ekki orðið.
eru kaflar um Anglic, stofnensku og latínu og þær margvíslegu tilraum