Tímarit lögfræðinga - 01.06.1963, Page 11

IV. Hver sektarfé á að hljóta.
I íslenzkum rétti hefur það verið háð mismunandi regl-
um á ýmsum tímum, hver hljóta ætti það fé, sem i sektir
er greitt. Þar hefur mátt greina á milli þriggja aðferða,
þ. e. að sektir renni í opinberan sjóð, í öðru lagi, að sá
hljóti sektarféð, sem misgert er við, og í þriðja lagi, að
sekt eða einhver hluti hennar renni til uppljóstrarmanns.
1. Nú á dögum er algengast, að sektir falli í opinbera
sjóði. Samkvæmt 49. gr. almennra hegningarlaga skulu
allar sektir fyrir brot á þeim lögum renna í rikissjóð. Sama
regla gildir.um flestar sektir utan almennu hegningarlag-
anna, en í sumum tilvikum skulu sektir þó falla i bæjar-
eða sveitarsjóði eða sérstaka opinhera sjóði, t. d. land-
helgissjóð. Ef afbrotum, sem varoa sektum, lendir saman,
skal ákveða sekt í einu lagi, þó að sektir skuli eftir lögun-
um renna í mismunandi sjóði. Er þá dómvenja, að það
fer eftir aðalbrotinu, í hvaða sjóð sektin er látin renna í
heild. Þó er dómstólunum heimilt að skipta sektarupphæð-
inni rnilli sjóðanna i þvi hlutfalli, sem þeir álíta hæfilegt.
Einnig eru til lög, sem mæla fyrir um skiptingu sektar
milli tiltekinna sjóða, sbr. t. d. lög nr. 47 frá 1938, 11. gr.
2. Fyrrum var mjög algengt, að sekt eða önnur fjár-
viðurlög væru látin renna til þess, sem misgert var við,
sbr. t. d. ákvæði Jónsbókar um fullrétti. Nú eru öll slík
ákvæði horfin úr réttinum og eiga þangað væntanlega
ekki afturkvæmt.
3. Ákvæði um, að sekt rynni til uppljóstrarmanns, og
þá venjulega aðeins að tilteknum hluta, voru fyrrum nokk-
uð tíð í ýmsum friðunarlögum og koma fyrir enn, sbr. t. d.
lög nr. 25 frá 1925, þar sem sekt skal að % hlutum renna
til uppljóstrarmanns. Slík ákvæði eru af ýmsum ástæðum
óheppileg, enda hafa þau flest verið felld niður á síðari
tímum, þegar friðunarlög hafa verið endurskoðuð, sbr.
fuglafriðunarlög nr. 63 frá 1954.
Tímarit lögfræðinga
57